માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

ડૉ. એલ. મુરુગને યુટ્યુબ ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026માં વિકસિત ભારતના નિર્માણમાં ક્રિએટર ઈકોનોમી અને એઆઈની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો


ટેકનોલોજી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે, પરંતુ બંધારણીય મૂલ્યો ટકી રહેવા જોઈએ: યુટ્યુબ ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026માં યુવા ક્રિએટર્સને ડૉ. એલ. મુરુગનનો સંદેશ

18,000થી વધુ ભારતીય યુટ્યુબ ચેનલોએ દસ લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સનો આંકડો વટાવ્યો, જે વધતી જતી ક્રિએટર ઈકોનોમી દર્શાવે છે

પોસ્ટેડ ઓન: 29 SEP 2026 7:46PM by PIB Ahmedabad

યુવા ક્રિએટર્સને ઈનોવેશન અને સશક્તિકરણ માટેના સાધન તરીકે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરવાનો આગ્રહ રાખતા, માહિતી અને પ્રસારણ અને સંસદીય બાબતોના રાજ્ય મંત્રી ડૉ. એલ. મુરુગને જણાવ્યું હતું કે, “ભવિષ્ય એવું ન હોવું જોઈએ: એઆઈ વિરુદ્ધ ક્રિએટર્સ. તે આવું હોવું જોઈએ: ક્રિએટર્સને સશક્ત બનાવતું એઆઈ.” યુવા ક્રિએટર્સને “સાહસ સાથે સર્જન કરો. જવાબદારી સાથે સર્જન કરો. હેતુ સાથે સર્જન કરો” એવું આહ્વાન કરતા તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જ્યારે “ટેકનોલોજી ઝડપથી બદલાય છે. બંધારણીય મૂલ્યો ટકી રહે છે.”

 

આજે નવી દિલ્હી ખાતે “સહ-સર્જન ઈમ્પેક્ટ: ભારતનું ડિજિટલ નેતૃત્વ અને ઓરેન્જ ઈકોનોમી” થીમ પર યોજાયેલી યુટ્યુબ ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026ને સંબોધતા, મંત્રીશ્રીએ આર્થિક વૃદ્ધિ, રોજગારી અને વૈશ્વિક સાંસ્કૃતિક પહોંચને આગળ ધપાવવામાં ભારતની ડિજિટલ અને સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થાની વધતી જતી ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. આ સમિટમાં નીતિ નિર્માતાઓ, ટેકનોલોજી લીડર્સ, ક્રિએટર્સ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને ઈનોવેટર્સ એકત્ર થયા હતા, જેમાં ડૉ. એલ. મુરુગને મુખ્ય પ્રવચન આપ્યું હતું.

ગ્રોથ અને એમ્પ્લોયમેન્ટને આગળ ધપાવતી ક્રિએટર ઈકોનોમી સમિટમાં અનાવરણ કરવામાં આવેલા યુટ્યુબ ઈમ્પેક્ટ રિપોર્ટ અનુસાર, યુટ્યુબના ક્રિએટિવ ઈકોસિસ્ટમે 2025માં ભારતના જીડીપીમાં ₹18,000 કરોડથી વધુનું યોગદાન આપ્યું છે અને સમગ્ર દેશમાં 9.6 લાખથી વધુ પૂર્ણ-સમયના સકક્ષ (ફુલ-ટાઇમ-ઈક્વિવેલેન્ટ) નોકરીઓને ટેકો આપ્યો છે. મંત્રીશ્રીએ નોંધ્યું હતું કે ભારતમાં ઉત્પાદિત કન્ટેન્ટને ભારત બહારના પ્રેક્ષકો તરફથી તેના વૉચ ટાઇમના 15 ટકાથી વધુ સમય મળે છે, જ્યારે 18,000થી વધુ ભારતીય યુટ્યુબ ચેનલોએ દસ લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સનો આંકડો વટાવી લીધો છે.

ડિજિટલ ઈન્ડિયાથી ક્રિએટિવ ઈન્ડિયા તરફ ડૉ. મુરુગને ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ, ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સ્ટાર્ટઅપ્સ, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, પરવડે તેવી કનેક્ટિવિટી અને ડિજિટલ શિક્ષણ દ્વારા ભારતના ડિજિટલ પરિવર્તન પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે ઉપભોક્તામાંથી ક્રિએટર્સ, યુઝર્સમાંથી ઈનોવેટર્સ અને કન્ટેન્ટના વપરાશમાંથી બૌદ્ધિક સંપદાના સર્જન તરફ આગળ વધવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ડિજિટલ ટેકનોલોજીએ તકોની ભૂગોળ બદલી નાખી છે, જેનાથી દરેક જિલ્લા, ભાષા અને સમુદાયની પ્રતિભા વૈશ્વિક પ્રેક્ષકો સુધી પહોંચવા માટે સક્ષમ બની છે.

ઓરેન્જ ઈકોનોમીને મજબૂત બનાવવી પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના “ક્રિએટ ઈન ઈન્ડિયા, ક્રિએટ ફોર ધ વર્લ્ડ”ના વિઝનનો સંદર્ભ આપતાં મંત્રીશ્રીએ ઓરેન્જ ઈકોનોમીના ત્રણ સ્તંભો કન્ટેન્ટ, ક્રિએટિવિટી અને કલ્ચર પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે સર્જનાત્મકતા મનોરંજનથી પર છે અને તે નોકરીઓ, વ્યવસાયો, બૌદ્ધિક સંપદા, નિકાસ અને સાંસ્કૃતિક પ્રભાવ ઊભો કરી શકે છે.

ક્રિએટર્સને બદલવા નહીં, પણ સશક્ત કરવા માટે એઆઈ ડૉ. મુરુગને જણાવ્યું હતું કે એઆઈ ક્રિએટર્સને લખવામાં, અનુવાદમાં, એડિટિંગમાં, એનિમેશનમાં, કમ્પોઝિશનમાં, ડિઝાઈનિંગમાં અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશનમાં મદદ કરી શકે છે, જ્યારે માનવ કલ્પનાશક્તિ સર્જનાત્મકતાના કેન્દ્રમાં રહે છે. તેમણે દોહરાવ્યું હતું કે એઆઈએ ક્રિએટર્સને બદલવાને બદલે સશક્ત કરવા જોઈએ, જ્યારે ઉભરતી ટેકનોલોજીના સુલભ, જવાબદાર અને નૈતિક ઉપયોગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. આ સમિટમાં ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ક્રિએટિવ ટેકનોલોજીસ (IICT)ના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવેલી “ક્રિએટ વિથ એઆઈ” ફિલ્મોનું અનાવરણ પણ કરવામાં આવ્યું હતું.

સર્જનાત્મક પ્રતિભા માટે સરકારી પહેલો સર્જનાત્મક પ્રતિભાઓને ઓળખવા, વિકસાવવા અને તેમને બજારો સાથે જોડવાના માર્ગોને મજબૂત કરવા માટે મંત્રીશ્રીએ WAVES, IICT, ક્રિએટ ઈન ઈન્ડિયા ચેલેન્જીસ, જેમ્સ ઓફ ઈન્ડિયા, WAVES બજાર, માયવેવ્સ (MyWAVES) અને ક્રિએટર્સ કોર્નર સહિતની પહેલો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે 15,000 માધ્યમિક શાળાઓ અને 500 કોલેજોમાં AVGC કન્ટેન્ટ-ક્રિએટર લેબોરેટરીઓ માટે યુનિયન બજેટ 2026-27ની જોગવાઈ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ ઉદ્યોગને 2030 સુધીમાં લગભગ 2 મિલિયન પ્રોફેશનલ્સની જરૂર પડે તેમ અનુમાન છે.

ડિજિટલ યુગમાં બંધારણીય મૂલ્યો “ટેકનોલોજી ઝડપથી બદલાય છે. બંધારણીય મૂલ્યો ટકી રહે છે” તેના પર ભાર મૂકતા ડૉ. મુરુગને ભારતના ડિજિટલ પરિવર્તનમાં ન્યાય, સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુત્વની સુસંગતતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. અનુચ્છેદ 19 અને વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો ઉલ્લેખ કરીને, વ્યાજબી બંધારણીય નિયંત્રણોને આધીન રહીને, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સર્જન કરવાની સ્વતંત્રતા સાથે જવાબદારી પણ હોવી જોઈએ. તેમણે ડિજિટલ યુગમાં જવાબદાર સર્જન, શેરિંગ, વેરિફિકેશન અને ઈનોવેશન માટે આહ્વાન કરતાં અનુચ્છેદ 51A હેઠળની મૂળભૂત ફરજો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

ભારતની વાર્તાઓને વિશ્વ સમક્ષ લઈ જવી ડૉ. મુરુગને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતનો સાંસ્કૃતિક વારસો સિનેમા, સંગીત, ગેમિંગ, એનિમેશન, ડિજિટલ સ્ટોરીટેલિંગ, ડિઝાઇન, હસ્તકળા અને સાહિત્ય દ્વારા નવા પ્રેક્ષકો સુધી પહોંચી શકે છે. યુવા ક્રિએટર્સને સંબોધતા તેમણે કહ્યું હતું કે તેમની ભાષા, સંસ્કૃતિ અને વાર્તાઓ વૈશ્વિક બની શકે છે અને તેમને ભારતની વિવિધતામાં વિશ્વાસ સાથે સર્જન કરવાનો આગ્રહ કર્યો હતો. મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની ડિજિટલ ઈકોનોમીનું ભવિષ્ય દેશ ટેકનોલોજી સાથે શું સર્જન કરે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે, જેમાં તેમણે વિકસિત ભારત 2047 તરફ રોજગાર, બૌદ્ધિક સંપદા, વૈશ્વિક તકો અને સર્વસમાવેશી વિકાસના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. આ સમિટમાં વિકસિત ભારત 2047ને આગળ ધપાવવામાં ભારતની ડિજિટલ અને સર્જનાત્મક ઉદ્યોગોની વધતી જતી ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો, જેમાં મંત્રીશ્રીએ સર્વસમાવેશી અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક સર્જનાત્મક ઈકોસિસ્ટમનું નિર્માણ કરવા માટે સામૂહિક પ્રયાસો કરવા આહ્વાન કર્યું હતું. સુશ્રી ગુંજન સોની, કન્ટ્રી મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, યુટ્યુબ ઈન્ડિયા; સુશ્રી લેસ્લી મિલર, વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ, ગ્લોબલ ગવર્નમેન્ટ અફેર્સ એન્ડ પબ્લિક પોલિસી, યુટ્યુબ; અને શ્રી સેંથિલ રાજન, સંયુક્ત સચિવ, માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.


(રીલીઝ આઈડી: 2316729) મુલાકાતી સંખ્યા : 10