પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને તેના કારણે ભારત સામે ઉભા થયેલા વ્યાપક પડકારો અંગે લોકસભાને સંબોધિત કરી હતી. એ વાતની નોંધ લેતા કે સંકટ હવે ત્રણ અઠવાડિયાથી વધુ સમયથી યથાવત્ છે, જેના વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને માનવ જીવન માટે ગંભીર વિપરીત પરિણામો આવ્યા છે, પ્રધાનમંત્રીએ ઉકેલની તાકીદ પર ભાર મૂક્યો હતો. પરિસ્થિતિની ગંભીરતા પર પ્રકાશ પાડતાં શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, "આખું વિશ્વ તમામ પક્ષોને આ સંકટના વહેલામાં વહેલી તકે ઉકેલ માટે વિનંતી કરી રહ્યું છે."

ભારત સામેના પડકારોના સ્વરૂપ વિશે વિગતવાર જણાવતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે યુદ્ધે અભૂતપૂર્વ આર્થિક, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને માનવીય દબાણો ઉભા કર્યા છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારતને યુદ્ધ કરી રહેલા અને યુદ્ધગ્રસ્ત દેશો સાથે વ્યાપક વ્યાપારી સંબંધો છે, યુદ્ધ ક્ષેત્ર જટિલ વ્યાપાર માર્ગો પર ફેલાયેલું છે અને ભારતની કાચા તેલ અને ગેસની જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આ જ ક્ષેત્ર દ્વારા પૂરો કરવામાં આવે છે. ખાડી દેશોમાં વસતા અને કામ કરતાં લગભગ એક કરોડ ભારતીયો તેમજ તે જળસીમામાં વ્યાપારી જહાજો પર સવાર ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરોની નોંધપાત્ર સંખ્યા તરફ ધ્યાન દોરતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "ભારતની ચિંતાઓ સ્વાભાવિક રીતે વધારે છે, અને તેથી તે આવશ્યક છે કે આ સંકટ પર ભારતની સંસદ તરફથી વિશ્વમાં એક સંયુક્ત અને એકમત અવાજ જાય."

ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા માટે સરકારના ત્વરિત પ્રતિસાદની રૂપરેખા આપતા, પ્રધાનમંત્રીએ ગૃહને માહિતી આપી હતી કે યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું ત્યારથી પ્રભાવિત દેશોમાં દરેક ભારતીયને જરૂરી સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે. પોતે પશ્ચિમ એશિયાના મોટાભાગના દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો સાથે બે રાઉન્ડમાં વ્યક્તિગત રીતે વાત કરી હોવાનું જણાવતાં, જે તમામે ભારતીયોની સુરક્ષા અંગે પૂર્ણ આશ્વાસન આપ્યું છે, શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, "જેઓ ઘાયલ થયા છે તેમને બહેતર તબીબી સારવાર સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે, અને આવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં, શોકગ્રસ્ત પરિવારોને જરૂરી સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે."

પ્રધાનમંત્રીએ વિદેશમાં રહેલા ભારતીયો માટે સક્રિય કરાયેલ કોન્સ્યુલર અને સંસ્થાકીય સહાય માળખાની વધુ વિગતો આપી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે પ્રભાવિત દેશોમાં તમામ ભારતીય મિશનો સતત મદદ પૂરી પાડી રહ્યા છે, નિયમિત એડવાઇઝરી જાહેર કરી રહ્યા છે, અને ભારત તથા અન્ય પ્રભાવિત દેશોમાં 24/7 કંટ્રોલ રૂમ અને ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. સક્રિય સંપર્ક પર ભાર મૂકતા પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, "આ મિકેનિઝમ્સ દ્વારા, તમામ પ્રભાવિતોને ત્વરિત માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે, પછી તે ભારતીય કામદારો હોય કે પ્રવાસીઓ."

સ્થળાંતર (Evacuation) પ્રયાસોના સ્કેલ પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ ગૃહને જાણ કરી હતી કે યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી 3,75,000 થી વધુ ભારતીયો સુરક્ષિત રીતે ભારત પરત ફર્યા છે, જેમાં માત્ર ઈરાનથી જ લગભગ 1,000 ભારતીયોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાંથી 700 થી વધુ યુવાન મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓ છે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું હતું કે CBSE એ ખાડી દેશોમાં ભારતીય શાળાઓમાં નિર્ધારિત ધોરણ 10 અને 12 ની પરીક્ષાઓ રદ કરી છે અને શિક્ષણની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરવા પગલાં લઈ રહી છે. સરકારના અભિગમનો સારાંશ આપતા શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "સરકાર સંવેદનશીલ, સતર્ક અને દરેક સહાય પૂરી પાડવા તૈયાર છે."

ઊર્જા પુરવઠાના જટિલ પ્રશ્નને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ સ્વીકાર્યું હતું કે કાચું તેલ, ગેસ, ખાતર અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ મોટી માત્રામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ભારત પહોંચે છે, અને યુદ્ધ પછી સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગ અત્યંત પડકારજનક બની ગયું છે. સરકારનું ધ્યાન સામાન્ય પરિવારોને મુશ્કેલીમાંથી બચાવવા પર હોવાનું ભારપૂર્વક જણાવતા અને એલપીજી (LPG) ના ઘરેલું ઉપયોગને પ્રાથમિકતા આપવા તથા તેના ઘરેલું ઉત્પાદનને વેગ આપવા જેવા પગલાંની નોંધ લેતા, પીએમ મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, "સમગ્ર દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પુરવઠો સરળતાથી ચાલુ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે સતત કામ કરવામાં આવ્યું છે."

પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો હતો કે છેલ્લા એક દાયકામાં અપનાવવામાં આવેલી ઊર્જા વૈવિધ્યકરણ વ્યૂહરચના વર્તમાન સંકટમાં તેની યોગ્યતા પુરવાર કરી રહી છે. તેમણે ગૃહને માહિતી આપી હતી કે ભારતે છેલ્લા 11 વર્ષોમાં તેના ઊર્જા આયાત સ્ત્રોતો 27 દેશોથી વધારીને 41 દેશો કર્યા છે, જેનાથી કોઈ એક ક્ષેત્ર પરની નિર્ભરતામાં ઘટાડો થયો છે. આ અભિગમની દૂરંદેશી પર ભાર મૂકતાં શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, "આજની પરિસ્થિતિઓમાં, ઊર્જા સુરક્ષા અંગે છેલ્લા દાયકામાં લેવાયેલા પગલાં વધુ પ્રાસંગિક બન્યા છે."

વ્યૂહાત્મક અનામતના વિષય પર, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે ભારતે આવા સંકટના સમય માટે કાચા તેલના સંગ્રહને પ્રાથમિકતા આપી છે. તેમણે ગૃહને માહિતી આપી હતી કે ભારત પાસે આજે 53 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુનો વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ છે, જેમાં તેલ કંપનીઓ દ્વારા રાખવામાં આવેલા અલગ રિઝર્વ ઉપરાંત 65 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુના રિઝર્વ બનાવવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે. ભારતના રિફાઇનિંગ ઇકોસિસ્ટમના એકંદર વધારા પર પ્રકાશ પાડતાં, પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "છેલ્લા 11 વર્ષોમાં, આપણી રિફાઇનિંગ ક્ષમતામાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે."

પ્રધાનમંત્રીએ વૈશ્વિક સપ્લાયર્સ સાથે સરકારની સક્રિય સંડોવણી અને ભારતને તેલ, ગેસ, ખાતર અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ લઈ જતા જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે ખાડી શિપિંગ માર્ગોની તેની સતર્ક દેખરેખની વિગતો આપી હતી. મેરિટાઇમ કોરિડોરને સુરક્ષિત રાખવા માટે તમામ વૈશ્વિક ભાગીદારો સાથે સતત સંવાદની નોંધ લેતાં શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, "આવા પ્રયાસોને કારણે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફસાયેલા આપણા અનેક જહાજો પણ તાજેતરના દિવસોમાં ભારત આવ્યા છે."

ભારતના ઘરેલું ઊર્જા પરિવર્તન તરફ વળતા, પ્રધાનમંત્રીએ ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગમાં થયેલી અસાધારણ પ્રગતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જે એક દાયકા પહેલા માત્ર 1-1.5 ટકા હતી જે આજે વધીને લગભગ 20 ટકા થઈ છે, જેના કારણે તેલની આયાતમાં પ્રતિ વર્ષ આશરે સાડા ચાર કરોડ બેરલનો ઘટાડો થયો છે. તેમણે રેલવેના વીજળીકરણનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેનાથી વાર્ષિક અંદાજે 180 કરોડ લિટર ડીઝલની બચત થઈ છે, મેટ્રો નેટવર્કનો વિસ્તાર 2014 માં 250 કિમીથી ઓછો હતો તે વધીને આજે લગભગ 1,100 કિમી થયો છે અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાજ્યોને 15,000 ઇલેક્ટ્રિક બસો પૂરી પાડવામાં આવી છે. ભારતના ઊર્જા ભવિષ્યમાં આત્મવિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા, પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "આજે વૈકલ્પિક ઇંધણ પર જે સ્કેલ પર કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે તે ભારતના ભવિષ્યને વધુ સુરક્ષિત બનાવશે."

વ્યાપક આર્થિક અસરોને સંબોધતાં, પ્રધાનમંત્રીએ સ્વીકાર્યું હતું કે ઊર્જા આધુનિક અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે અને પશ્ચિમ એશિયા વૈશ્વિક ઊર્જા જરૂરિયાતો માટેનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે, જે વર્તમાન સંકટને વિશ્વભરના અર્થતંત્રો માટે એક પડકાર બનાવે છે. તેમણે ગૃહને માહિતી આપી હતી કે સરકાર મજબૂત આર્થિક પાયા, ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ હિસ્સેદારો સાથે પરામર્શ અને એક સમર્પિત આંતર-મંત્રાલય જૂથ દ્વારા સમર્થિત વ્યાપક ટૂંકા ગાળાની, મધ્યમ ગાળાની અને લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના સાથે કામ કરી રહી છે, જે ભારતના આયાત-નિકાસ શૃંખલામાં દરેક મુશ્કેલીનું મૂલ્યાંકન કરવા અને ઉકેલવા માટે દરરોજ મળે છે. આશાવાદ વ્યક્ત કરતાં શ્રી મોદીએ પુષ્ટિ કરી હતી કે, "મને પૂરો વિશ્વાસ છે કે સરકાર અને ઉદ્યોગના સંયુક્ત પ્રયાસો દ્વારા આપણે આ પરિસ્થિતિઓનો અસરકારક રીતે સામનો કરી શકીશું."

યુદ્ધની ખેતી પરની અસર અંગે, પ્રધાનમંત્રીએ ગૃહને આશ્વાસન આપ્યું હતું કે ભારતના ખેડૂતોએ ખાદ્યાન્નનો પર્યાપ્ત સ્ટોક સુનિશ્ચિત કર્યો છે અને સરકાર યોગ્ય ખરીફ વાવણીની સુવિધા માટે કામ કરી રહી છે અને તાજેતરના વર્ષોમાં મજબૂત કટોકટી ખાદ્ય વ્યવસ્થાઓ બનાવી છે. કોવિડ-19 રોગચાળા અને તેની સાથે સંકળાયેલ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન વિક્ષેપો દરમિયાન પણ, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં યુરિયાના ભાવ વધીને પ્રતિ ગુણી (બેગ) 3,000 રૂપિયા થઈ ગયા હતા, ત્યારે સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું હતું કે ભારતીય ખેડૂતોને તે જ ગુણી 300 રૂપિયાથી ઓછામાં મળે, તે યાદ કરતા શ્રી મોદીએ જાહેર કર્યું હતું કે, "ભૂતકાળમાં પણ, અમારી સરકારે વૈશ્વિક સંકટોનો બોજ ખેડૂતો પર પડવા દીધો ન હતો."

ભારતીય કૃષિને બાહ્ય આંચકાઓથી સુરક્ષિત રાખવા માટે લેવાયેલા માળખાગત પગલાંની વિગત આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે છેલ્લા દાયકામાં છ નવા યુરિયા પ્લાન્ટ કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં વાર્ષિક 76 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ ઉત્પાદન ક્ષમતા ઉમેરવામાં આવી છે, જ્યારે DAP અને NPKS ખાતરોનું ઘરેલું ઉત્પાદન અંદાજે 50 લાખ મેટ્રિક ટન વધારવામાં આવ્યું છે અને ખાતર આયાત સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્ય લાવવામાં આવ્યું છે. આ પ્રયાસોની વ્યાપકતા પર ભાર મૂકતાં પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, "જેમ આપણે તેલ અને ગેસની આયાતમાં વૈવિધ્ય લાવ્યું છે, તેમ અમે DAP અને NPKS ની આયાત માટે પણ અમારા વિકલ્પોનો વિસ્તાર કર્યો છે."

પ્રધાનમંત્રીએ મેડ-ઇન-ઇન્ડિયા નેનો યુરિયા જેવી નવીનતાઓ, પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન અને ખેડૂતોની ડીઝલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે પીએમ-કુસુમ (PM-KUSUM) યોજના હેઠળ 22 લાખથી વધુ સોલર પંપના વિતરણ દ્વારા ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે ઉનાળાની વધતી જતી વીજળીની માંગના પડકારને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ ગૃહને માહિતી આપી હતી કે દેશભરના તમામ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં પર્યાપ્ત કોલસાનો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે અને ભારતે સતત બીજા વર્ષે 100 કરોડ ટન કોલસાનું ઉત્પાદન કરવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પાવર જનરેશનથી લઈને પાવર સપ્લાય સુધીની તમામ સિસ્ટમ્સ પર સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે અને છેલ્લા દાયકામાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (Renewable Energy) માં લેવાયેલા પરિવર્તનકારી પગલાં દ્વારા સરકારની સજ્જતા નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત થઈ છે, જેમાં ભારતની કુલ સ્થાપિત વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતાનો અડધો હિસ્સો હવે પુનઃપ્રાપ્ય સ્ત્રોતોમાંથી આવે છે અને દેશની કુલ પુનઃપ્રાપ્ય ક્ષમતા 250 ગીગાવોટના ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નને પાર કરી ગઈ છે. સોલર પાવર ક્ષમતા એકલી છેલ્લા 11 વર્ષોમાં અંદાજે 3 ગીગાવોટથી વધીને 140 ગીગાવોટ થઈ છે, લગભગ 40 લાખ રૂફટોપ સોલર ઇન્સ્ટોલેશન સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, ગોબરધન (GOBARdhan) યોજના હેઠળ 200 કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ હવે કાર્યરત છે અને આગામી પાંચ વર્ષોમાં 1,500 મેગાવોટ ક્ષમતા ઉમેરનારી નવી માન્ય સ્મોલ હાઇડ્રો પાવર ડેવલપમેન્ટ સ્કીમની સાથે ન્યુક્લિયર એનર્જી ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યું છે, તે નોંધતા શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "આ તમામ પ્રયાસો આજે દેશને ઘણી મદદ કરી રહ્યા છે અને તેઓ ભારતના ઊર્જા ભવિષ્યને વધુ સુરક્ષિત બનાવશે."

પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ પર ભારતના રાજદ્વારી પ્રતિસાદ પર, પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતનું વલણ શરૂઆતથી જ સ્પષ્ટ રહ્યું છે, જે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરવાનું, તણાવ ઘટાડવાની હિમાયત કરવાનું અને નાગરિકો તથા ઊર્જા અને પરિવહન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના હુમલાઓનો વિરોધ કરવાનું રહ્યું છે. ગૃહને માહિતી આપતા કે તેમણે તમામ સંબંધિત પશ્ચિમ એશિયાના નેતાઓ સાથે વાત કરી છે અને તેમને તણાવ ઘટાડવા અને સંઘર્ષનો અંત લાવવા વિનંતી કરી છે, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે વ્યાપારી જહાજો પરના હુમલા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોમાં અવરોધ સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે, પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "ભારત, કૂટનીતિ દ્વારા, યુદ્ધના વાતાવરણમાં પણ ભારતીય જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર માટે સતત પ્રયાસો કરી રહ્યું છે."

માનવતા અને શાંતિ માટે ભારતની અટલ પ્રતિબદ્ધતાની પુષ્ટિ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો હતો કે સંવાદ અને કૂટનીતિ જ ઉકેલ માટેનો એકમાત્ર રસ્તો છે. એ નોંધતા કે દરેક ભારતીય પ્રયાસ તણાવ ઘટાડવા અને દુશ્મનાવટને સમાપ્ત કરવા તરફ નિર્દેશિત છે, અને આ યુદ્ધમાં કોઈપણ જીવનને જોખમમાં મૂકવું માનવતાના હિતની વિરુદ્ધ છે, શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, "ભારતનો પ્રયાસ તમામ પક્ષોને વહેલામાં વહેલી તકે શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે."

પ્રધાનમંત્રીએ આ સંકટના આંતરિક સુરક્ષા પરિમાણ તરફ પણ ગૃહનું ધ્યાન દોર્યું હતું અને ચેતવણી આપી હતી કે અમુક તત્વો આવી પરિસ્થિતિઓનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરે છે. ગૃહને માહિતી આપતા કે તમામ કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવતી એજન્સીઓને એલર્ટ પર રાખવામાં આવી છે અને તમામ ક્ષેત્રો - દરિયાકાંઠાની, સરહદી, સાયબર અને વ્યૂહાત્મક સ્થાપનો - માં સુરક્ષા વધુ મજબૂત કરવામાં આવી રહી છે, પીએમ મોદીએ સાવચેત કર્યા હતા કે, "પછી તે દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા હોય, સરહદી સુરક્ષા હોય, સાયબર સુરક્ષા હોય કે વ્યૂહાત્મક સ્થાપનો હોય, તમામની સુરક્ષા વધુ મજબૂત કરવામાં આવી રહી છે."

તેમના સંબોધનને સમાપ્ત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે આ યુદ્ધને કારણે ઉભી થયેલી મુશ્કેલ વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેવાની સંભાવના છે અને રાષ્ટ્રને સજ્જ અને એકજૂટ રહેવા આહવાન કર્યું હતું, જેમ કે તે કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન સાથે ઊભું રહ્યું હતું. ધીરજ, સંયમ અને તકેદારી રાખવાની વિનંતી કરતા અને અસત્ય ફેલાવીને, કાળાબજાર કરીને અથવા સંગ્રહખોરી કરીને પરિસ્થિતિનો લાભ લેવા માંગતા લોકો સામે સાવચેત કરતા, શ્રી મોદીએ ગૃહના માધ્યમથી તમામ રાજ્ય સરકારોને આવા તત્વો સામે કડક દેખરેખ અને ત્વરિત કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવા અપીલ કરી હતી. રાષ્ટ્રના સામૂહિક સંકલ્પમાં તેમની અતૂટ શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરતા, પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "જ્યારે આ દેશની દરેક સરકાર અને દરેક નાગરિક સાથે ચાલશે, ત્યારે આપણે દરેક પડકારને પડકાર આપી શકીએ છીએ, આ જ આપણી ઓળખ છે અને આ જ આપણી તાકાત છે."

SM/DK/JD