માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય દ્વારા આજે નવી દિલ્હી ખાતે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના માહિતી અને જનસંપર્ક (I&PR) વિભાગોના સચિવો સાથે એક રાષ્ટ્રીય પરિષદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પરિષદમાં કેન્દ્ર અને રાજ્યોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ માહિતી, પ્રસારણ, મીડિયા અને સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થાના ક્ષેત્રોમાં મુખ્ય પહેલો પર વિચાર-વિમર્શ કરવા અને સુમેળ મજબૂત કરવા માટે એકઠા થયા હતા.

માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી ચંચલ કુમારે પરિષદની અધ્યક્ષતા કરી હતી અને વિચાર-વિમર્શ દરમિયાન ભાગ લેનાર રાજ્ય/UTના અધિકારીઓ સાથે સંવાદ કર્યો હતો. માનનીય પ્રધાનમંત્રીના દ્રષ્ટિકોણને ટાંકીને, જેમાં ભારતની સોફ્ટ પાવર અને સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થાને રાષ્ટ્રીય પ્રગતિના સાત પ્રવાહો, સપ્તધારામાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે, સચિવશ્રીએ ભારતની વિશાળ સર્જનાત્મક ક્ષમતાનો લાભ લેવા અને જાહેર સંચારને મજબૂત કરવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે વધુ મજબૂત અને માળખાકીય સહયોગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સંસ્કૃતિ, સર્જનાત્મકતા અને વાણિજ્યને સાંકળતી સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થા રોજગારીનું સર્જન કરવાની, રોકાણ આકર્ષવાની અને ભારતનો વૈશ્વિક પ્રભાવ વધારવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની વિવિધ શક્તિઓ પર પ્રકાશ પાડતા સચિવશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થાના વિકાસ માટે કોઈ એક જ મોડલ હોઈ શકે નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે દરેક રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની સર્જનાત્મક ક્ષમતાને સાકાર કરવા માટે તેની સાંસ્કૃતિક શક્તિઓ, સંસ્થાકીય ક્ષમતાઓ અને પ્રાદેશિક પ્રતિભાનો ઉપયોગ થવો જોઈએ.

તેમણે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સરળ વ્યાપાર વ્યવસ્થા, ક્ષમતા નિર્માણ, પ્રાદેશિક સામગ્રી અને સર્જનાત્મક ઇકોસિસ્ટમ સહિત વધારાના કેન્દ્ર-રાજ્ય સહયોગ માટેના ક્ષેત્રો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. WAVES 2027, WAVES બજાર, WaveX અને ક્રિએટ ઇન ઇન્ડિયા ચેલેન્જીસ જેવા રાષ્ટ્રીય મંચો દેશભરના સર્જકો અને સ્ટાર્ટ-અપ્સને બજારો, રોકાણકારો, ટેકનોલોજી અને વૈશ્વિક ભાગીદારી સુધી વધુ પહોંચ પૂરી પાડી શકે છે.

ભાગ લેનાર રાજ્ય અને UT ના અધિકારીઓએ વિવિધ પહેલોના અમલીકરણ અંગેના તેમના અનુભવો અને ચિંતાઓ શેર કરી હતી અને મંત્રાલય સાથે સુમેળ અને જોડાણને વધુ મજબૂત કરવાના માર્ગો પર ચર્ચા કરી હતી. રાજ્ય સ્તરે ક્ષમતા નિર્માણની જરૂરિયાત પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો, જેમાં રાજ્યોએ સુધારેલા સંચાર, જોડાણ અને નિયમિત પરિષદો દ્વારા મંત્રાલય પાસેથી વધુ સમર્થન માંગ્યું હતું. અધિકારીઓએ મંત્રાલય સાથે વધુ નજીકથી સહયોગ કરવા અને ઓરેન્જ ઇકોનોમી (Orange Economy) ને મજબૂત કરવામાં સક્રિયપણે ભાગ લેવાની તેમની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.

પરિષદ દરમિયાન કેટલાક મહત્વપૂર્ણ વિષયો પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેમાં રાજ્ય સરકારો દ્વારા કેબલ ઓપરેટરો માટે રાઇટ ઓફ વે (RoW) મિકેનિઝમનું અમલીકરણ; WAVES 2027 માટેનો રોડમેપ; WAVES બજાર અને બજાર પહોંચનું મજબૂતીકરણ; પબ્લિક સર્વિસ બ્રોડકાસ્ટિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિસ્તાર; Waves OTT પ્લેટફોર્મ પર વપરાશકર્તા-જનરેટેડ સર્જનાત્મક સામગ્રીને પ્રોત્સાહન; ઇન્ડિયન સિને હબ (ICH) અને ફિલ્મ ફેસિલિટેશન ઓફિસ (FFO) પોર્ટલનું દ્વિ-માર્ગી સંકલન; અને ફિલ્મ શૂટિંગ અને લાઇવ ઇવેન્ટ્સની મંજૂરીઓ માટે સિંગલ-વિન્ડો ICH પોર્ટલનો સ્વીકાર સામેલ છે.

પરિષદે કન્ટેન્ટ સહ-ઉત્પાદન, રાજ્ય-વિશિષ્ટ પ્રોગ્રામિંગ અને સુધારેલા જાહેર આઉટરીચ દ્વારા પબ્લિક સર્વિસ બ્રોડકાસ્ટિંગને મજબૂત કરવા; લાઇવ ઇવેન્ટ્સ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન; IIMC તાલીમ સુવિધાઓ દ્વારા DIPR અધિકારીઓનું ક્ષમતા નિર્માણ; પ્રેસ સેવા પોર્ટલ દ્વારા પ્રેસ એન્ડ રજિસ્ટ્રેશન ઓફ પીરિયોડિકલ્સ (PRP) એક્ટ, 2023 હેઠળ ડિજિટલ માળખામાં સંરેખન; અને સમગ્ર શિક્ષા માળખા હેઠળ રાજ્ય સરકારોને પુસ્તકોના પુરવઠા દ્વારા પુસ્તકાલયોના મજબૂતીકરણ પર પણ વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો.

પરિષદે પબ્લિક સર્વિસ બ્રોડકાસ્ટિંગ, લાઇવ ઇવેન્ટ્સ ક્ષેત્ર, DIPR અધિકારીઓના ક્ષમતા નિર્માણ, મીડિયા અને પ્રકાશન ક્ષેત્રે ડિજિટલ પરિવર્તન અને જાહેર આઉટરીચ પહેલો સંબંધિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર પણ વિચારણા કરી હતી.

સચિવશ્રીએ રાજ્ય-વિશિષ્ટ સામગ્રી અને આઉટરીચ માટે PIB પ્રાદેશિક કાર્યાલયો, રાજ્ય માહિતી અને જનસંપર્ક વિભાગો અને દૂરદર્શન અને આકાશવાણીના પ્રાદેશિક એકમો વચ્ચે વધુ નજીકના સુમેળ માટે પણ આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે મંત્રાલય સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા અને જાહેર સંચારમાં સુધારો કરવા માટે નવા વિચારો, રાજ્યની આગેવાની હેઠળની પહેલો અને ભાગીદારી મોડલ્સ માટે ખુલ્લું છે.

પરિષદમાં માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે દેશભરના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના I&PR સચિવો અને પ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી જોવા મળી હતી, જે કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચેના મજબૂત સુમેળ અને સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે.

SM/IJ/JD