ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ
azadi ka amrit mahotsav

ಯುಪಿಐ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ 10 ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣ- ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಿಯಲ್ ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ


ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13,000 ಪಟ್ಟು ಜಿಗಿತ, ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17 ರಲ್ಲಿ 1.78 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಂದ, ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 24,162 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆ

ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯವು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17 ರಲ್ಲಿ ₹0.07 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹314 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆ, ಸುಮಾರು 4,000 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ

ಯುಪಿಐ ಪ್ರಸ್ತುತ 11 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಗಡಿಯಾಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ

ಯುಪಿಐ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17ರಲ್ಲಿ 44 ರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26ರಲ್ಲಿ 703ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ, ಯುಪಿಐ ನ ಆಳವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ತಲುಪುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ

ಸ್ಕೇಲೆಬಲ್, ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ನವೀನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಯುಪಿಐ ಯ ಯಶಸ್ಸು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ

ಪ್ರಕಟಣಾ ದಿನಾಂಕ: 24 AUG 2026 1:57PM by PIB Bengaluru

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ (RBI) ನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ನಿಂದ 2016 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ (UPI) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ 10 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಪಿಐ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಾಲಕವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಯುಪಿಐ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1.78 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ 24,162 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಇದು ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13,000 ಪಟ್ಟು ಜಿಗಿತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ, ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯವು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17 ರಲ್ಲಿ ₹0.07 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ₹314 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿತು, ಇದು ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ 4,000 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಯುಪಿಐ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ (DPI) ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಮೂಲಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ, ಇದು ಒಂದೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ತಡೆರಹಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ-ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (peer-to-peer) ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ-ವರ್ತಕರಿಗೆ (peer-to-merchant) ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ, ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು, ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿಯ ಆದ್ಯತೆಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಭಾರತವು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸೇತುವೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಯುಪಿಐ ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಈ ಏಕಕಾಲಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ನ ಆಳವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯುಪಿಐ ಸಾಧಿಸಿದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯು (IMF) ಇದನ್ನು ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಿಯಲ್ ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಕೇಲೆಬಲ್, ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ನವೀನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

I. ದಶಕದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು

ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ: ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು (NPCI)

ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಮಾಣ (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17)

1.78 ಕೋಟಿ

ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಮಾಣ (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26)

24,162 ಕೋಟಿ

ಸಿಎಜಿಆರ್ (CAGR)

188%

ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಮೌಲ್ಯ (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17)

₹0.07 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ

ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಮೌಲ್ಯ (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26)

₹314 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ

ಸಿಎಜಿಆರ್

155%

ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆ (2025-2026)

30%

ವಾರ್ಷಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ (2025-2026)

21%

ದಿನನಿತ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು (2026)

66 ಕೋಟಿ

ದಾಖಲೆಯ ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಮಾಣ (ಜುಲೈ 2026)

2,366 ಕೋಟಿ

ದಾಖಲೆಯ ಮಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯ (ಜುಲೈ 2026)

₹29.88 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ

ಯುಪಿಐ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಜುಲೈ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ)

741 ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು

ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಏಪ್ರಿಲ್ 2016)

21 ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು

ಮೊದಲ ತಿಂಗಳ ವಹಿವಾಟುಗಳು (ಆಗಸ್ಟ್ 2016)

90,000

ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಪಾಲು

84% (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26)

ಜಾಗತಿಕ ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲು

ವಿಶ್ವದ 49% (2025)

ಯುಪಿಐ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ದೇಶಗಳು

11 ದೇಶಗಳು

 

ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಮಾಣ (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17 ರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2026-27*)

ಚಿತ್ರ 1: ಯುಪಿಐ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಮಾಣ ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ        *31 ಜುಲೈ 2026 ರವರೆಗೆ

ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಮೌಲ್ಯ (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17 ರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2026-27*)

ಚಿತ್ರ 2: ಯುಪಿಐ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಮೌಲ್ಯ ₹ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ       *31 ಜುಲೈ 2026 ರವರೆಗೆ

 

II. ಮಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ, 2026

2026 ರ ವರ್ಷವು ಯುಪಿಐ ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮಾಸಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಮೇ 2026 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2,300 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, 2,320 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು, ಇದು ಬಳಕೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಗವು ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು, ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ 2,366 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ, ಇದು ಯುಪಿಐ ನ ದಶಕದ ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಸಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.

III. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶಕ್ತಿ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕತೆ

ಯುಪಿಐ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ

ಯುಪಿಐ ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಆಧಾರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಐ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2016-17 ರಲ್ಲಿ 44 ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2025-26 ರ ವೇಳೆಗೆ 703 ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಸಣ್ಣ ಹಣಕಾಸು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಪಾವತಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಯುಪಿಐ ನ ಆಳವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ತಲುಪುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ರೆಮಿಟರ್ ಪಿಎಸ್‌ಪಿ (ಹೊರಹೋಗುವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು) ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಬೆನಿಫಿಶಿಯರಿ ಪಿಎಸ್‌ಪಿ (ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರ 4: ಯುಪಿಐ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2017–2026)

 

IV. ವಹಿವಾಟು ವಿಭಾಗೀಕರಣ, ಪಿ2ಪಿ (P2P) ಮತ್ತು ಪಿ2ಎಂ (P2M) ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಪಾವತಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ-ವರ್ತಕರಿಗೆ (P2M) ನಡೆಯುವ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಒಟ್ಟು ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಶೇಕಡಾ 63 ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ, ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಯುಪಿಐ ನ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ-ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) ನಡೆಯುವ ವಹಿವಾಟುಗಳು ವಹಿವಾಟು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 71 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿವೆ, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಬೃಹತ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಯುಪಿಐ ನ ದ್ವಿಪಾತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರ 5: ಯುಪಿಐ ಪಿ2ಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಪಿ2ಎಂ ವಿಭಜನೆ - ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ

 

ಟಿಕೆಟ್ ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಹಿವಾಟು ವಿತರಣೆ, ಮೈಕ್ರೋ-ಪಾವತಿಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ

ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು 24,162 ಕೋಟಿ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೈನಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಆಳವಾದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವರ್ತಕರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ವೇಗ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪಿ2ಎಂ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಟಿಕೆಟ್ ಪಾವತಿಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಶೇಕಡಾ 86 ರಷ್ಟು ₹500 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ನ ಆಳವಾದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಪಿ2ಪಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಿಗಾಗಿ (ಶೇಕಡಾ 59 ರಷ್ಟು ₹500 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ) ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ₹500 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾ 41 ರಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಿಯಮಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಾವತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಎರಡನ್ನೂ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ನ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಹುಮುಖತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಚಿತ್ರ 6: ಟಿಕೆಟ್ ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟು ವಿತರಣೆ

 

V. ಜಾಗತಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ

ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.

2025 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಯುಪಿಐ ವಿಶ್ವದ ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 49 ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಐಎಂಎಫ್ (IMF) ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ದಿನನಿತ್ಯ 66 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಯುಪಿಐ ಜಾಗತಿಕ ಪಾವತಿ ಜಾಲವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದೆ, ತತ್ಕ್ಷಣದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಯುಪಿಐ ಗಡಿಯಾಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ 11 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಭೂತಾನ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಮಾರಿಷಸ್, ಕತಾರ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್.

VI. ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ, ಯುಪಿಐ ನ ಮುಂದಿನ ದಶಕ

ಯುಪಿಐ ನ ಮುಂದಿನ ದಶಕವು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತರಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ವರ್ತಕರನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಯುಪಿಐ ನೇತೃತ್ವದ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.

 

*****


(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2302694) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 100