జాతీయ చేనేత దినోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా భారత రాష్ట్రపతి ఈ నెల 7న ప్రతిష్ఠాత్మక చేనేత పురస్కారాలను ప్రదానం చేస్తారు.

కేంద్ర జౌళి శాఖ మంత్రి శ్రీ గిరిరాజ్ సింగ్, సీనియర్ అధికారులు, చేనేత పరిశ్రమ ప్రతినిధులు, ప్రముఖ నేత కార్మికులు, డిజైనర్లు, ఎగుమతిదారులు, కళాకారులు, ఇతర విశిష్ట అతిథులూ ఈ కార్యక్రమానికి హాజరు కానున్నారు.

దేశపు గొప్ప చేనేత సంప్రదాయాలను పరిరక్షించడం, ప్రోత్సహించడం, అభివృద్ధి చేయడం కోసం విశేష కృషి చేసిన మొత్తం 22 మంది పురస్కార గ్రహీతల్లో... ముగ్గురికి సంత్ కబీర్ చేనేత పురస్కారాలు, 19 మందికి జాతీయ చేనేత పురస్కారాలను అందిస్తారు.

చేనేత రంగంలో విశేష సేవలకు గుర్తింపు

చేనేత రంగానికి అనుబంధంగా ఉన్న నేతపని, ఆవిష్కరణలు, డిజైన్ రూపకల్పన, మార్కెటింగ్ కార్యక్రమాలు, అంకురసంస్థలు, ఉత్పత్తిదారుల కంపెనీల్లో అత్యుత్తమ ప్రతిభను గుర్తిస్తూ... సంత్ కబీర్ చేనేత పురస్కారాలు, జాతీయ చేనేత పురస్కారాలు-2025 గ్రహీతల వివరాలను జౌళి శాఖ ప్రకటించింది.

జాతీయ చేనేత అభివృద్ధి కార్యక్రమానికి చెందిన చేనేత మార్కెటింగ్ సహాయం (హెచ్ఎమ్ఏ) విభాగం కింద ఈ పురస్కారాలను ఏర్పాటు చేశారు. చేనేత రంగంలో చేసిన విశిష్ట కృషికి జాతీయ స్థాయి అత్యున్నత గుర్తింపును ఈ పురస్కారాలు సూచిస్తాయి.

భారత చేనేత వారసత్వాన్ని గణనీయంగా బలోపేతం చేయడం సహా దేశీయ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో దాని సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించిన వ్యక్తులు, సంస్థలను గౌరవించేందుకు గానూ జాతీయ చేనేత దినోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా ఈ పురస్కారాలను ప్రదానం చేస్తారు.

ఈ కార్యక్రమానికి దేశం నలుమూలల నుంచి పార్లమెంట్ సభ్యులు, ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారులు, పరిశ్రమ నిపుణులు, విద్యాసంస్థలు, ఎగుమతిదారులు, డిజైనర్లు, చేనేత కార్మికులు హాజరవుతారని భావిస్తున్నారు.

చేనేత పురస్కారాలు

చేనేత రంగంలో విశేష కృషి, ఆవిష్కరణలు, నిరంతర నిబద్ధతను ప్రోత్సహించడమే చేనేత పురస్కారాల ఉద్దేశం. ఇవి అత్యుత్తమ హస్తకళా నైపుణ్యం, సాంప్రదాయిక నైపుణ్యాలను పరిరక్షిస్తూనే ఆధునిక పద్ధతులను అవలంబించడం, ఉత్పత్తి వైవిధ్యం, డిజైన్ ఆవిష్కరణ, నేత కార్మికుల సామాజిక-ఆర్థిక అభివృద్ధి కోసం చేసిన కృషిని గుర్తిస్తాయి.

సంత్ కబీర్ చేనేత పురస్కారం

ఈ పురస్కారం... భారత నేత సంప్రదాయాల పరిరక్షణ, ప్రోత్సాహం కోసం అసాధారణ పనితనం, జీవితకాల అంకితభావం ప్రదర్శించిన చేనేత కార్మికులకు గుర్తింపునిచ్చే జాతీయ స్థాయి అత్యున్నత పురస్కారం.

అసాధారణ నైపుణ్యాలు, ఆవిష్కరణలు, చేనేత రంగానికి నిరంతర సహకారం, సాంప్రదాయిక నేత పద్ధతులకు ప్రోత్సాహం, కళాకారులకు మార్గదర్శనం, సమాజ అభివృద్ధి కోసం చేసిన కృషి ఆధారంగా పురస్కార గ్రహీతలను ఎంపిక చేస్తారు.

ఈ పురస్కారంతో అందించేవి-

• బంగారు నాణెం

• తామ్రపత్రం

• శాలువా

• సర్టిఫికెట్ 

జాతీయ చేనేత పురస్కారం

చేనేత రంగంలో అత్యుత్తమ సృజనాత్మకత, నాణ్యత, ఆవిష్కరణ, అత్యుత్తమ పనితీరును కనబరిచిన చేనేత కార్మికులు, ఇతర సంబంధిత వ్యక్తులను ఈ జాతీయ చేనేత పురస్కారంతో గౌరవిస్తారు.

భారత విభిన్న చేనేత సంప్రదాయాలను పరిరక్షిస్తూనే... హస్తకళ, ఉత్పత్తి రూపకల్పన, మార్కెట్ విస్తరణలో ప్రమాణాలను నిరంతరం ఉన్నతీకరించడానికి కళాకారులను, సంస్థలను ప్రోత్సహించడమే ఈ పురస్కార లక్ష్యం.

ఈ పురస్కారంతో అందించేవి-

తామ్రపత్రం

శాలువా

సర్టిఫికెట్ 

ఎంపిక ప్రక్రియ

జోనల్ కార్యాలయం, ప్రధాన కార్యాలయం, కేంద్ర స్థాయి ఎంపిక కమిటీలతో కూడిన కఠినమైన బహుళ-స్థాయి మూల్యాంకన ప్రక్రియ ద్వారా నేత విభాగంలో పురస్కార గ్రహీతలను ఎంపిక చేస్తారు. ఈ కమిటీల్లో అనుభవజ్ఞులైన నిపుణులు, సాంకేతిక నిపుణులు, ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారులు ఉంటారు. వీరు నిర్దేశించిన అర్హత ప్రమాణాలు, మూల్యాంకన పారామితుల ఆధారంగా నామినేషన్లను పరిశీలిస్తారు.

డిజైన్ రూపకల్పన, మార్కెటింగ్, అంకురసంస్థలు, ఉత్పత్తిదారుల కంపెనీలకు సంబంధించిన కేటగిరీల కోసం నామినేషన్లను తుది ఆమోదానికి ముందు ప్రధాన కార్యాలయ కమిటీ, కేంద్ర స్థాయి కమిటీ ద్వారా ఒక క్రమపద్ధతిలో మూల్యాంకనం చేస్తారు.

చేనేత రంగంలోని అన్ని విభాగాల్లో పారదర్శకత, నిష్పాక్షికత, నిజమైన శ్రేష్ఠతకు గుర్తింపును ఈ ఎంపిక విధానం నిర్ధారిస్తుంది.

***