કેન્દ્રીય નાણા અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણે આજે સંસદમાં કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 ના ભાષણ દરમિયાન કરદાતાઓ માટે ‘જીવનની સરળતા’ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રત્યક્ષ કર પર ઘણી દરખાસ્તોની જાહેરાત કરી છે.

જીવનની સરળતા (Ease of Living)

બજેટમાં પ્રસ્તાવ છે કે મોટર એક્સિડન્ટ ક્લેમ્સ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા કોઈપણ વ્યક્તિને આપવામાં આવતા કોઈપણ વ્યાજને આવકવેરામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે, અને આ અંગેના કોઈપણ TDS ને દૂર કરવામાં આવશે. તે વિદેશી પ્રવાસ કાર્યક્રમ પેકેજના વેચાણ પર TCS દરને વર્તમાન 5 ટકા અને 20 ટકાથી ઘટાડીને કોઈપણ રકમની શરત વિના 2 ટકા કરવાની દરખાસ્ત કરે છે.

તે લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ શિક્ષણ મેળવવા અને તબીબી હેતુઓ માટે TCS દર 5 ટકાથી ઘટાડીને 2 ટકા કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. અસ્પષ્ટતા ટાળવા માટે મેનપાવર સેવાઓના સપ્લાયને ખાસ કરીને TDS ના હેતુ માટે કોન્ટ્રાક્ટરોને ચૂકવણીના દાયરામાં લાવવાની દરખાસ્ત છે. આમ, આ સેવાઓ પર TDS કાં તો 1 ટકા અથવા માત્ર 2 ટકાના દરે રહેશે.

કરદાતાઓ માટે સરળતા

નાના કરદાતાઓ માટે એક યોજના સૂચવવામાં આવી છે જેમાં નિયમ-આધારિત ઓટોમેટેડ પ્રક્રિયા આકારણી અધિકારી પાસે અરજી કરવાને બદલે ઓછું અથવા શૂન્ય કપાત પ્રમાણપત્ર મેળવવામાં સક્ષમ બનાવશે. બહુવિધ કંપનીઓમાં સિક્યોરિટીઝ ધરાવતા કરદાતાઓની સરળતા માટે, બજેટ ડિપોઝિટરીઝને રોકાણકાર પાસેથી ફોર્મ 15G અથવા ફોર્મ 15H સ્વીકારવા અને તેને સીધું વિવિધ સંબંધિત કંપનીઓને પ્રદાન કરવા સક્ષમ બનાવવાની દરખાસ્ત કરે છે. તે રિટર્ન રિવાઇઝ કરવા માટે ઉપલબ્ધ સમયને નજીવી ફીની ચુકવણી સાથે 31મી ડિસેમ્બરથી વધારીને 31મી માર્ચ સુધી લંબાવે છે.

ટેક્સ રિટર્ન સમયરેખામાં છૂટછાટ

બજેટમાં ટેક્સ રિટર્ન ફાઇલ કરવાની સમયરેખામાં ફેરફાર કરવાની દરખાસ્ત છે. ITR 1 અને ITR 2 રિટર્ન ધરાવતી વ્યક્તિઓ 31મી જુલાઈ સુધી ફાઇલ કરવાનું ચાલુ રાખશે અને નોન-ઓડિટ બિઝનેસ કેસો અથવા ટ્રસ્ટો માટે 31મી ઓગસ્ટ સુધીનો સમય આપવાની દરખાસ્ત છે. બિન-નિવાસી (non-resident) દ્વારા સ્થાવર મિલકતના વેચાણ પર TDS કાપવાની અને TAN ની જરૂરિયાતને બદલે રહેવાસી ખરીદનારના PAN આધારિત ચલણ દ્વારા જમા કરવાની દરખાસ્ત છે.

નાના કરદાતાઓ પર ધ્યાન

વિદ્યાર્થીઓ, યુવા વ્યાવસાયિકો, ટેક કર્મચારીઓ, સ્થળાંતરિત NRIs અને અન્ય નાના કરદાતાઓના વ્યવહારિક પ્રશ્નો ઉકેલવા માટે, તે આ કરદાતાઓ માટે ચોક્કસ મર્યાદાથી ઓછી આવક અથવા અસ્કયામતો જાહેર કરવા માટે એક વખતની 6-મહિનાની વિદેશી સંપત્તિ જાહેરાત યોજના રજૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. આ યોજના કરદાતાઓની બે શ્રેણીઓ માટે લાગુ થશે એટલે કે, (A) જેમણે તેમની વિદેશી આવક અથવા સંપત્તિ જાહેર કરી નથી અને (B) જેમણે તેમની વિદેશી આવક જાહેર કરી છે અને/અથવા યોગ્ય ટેક્સ ચૂકવ્યો છે, પરંતુ હસ્તગત કરેલી સંપત્તિ જાહેર કરી શક્યા નથી.

શ્રેણી (A) માટે, અઘોષિત આવક/સંપત્તિની મર્યાદા ₹1 કરોડ સુધી રાખવાની દરખાસ્ત છે. તેમણે સંપત્તિના ફેર માર્કેટ વેલ્યુના 30 ટકા અથવા અઘોષિત આવકના 30 ટકા ટેક્સ તરીકે અને 30 ટકા દંડના બદલે વધારાના આવકવેરા તરીકે ચૂકવવાના રહેશે અને તેનાથી તેમને કાર્યવાહીમાંથી મુક્તિ મળશે. શ્રેણી (B) માટે, સંપત્તિનું મૂલ્ય ₹5 કરોડ સુધી રાખવાની દરખાસ્ત છે. અહીં, ₹1 લાખની ફીની ચુકવણી સાથે દંડ અને કાર્યવાહી બંનેમાંથી મુક્તિ ઉપલબ્ધ થશે.

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com