ગૃહ મંત્રાલય દેશભરમાં ચોમાસાની સ્થિતિ પર સક્રિયપણે નજર રાખી રહ્યું છે

ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દેશભરમાં ચોમાસાની સ્થિતિ પર સક્રિયપણે નજર રાખી રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ અને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ, MHA ભારે વરસાદથી સર્જાયેલા પડકારોનો સામનો કરવા માટે અસરગ્રસ્ત રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને તમામ જરૂરી સહાય પૂરી પાડી રહ્યું છે.

જુલાઈ, 2026 ના મહિનામાં, દેશે નાગાલેન્ડ, અરુણાચલ પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, અસમ, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, દાદરા અને નગર હવેલી, દમણ, જમ્મુ અને કાશ્મીર વગેરે જેવા કેટલાક ભાગોમાં ભારે વરસાદ અને ભૂસ્ખલનનો સામનો કર્યો છે.

ગૃહ મંત્રાલયનું ઇન્ટિગ્રેટેડ કંટ્રોલ રૂમ (ICR-ER) રાજ્ય ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર્સ અને ડિસ્ટ્રિક્ટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર્સને સમયસર એલર્ટ જારી કરવા માટે ભારત હવામાન વિજ્ઞાન વિભાગ (IMD), સેન્ટ્રલ વોટર કમિશન (CWC) અને ઇન્ડિયન નેશનલ સેન્ટર ફોર ઓશન ઇન્ફોર્મેશન સર્વિસિસ (INCOIS) સહિતની અન્ય કેન્દ્રીય એજન્સીઓ સાથે નજીકના સંકલનમાં કામ કરી રહ્યું છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને જિલ્લાઓ સુધી આગોતરી ચેતવણીઓ પહોંચાડવા ઉપરાંત, કંટ્રોલ રૂમ ચોવીસેય કલાક તમામ બચાવ કામગીરી પર નજર રાખી રહ્યો છે.

નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ (NDRF) એ માનવ જિંદગી બચાવવા માટે બચાવ અને રાહત કામગીરીમાં આ તમામ સ્થળોએ રાજ્ય સરકારની એજન્સીઓ, રાજ્ય પોલીસ અને SDRF સાથે અથાક કામ કર્યું છે. રિસ્પોન્સ ટાઇમ ઘટાડવા માટે NDRF એ સંવેદનશીલ સ્થળોએ પોતાની ટીમો પૂર્વ-તૈનાત કરી હતી. છેલ્લા એક અઠવાડિયા દરમિયાન, NDRF ની ટીમો દ્વારા 52 નાગરિકોને ઉગારી લેવામાં આવ્યા છે જ્યારે તમામ અસરગ્રસ્ત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 2206 નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા હતા.

MHA સાથેના સંકલનમાં, સંરક્ષણ મંત્રાલય (MoD) એ પણ ફસાયેલા લોકોને બચાવવા, માનવબળ અને સામગ્રીના પરિવહનમાં બચાવ એજન્સીઓને સહાય પૂરી પાડવા અને રાહત સામગ્રીનું વિતરણ કરવા માટે શક્ય તેટલા ઓછા સમયમાં પોતાના સંસાધનો કાર્યરત કર્યા હતા.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં 10 મે, 2026 ના રોજ દેશભરમાં ચોમાસા પહેલાના પૂર અને હીટવેવ માટેની સજ્જતા અંગે સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ હતી. તેના ફોલો-અપ તરીકે, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ભારે વરસાદ, વાદળ ફાટવા, પૂર અને ભૂસ્ખલન અંગેની એકંદર સજ્જતાની સમીક્ષા કરવા માટે MHA દ્વારા 03 જૂન, 2026 ના રોજ બીજી બેઠક યોજવામાં આવી હતી. ચારધામ યાત્રા માર્ગ પરની સજ્જતાની પણ MHA દ્વારા નિયમિતપણે સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહના નિર્દેશો હેઠળ, નુકસાનના પ્રમાણની સમીક્ષા કરવા અને NDRF તરફથી આ રાજ્યોને જરૂરી નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવા માટે આંતર-મંત્રાલય કેન્દ્રીય ટીમોએ 07 થી 10 જુલાઈ 2026 દરમિયાન અરુણાચલ પ્રદેશ અને આસામના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મુલાકાત લઈ લીધી છે. સતત વરસાદ અને પૂરના કારણે થયેલા નુકસાન અને ક્ષતિનું આંકલન કરવા માટે અન્ય એક આંતર-મંત્રાલય કેન્દ્રીય ટીમ 25.07.2026 થી અસમના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારની મુલાકાતે જવાનું આયોજન છે.

જોકે તાજેતરના વરસાદથી કેટલાક રાજ્યોમાં લોકોને મુશ્કેલી પડી છે, પણ એકંદરે તેણે અગાઉ અંદાજિત લગભગ 30 ટકાની વરસાદની ખાધને ઘટાડીને લગભગ 15 ટકા કરી દીધી છે.

SM/BS/JD