પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિ અંગે મીડિયાને માહિતગાર રાખવાના તેના ચાલુ પ્રયાસોના ભાગરૂપે, ભારત સરકારે આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક બ્રીફિંગનું આયોજન કર્યું હતું. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગો અને વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા, દરિયાઈ કામગીરી, આ પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાય અને મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં અંગે અપડેટ્સ પૂરી પાડી હતી. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ઉદ્યોગ અને આંતરિક વેપાર પ્રમોશન વિભાગ (DPIIT) એ પણ બ્રીફિંગ દરમિયાન અપડેટ્સ શેર કરી હતી.

ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ અને ક્ષેત્રીય અપડેટ્સ:

પશ્ચિમ એશિયાની બદલાતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરવા, સપ્લાય ચેઇન સ્થિરતા જાળવવા અને મુખ્ય ઉત્પાદનને ટેકો આપવા માટે DPIIT સક્રિયપણે નિયમનકારી અને સુવિધાજનક પગલાંની શ્રેણી લાગુ કરી રહ્યું છે.

આ પગલાંનો ઉદ્દેશ્ય ઉદ્યોગ દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા ઓપરેશનલ પડકારોને સંબોધતી વખતે ઇંધણ અને આવશ્યક ઇનપુટ્સની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. DPIIT હિતધારકો સાથે નજીકથી જોડાયેલું છે અને દર્શાવેલ ક્રિયાઓ આજની તારીખ સુધી લેવામાં આવેલા પગલાંનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

ઇંધણ અને ગેસની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટેના સુવિધાજનક પગલાં:

પેટ્રોલિયમ એન્ડ એક્સપ્લોઝિવ સેફ્ટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (PESO) એ ચાલુ કટોકટી વચ્ચે ઇંધણ અને ગેસની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે બહુવિધ સુવિધાજનક અને સુરક્ષાલક્ષી પગલાં હાથ ધર્યા છે:

1. કમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ (CNG) અને કમ્પ્રેસ્ડ બાયો ગેસ (CBG) ડિસ્પેન્સિંગ સ્ટેશનો માટે કુલ 467 અરજીઓ PESO દ્વારા પ્રાપ્ત થઈ હતી અને તમામનો નિકાલ 25 માર્ચ 2026 થી 21 એપ્રિલ 2026 સુધી અગ્રતાના ધોરણે કરવામાં આવ્યો હતો. 467 કેસમાંથી, 157 કેસમાં અંતિમ લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યા હતા અને નવા CNG/CBG ડિસ્પેન્સિંગ સ્ટેશનોના નિર્માણ માટે 38 અગાઉથી મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
2. માર્ચ 2026 થી, 41 બાયો ગેસ સિલિન્ડર ભરવાના અને સ્ટોરેજ પ્લાન્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે અને ત્યારબાદ 14 પ્લાન્ટ્સને લાયસન્સ આપવામાં આવ્યા છે.
3. સુપિરિયર કેરોસીન ઓઈલ (SKO) માટે અસ્થાયી સંગ્રહ છૂટછાટો આપવામાં આવી હતી, જેમાં 2,500 લિટર સુધીના સંગ્રહની મંજૂરી (12.03.2026) અને અંતિમ માઈલ વિતરણ સાતત્ય સુનિશ્ચિત કરવા માટે PDS કેરોસીન માટે 5,000 લિટર સુધીની એક વખતની છૂટ આપવામાં આવી હતી (13.03.2026).
4. સ્થાનિક ઉપલબ્ધતાને સુરક્ષિત રાખવા માટે, 18.03.2026 ના રોજ એમોનિયમ નાઈટ્રેટની નિકાસ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો.
5. વિકેન્દ્રિત LNG પુરવઠાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ક્રાયોજેનિક સિલિન્ડરોમાં LNG ભરવાની મંજૂરી આપતી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવી હતી, જે વિક્ષેપો દરમિયાન ઇંધણની સુગમતા વધારે છે.
6. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વૃદ્ધિને ઝડપી બનાવવા માટે CNG સ્ટેશનો અને ડીકોમ્પ્રેસન યુનિટ્સની અરજીઓનો સમયબદ્ધ નિકાલ (10 દિવસની અંદર) કરવા માટે PESO એ 20 માર્ચ 2026 ના રોજ નિર્દેશો જારી કર્યા હતા.
7. તાત્કાલિક પુરવઠાની મર્યાદાઓને દૂર કરવા માટે, 14.03.2026 ના રોજ પોરબંદર જેટી પર LPG અનલોડિંગ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
8. વધુ પારદર્શિતા માટે, PDS કેરોસીન અને ડીઝલ પુરવઠા માટે PESO દ્વારા મંજૂર કન્ટેનર ઉત્પાદકો અને ક્ષમતાઓની સૂચિ 01.04.2026 ના રોજ PESO વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવામાં આવી હતી.
9. ડિસ્પેન્સિંગ સ્ટેશનોના કમિશનિંગને ઝડપી બનાવવા માટે 01.04.2026 ના રોજ CNG/CBG કોમ્પ્રેસર્સ માટે મંજૂરીની જરૂરિયાતોમાંથી અસ્થાયી છ મહિનાની મુક્તિ આપવામાં આવી હતી.

વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નીચેની લાંબા ગાળાની પહેલો અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી:

• જમીનની મર્યાદાઓને સંબોધવા અને ગેસ ડિસ્પેન્સિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વિસ્તારવા માટે CNG/CBG સ્ટેશનો પર ડિસ્ટ્રિક્ટ પ્રેશર રેગ્યુલેટિંગ સ્કિડ્સ (DPRS) સ્થાપવા માટે 25.03.2026 ના રોજ માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવી હતી.
• દૂરના અથવા બિન-પાઈપલાઈન વિસ્તારોમાં કુદરતી ગેસના પુરવઠાની સુવિધા માટે ક્રાયોજેનિક સિલિન્ડરોમાં લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ભરવાની મંજૂરી આપતી માર્ગદર્શિકા 25.03.2026 ના રોજ બહાર પાડવામાં આવી હતી.
• ડાઈમિથાઈલ ઈથર (Dimethyl Ether - DME) જમ્બો સિલિન્ડરો માટે સફળ પ્રોટોટાઈપ ટ્રાયલ્સ બાદ 25.03.2026 (કોમ્બિનેશન વાલ્વ માટે) અને 27.03.2026 (પ્રેશર રિલીફ વાલ્વ માટે) મંજૂરીઓ આપવામાં આવી હતી, જે વૈકલ્પિક ઔદ્યોગિક બળતણ તરીકે ડાઈમિથાઈલ ઈથરના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે.
• 02.04.2026 ના રોજ માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવી હતી જેમાં રાત્રિના સમયની કામગીરીની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, ખાસ કરીને LPG બોટલિંગ પ્લાન્ટ્સ માટે, જેના પરિણામે કામકાજના કલાકો વધશે, જેનાથી ઉત્પાદન ક્ષમતા વધશે.
• દહેજ ટર્મિનલ પર વધારાની 5 MMTPA રી-ગેસિફિકેશન ક્ષમતા માટે પેટ્રોનેટ LNG ને 30.03.2026 ના રોજ કમિશનિંગની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જેનાથી કુલ ક્ષમતા વધીને 22.5 MMTPA થઈ છે અને CGD નેટવર્ક્સ માટે કુદરતી ગેસની ઉપલબ્ધતામાં સુધારો થયો છે.

તેલનો વપરાશ ઘટાડવા માટેના પગલાં (બોઈલર):

બોઈલર એક્ટ, 2025 ની કલમ 38 ની પેટા કલમ (3) હેઠળ 07.04.2026 ના રોજ રાજ્ય સરકારોને એક એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની ક્રિયાઓ સામેલ છે:

• પાવર પ્લાન્ટ્સ અને અન્ય ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા બોઈલર (≥100 TPH) માટે ઓપરેટિંગ પેરામીટર્સની ચકાસણી અને સક્ષમ વ્યક્તિઓ દ્વારા સંતોષકારક બાહ્ય નિરીક્ષણને આધીન બોઈલર પ્રમાણપત્રોનું ત્રણ મહિનાનું અસ્થાયી વિસ્તરણ.
• રિફાઇનરીઓ, પેટ્રોકેમિકલ્સ અને ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સ સહિત મુખ્ય તેલ અને ગેસ એકમોમાં ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા બોઈલર માટે નિયત સુરક્ષા સલામતી, પેરામીટર વેરિફિકેશન અને સંતોષકારક બાહ્ય નિરીક્ષણને આધીન બોઈલર પ્રમાણપત્રોનું ત્રણ મહિનાનું અસ્થાયી વિસ્તરણ.
• ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં વૈકલ્પિક ઇંધણને અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે બળતણના વપરાશમાં વિવિધતા લાવવાનું પ્રોત્સાહન.

કુકટોપ / ઇન્ડક્શન કુકટોપ સેક્ટર:

ઇન્ડક્શન કુકટોપ સેક્ટરમાં માંગ-પુરવઠાના પડકારોને પહોંચી વળવા અને પુરવઠા અને કિંમતોને સ્થિર કરવા માટે જરૂરી તાત્કાલિક પગલાંનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે વાણિજ્ય વિભાગ અને ઊર્જા મંત્રાલય સાથે સંકલન કરીને DPIIT દ્વારા હિતધારકોની સલાહ લેવામાં આવી હતી. ઉત્પાદકોની અગાઉની સમયમર્યાદા પૂરી કરવામાં મુશ્કેલીને ધ્યાનમાં રાખીને, ઇન્ડક્શન કુકટોપ માટે ફરજિયાત ઊર્જા કાર્યક્ષમતા અને ગુણવત્તા નિયંત્રણ ઓર્ડર (QCO) ની સમયમર્યાદા લંબાવવામાં આવી છે, અને અનુરૂપ સુધારા અને ઇ-ગેઝેટ સૂચનાઓ 06.04.2026 ના રોજ જારી કરવામાં આવી હતી.

પેઇન્ટ ઉદ્યોગ:

આંતર-મંત્રાલય પરામર્શ અને સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથની બેઠક પર આધારિત, નીચેના પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા:

• કાચા માલની અછતને દૂર કરવા માટે 01.04.2026 ના રોજ જાહેરનામા દ્વારા HDPE, LLDPE અને PPCP (HSN 3901 અને 3907) પર મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી (BCD) ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવી હતી.
• MoPNG ના 08.04.2026 ના આદેશ મુજબ, ઔદ્યોગિક LPG ની ફાળવણી માર્ચ 2026 પહેલાના તેમના બલ્ક બિન-સ્થાનિક LPG વપરાશના 50% થી વધારીને 70% કરવામાં આવી હતી.
• DPIIT એ 08.04.2026 ના પત્ર દ્વારા પેઇન્ટ ઉદ્યોગની કાચા માલની જરૂરિયાતો MoPNG ને પહોંચાડી હતી, ત્યારબાદ MoPNG એ IOCL (મથુરા અને વડોદરા) ને 0.2 TMT/દિવસ પ્રોપિલિન જેટલું બ્યુટાઈલ એક્રીલેટ (Butyl Acrylate) સપ્લાય કરવા સૂચના આપી હતી. MoPNG ની વિનંતી મુજબ, DPIIT એ 13.04.2026 ના રોજ પોલીપ્રોપીલિન કોપોલિમરની જરૂરિયાત અને ખરીદદારોની વિગતો પૂરી પાડી છે.
• વધુમાં, DPIIT એ 16.04.2026 ના પત્ર દ્વારા MoPNG ને પેઇન્ટ ઉદ્યોગ માટે પેટ્રોકેમિકલ કાચો માલ અને પેકેજિંગ કાચા માલની ઉદ્યોગવાર ફાળવણી પૂરી પાડી છે.
• સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા વધારવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે 10મી એપ્રિલ 2026 ના રોજ DCPC દ્વારા બ્યુટાઈલ એક્રીલેટ પર ગુણવત્તા નિયંત્રણ ઓર્ડર (QCO) માં 10મી જુલાઈ 2026 સુધીના સમયગાળા માટે છૂટ આપવામાં આવી હતી.

કાગળ ઉદ્યોગ:

મહત્વપૂર્ણ રસાયણોની અછતને દૂર કરવા માટે, 01.04.2026 ના રોજ સ્ટાયરીન (Styrene), મેથેનોલ (Methanol) અને ABS પર મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવી હતી, જે કાચા માલના પુરવઠામાં સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરે છે.

ટાયર ઉદ્યોગ:

મહત્વપૂર્ણ રસાયણોની અછતને દૂર કરવા માટે, ટાયર ઉત્પાદનમાં કાચા માલ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા રસાયણો અને સોલવન્ટ્સ - જેમ કે પોલીબ્યુટાડીન (Polybutadiene), સ્ટાયરીન બ્યુટાડીન રબર (Styrene Butadiene Rubber) અને રેઝિન (resins) પર મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવી હતી. માર્ચ 2026 માં, ટાયર માટે RoDTEP દર તેના મૂળ સ્તરે (~1.3%) પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026 માં 50% ઘટાડીને ~0.6-0.7% કરવામાં આવ્યો હતો.

કાચ ઉદ્યોગ:

ભઠ્ઠી (furnace) ની અવિરત કામગીરીની જરૂરિયાતને ઓળખીને:

• અગાઉના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના 80% પર PNG ની ફાળવણી 09.03.2026 ના રોજ MoPNG દ્વારા સૂચિત કરવામાં આવી હતી.
• MoPNG ના 08.04.2026 ના આદેશ મુજબ, ઔદ્યોગિક LPG ની ફાળવણી માર્ચ 2026 પહેલાના તેમના બલ્ક બિન-સ્થાનિક LPG વપરાશના 50% થી વધારીને 70% કરવામાં આવી હતી.

લેધર અને ફૂટવેર સેક્ટર:

01.04.2026 ના રોજ જારી કરાયેલ કસ્ટમ્સ નોટિફિકેશન નંબર 12/2026 દ્વારા EVA, PVC, PU અને SBS જેવા મહત્વના ઇનપુટ્સ પર મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટીમાં છૂટછાટ લંબાવવામાં આવી હતી. ઉદ્યોગના હિતધારકો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલ PVC પેસ્ટ રેઝિન (39041010 હેઠળ આવતા) ના ભાવ વધારા અને પુરવઠાની અછતના મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે, 21.04.2026 ના રોજ આ બાબત એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી (ADD) માં ઘટાડાની વિચારણા માટે ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ટ્રેડ રેમેડીઝ (DGTR) ને રિફર કરવામાં આવી છે.

સિરામિક સેક્ટર:

મોરબીમાં, ~80% સિરામિક એકમો પ્રોપેન/LPG નો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા, જ્યારે માત્ર ~20% ગુજરાત ગેસ દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવતા પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા. 09.03.2026 ના રોજ, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે અગાઉના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના 80% પર PNG ની ફાળવણીની જાણ કરી હતી, જે હાલના ગેસ વપરાશકારો (~20% એકમો) માટે પુરવઠાની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરે છે. ગુજરાત સ્ટેટ પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન દ્વારા, ઉદ્યોગના હિતધારકો સાથે પરામર્શ કરીને, બાકીના ~80% એકમો માટે પુરવઠાની વ્યવસ્થાની સુવિધા આપવામાં આવી હતી જેઓ અગાઉ પાઇપ્ડ ગેસનો ઉપયોગ કરતા ન હતા. ગેસના ભાવની અસમાનતાના મુદ્દાને તમામ વપરાશકારો, એટલે કે હાલના અને નવા બંને વપરાશકારો માટે તર્કસંગત બનાવીને ઉકેલવામાં આવ્યો છે.

ઊર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા:

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) ને લગતી ચાલુ પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં દેશભરમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને LPG ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પગલાં લઈ રહ્યું છે. મંત્રાલય મુજબ:

જાહેર એડવાઈઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ:

• નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
• અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.
• LPG ગ્રાહકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની મુલાકાત લેવાનું ટાળે.
• નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કુકટોપ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
• તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં:

• ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક LPG, ડોમેસ્ટિક PNG અને CNG (ટ્રાન્સપોર્ટ) ને 100% પુરવઠો આપવામાં આવી રહ્યો છે.
• કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, સીડ, એગ્રીકલ્ચર વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત સ્થળાંતરિત મજૂરોને 5 કિગ્રા FTL ના પુરવઠામાં 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
• સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને બાજુએ અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ (booking interval) 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી વધારવો અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને અગ્રતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
• LPG ની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસો જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
• કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઈન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય મિકેનિઝમ્સ સાથે સંકલિત પ્રયાસો:

• રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરવા અને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સશક્ત છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર દેખરેખ રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની હોય છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બહુવિધ પત્રો અને વિડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા આ જ વાતનું પુનરોચ્ચાર કર્યું છે.
• ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને પૂરતા પ્રમાણમાં ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંદેશાવ્યવહારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG સાથે I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
  1. દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ અને નિયમિત જાહેર એડવાઈઝરી જારી કરવી.
  2. સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ/ખોટી માહિતીનું સક્રિયપણે નિરીક્ષણ કરવું અને તેનો સામનો કરવો.
  3. જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ અભિયાનને તીવ્ર બનાવવું અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને નિરીક્ષણ ચાલુ રાખવા.
  4. તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  5. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  6. PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવું.
  7. LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠા સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
• તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
• ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરી રહ્યા છે/કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને મોનિટરિંગ ક્રિયાઓ:

• LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે, 3200 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા, જેમાં દેશભરમાંથી આશરે 285 સિલિન્ડરો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
• PSU OMCs એ આકસ્મિક નિરીક્ષણો મજબૂત કર્યા છે અને ચાલુ રાખ્યા છે અને 290 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર દંડ લાદ્યો છે, અને ગઈકાલ સુધી 68 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે.

LPG પુરવઠો:

સ્થાનિક LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

• LPG પુરવઠો પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિથી પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
• ઘરેલું પરિવારોને LPG ના પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (પુરવઠો ખાલી થવો) ની જાણ થઈ નથી.
• ગઈકાલે ઉદ્યોગના ધોરણે ઓનલાઇન LPG સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને 98% થયું છે.
• ગેરરીતિ રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને આશરે 94% થઈ છે. DAC ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
• 21.04.2026 ના રોજ 51 લાખથી વધુ ઘરેલું LPG સિલિન્ડરો પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

• કુલ કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% સુધી વધારવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ (reform-linked) ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જાણ કરી છે કે સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે દરેક રાજ્યમાં ઉપલબ્ધ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો રાજ્ય સરકાર પાસે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે ઉપલબ્ધ છે.
• 3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMCs એ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો માટે 7800 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 1,17,000 થી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરોનું વેચાણ પણ થયું હતું. ગઈકાલે 350 થી વધુ શિબિરો દ્વારા 8112 - 5 કિગ્રા FTL વેચાયા હતા.
• તાજેતરમાં, 21 એપ્રિલ 2026 ના રોજ તુર્ભે (નવી મુંબઈ) ખાતે IOCL દ્વારા આયોજિત 5 કિગ્રા FTL જાગૃતિ શિબિરોમાંની એકમાં સારો પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો અને દિવસ દરમિયાન આશરે 410 - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• 21.04.2026 ના રોજ આશરે 80,000 - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• 23 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં 20.08 લાખથી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડર વેચાયા છે.
• IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાપારી LPG વિતરણનું આયોજન કરવા માટે રાજ્યના સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે સંકલન કરી રહી છે.
• એપ્રિલ-26 ના મહિના દરમિયાન (21.04.26 સુધી), કુલ 1,31,879 મેટ્રિક ટન (69.4 લાખથી વધુ 19 કિગ્રાના LPG સિલિન્ડરો બરાબર) કોમર્શિયલ LPG વેચાયો છે.
• 21.04.2026 ના રોજ, 8199 મેટ્રિક ટન કોમર્શિયલ LPG (4.3 લાખથી વધુ - 19 કિગ્રાના સિલિન્ડરો બરાબર) વેચાયો હતો.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ:

• D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટને 100% પુરવઠા સાથે ગ્રાહકોને અગ્રતા આપવામાં આવી છે.
• ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સને કુલ ગેસ ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના આશરે 95% કરવામાં આવી છે.
• વધુમાં, CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠા સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
• કોમર્શિયલ LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે CGD સંસ્થાઓને હોટલ, રેસ્ટોરાં અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે તેમના તમામ GAs માં PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવા માટે સલાહ આપવામાં આવી છે.
• IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
• ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
• 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો PNG વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
• રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઈવે મંત્રાલયે 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા CGD ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર અગ્રતાના ધોરણે પ્રક્રિયા કરવા માટે વિશેષ 3 મહિના માટે ‘ઘટાડેલા સમયગાળા સાથે CGD ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે પ્રવેગિત મંજૂરી ફ્રેમવર્ક’ (Accelerated Approval Framework) અપનાવ્યું છે.
• ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારો, 1955 હેઠળ 'કુદરતી ગેસ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો વિતરણ (પાઈપલાઈન નાખવા, બાંધકામ, સંચાલન અને વિસ્તરણ અને અન્ય સુવિધાઓ દ્વારા) ઓર્ડર, 2026' સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ ફ્રેમવર્ક પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓ અને જમીનની પ્રાપ્તિમાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે PNG નેટવર્ક વૃદ્ધિને વેગ આપશે, અંતિમ-માઇલ કનેક્ટિવિટી વધારશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને સમર્થન આપશે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા આગળ વધશે તેવી અપેક્ષા છે.
• PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG કનેક્શન ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ PNG ડ્રાઇવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
• સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG નીતિ વિકસાવી છે. મોડેલ નીતિનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ બનાવવા માટે વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે, તેમને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
• MoEFCC એ 07.04.2026 ના આદેશ દ્વારા CPCB ને CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટે સંમતિ (Consent to Establish) અથવા સંચાલન માટે સંમતિ (Consent to Operate) આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવા સૂચના આપી છે.
• માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં આશરે 5.10 લાખ PNG કનેક્શન ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.56 લાખ કનેક્શન માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ 7.66 લાખ કનેક્શન સુધી પહોંચ્યું છે. વધુમાં આશરે 5.77 લાખ ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.
• 21.04.2026 સુધીમાં, 40,600 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી:

• તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીઝ સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
• સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી સ્થાનિક LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
• સ્થાનિક બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતર-મંત્રાલય સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ ભારત સરકારે 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓ સહિત પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ જટિલ ક્ષેત્રો માટે અમુક લઘુત્તમ માત્રામાં C3 અને C4 પ્રવાહો (streams) ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
• ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ અને આંતરિક વેપાર પ્રમોશન વિભાગ (DPIIT) તરફથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા અને કેમિકલ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે LPG પૂલમાંથી 1000 મેટ્રિક ટન/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
• 9મી એપ્રિલ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં મુંબઈ, કોચી અને મથુરા રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ અને ફાર્મા ઉદ્યોગને 5600 મેટ્રિક ટનથી વધુ પ્રોપિલિન વેચવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અને ભાવ નિર્ધારણના પગલાં:

• દેશભરમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરી રહ્યા છે.
• મિડલ ઇસ્ટની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જોકે ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ ₹10નો ઘટાડો કર્યો છે.
• ભારત સરકારે સ્થાનિક બજારમાં આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 11.04.2026 ના ગેઝેટ જાહેરનામા દ્વારા ડીઝલ પરની નિકાસ લેવી વધારીને રૂ. 55.50 પ્રતિ લિટર અને ATF પર રૂ. 42 પ્રતિ લિટર કરી છે.
• પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત છૂટક ભાવમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી અને PSU OMCs રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભાવમાં કોઈ વધારો થયો નથી.

કેરોસીન ઉપલબ્ધતા અને વિતરણ પગલાં:

• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી પૂરી પાડવામાં આવી છે.
• 18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત હોવાનું જણાવ્યું નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી:

પર્શિયન ગલ્ફમાં વર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિ તેમજ ભારતીય જહાજો અને ક્રૂને સુરક્ષિત રાખવા માટે લેવામાં આવતા પગલાં વિશે બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા બ્રીફિંગ આપવામાં આવ્યું હતું. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

• એવો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે 'સનમાર હેરાલ્ડ' (Sanmar Herald) જહાજના કેપ્ટને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી પસાર થવાના અધિકારોના બદલામાં IRGC નેવીના પ્રતિનિધિ હોવાનો દાવો કરનાર વ્યક્તિને યુએસ ડોલર (USD) માં ચુકવણી કરી હતી અને ત્યારબાદ તેઓ સાયબર ક્રાઈમનો ભોગ બન્યા હતા. મંત્રાલયે જહાજના માલિક સાથે વાત કરી છે અને પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે કે આવી કોઈ ચુકવણી કરવામાં આવી નથી અને આવી કોઈ ઘટના બની નથી. તદનુસાર, આ અંગે ફેલાતા અહેવાલો ખોટા છે અને વાસ્તવિક સ્થિતિને પ્રતિબિંબિત કરતા નથી.
• બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય નાવિકોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
• આ પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
• જહાજ અપડેટ: ભારતીય ધ્વજ ધરાવતું ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કર 'દેશ ગરિમા' 18 એપ્રિલ 2026 ના રોજ સુરક્ષિત રીતે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પાર કરી ગયું હતું. આ જહાજ, જેમાં 31 ભારતીય નાવિકો છે, તે આજે (22 એપ્રિલ 2026) આશરે 1800 કલાકે મુંબઈ પહોંચવાની ધારણા છે.
• DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ અપડેટ: કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 7,242 કોલ્સ અને 15,319 થી વધુ ઈમેઈલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 156 કોલ્સ અને 344 ઈમેઈલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
• સ્વદેશ વાપસી (Repatriation) અપડેટ: મંત્રાલયે, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG શિપિંગ) દ્વારા અત્યાર સુધીમાં 2,615 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત લાવવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ પ્રદેશના વિવિધ સ્થળોએથી 25 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
• બંદર કામગીરી: સમગ્ર ભારતમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.

આ પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા:

વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર દેખરેખ રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. જાણ કરવામાં આવી હતી કે:

• વિદેશ મંત્રાલયમાં સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત છે અને ભારતીય મિશન સાથે સંકલનમાં કામ કરી રહ્યા છે.
• વિદેશ મંત્રાલય માહિતી શેર કરવા અને પ્રયાસોના વધુ સારા જોડાણ માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના નિયમિત સંપર્કમાં છે.
• ભારતીય મિશન અને પોસ્ટ્સ ચોવીસે કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારોના નજીકના સંપર્કમાં રહે છે.
• નિયમિતપણે અપડેટેડ એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઈટ અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિઓ અને કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને આપણા સમુદાયને ટેકો આપવા માટે હાથ ધરવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં વિશેની માહિતી સામેલ છે.
• ભારતીય મિશન નિવાસી ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. રાજદૂતો તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે નિયમિત સંપર્ક કરી રહ્યા છે.
• સરકાર આ ક્ષેત્રમાં ભારતીય નાવિકોના કલ્યાણને ઉચ્ચ અગ્રતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશન તેમને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરવા, કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડવા અને ભારત પરત આવવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
• જ્યાં એરસ્પેસ ખુલ્લી છે તેવા દેશોમાંથી આ પ્રદેશમાંથી ભારત માટે ફ્લાઇટ્સ ચાલુ છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં આશરે 11,91,000 મુસાફરોએ આ ક્ષેત્રમાંથી ભારતની મુસાફરી કરી છે.
• UAE માં, એરલાઇન્સ કાર્યકારી અને સુરક્ષા બાબતોને આધારે UAE અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત વ્યાપારી ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, આજે UAE અને ભારત વચ્ચે આશરે 110 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
• સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચાલુ છે.
• કતાર એરસ્પેસ આંશિક રીતે ખુલ્લી હોવાથી, કતાર એરવેઝ ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
• કુવૈત એરસ્પેસ બંધ છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટ પરથી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
• બહેરીન એરસ્પેસ ખુલ્લી છે. ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
• ઇરાક એરસ્પેસ આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લી છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
• ઈરાન એરસ્પેસ કાર્ગો અને ચાર્ટર ફ્લાઈટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. તેહરાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની અવરજવરની સુવિધા આપવાનું ચાલુ રાખે છે.
• ઈઝરાયેલ: ઈઝરાયેલ એરસ્પેસ ખુલ્લી છે અને આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઈટ કામગીરી ફરી શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/JY/JD