Ka Prokram Ethanol Blended Petrol (EBP) kadei ka sienjam ba kongsan jong ka ri ban kyntiew ïa ka jingshngain ka kam bording jong ka India, ban pynduna ka jingshaniah ha ka umphniang ba wanrah nabar ri bad ban kyrshan ïa ki nongrep katba ka ïada ruh ïa ka jingshngain ha ka jingpynbiang mar bam. Katto katne ki jingkam ba dang shen ki la pyni ia ka dur ka bym dei pura bad kaba ialam bakla ia ka prokram. Ki jingpynshai kiba bud ki kren shaphang kine ki mat bad ki pyni ia ka jingshisha.

Ka jingkam: Ka Sorkar ka la die ïa u khaw FCI uba shongdor T.37/kg sha ki jaka pynmih ethanol ha ka dor T.23/kg, kaba la wanrah ïa ka jingduhnong kaba ₹10,000 klur. Ka Sorkar ka la kam ruh ba ka ethanol ka kham rem dor ban ïa ka petrol, kumta ka E20 ka neh tang namar ka jingkyrshan pisa jong ki nongsiew khajna.

Ym buh jingma ha kaba iadei bad ka jingshngain ha ka jingioh mar bam — ka ethanol kam ju wan da kaba ktah ia  kiba duk

• Ka jingkynnoh kam dei tang kaba ialam bakla; ka pynkylla khongpong ia ka jingshisha.
• Man la ki symboh mar bam ki poi nyngkong sha ki jaka sam reshon (PDS), ka National Food Security Act (NFSA), ki skhim na ka bynta ka bha ka miat, bad ki jingbam ba dei ban buh lypa. Ym don wat uwei ruh u mar bam ba la thied ha ka MSP ba la rah noh sha ka ethanol shwa ban pynthikna ia ka jingshngain ka jingpynbiang mar bam jong ka India.
• Tang ia kaba tam, kaba la pynshisha da ka tnad Food & Public Distribution hadien ba la pyndep ia kawei pa kawei ka bynta jong ka jingpynbiang bam, la mynjur ban pynmih ethanol.
• Kaei kaba pyndonkam shisha ha ka prokram ethanol kadei ki marbam ba la sniew, u khaw ba la pra, bad ki marbam bym iahap ban bam briew ki briew—ki jingbam kiba lym kumta kin sa pyut ha ki jaka buh mar.
• Kane kam dei ka jingshim jingbam na kiba duk; ka pynkylla ia ki jinglehnohei sha ka spah, ka pynduna ia ka jingwanrah nabar ri, bad ka pyniohnong shuh shuh ia ki nongrep jong ka India.
• Bad ka prokram ka nang iaid shuh shuh shakhmat. Lyngba ka Pradhan Mantri JI-VAN Yojana, ka India ka nang pyniar sted ia ka ethanol 2G (Second generation) na kimar kiba tam na ka rep ka riang, kaba pynduna syndon ia ka jingshaniah ha ki marbam.
• Ki jingshisha ki long kiba shai: ka Sorkar ka iada shwa ia uwei pa uwei u symboh uba donkam na ka bynta ka jingpynbiang bam, bad tang hadien kata ka pynkylla ia kaba tam bad ki mar ba la lehnohei sha ka bording kaba khuid. Ka jingkynnoh kam dei tang kaba bakla, ka kyntait ia ki jingiada kiba pynlong ia ka prokram ethanol jong ka India kawei na ki prokram kaba don jingkitkhlieh tam ha ka pyrthei.

Ia u khaw ym shym la peit kyrpang

• Ka jingkam ka pynmih ia ka jingmut ba ia u khaw FCI la die sha ki nongpynmih ethanol ha ka dor kaba duna bha. Kata kalong ka bym shisha.
• U khaw FCI u dei tang uwei na ki katto katne ki mar rep ba la mynjur ban pyndonkam ban shna ia ka ethanol bad ia ka dor la buh hapoh kajuh ka rukom buh dor jong ka sorkar kumba long kiwei pat ki mar rep.

Ka prokram kam shong ha u khaw. Ka pyndonkam ia kano kano ka mar rep ba la mynjur kaba don.

• Ha ka ESY 2023-24, u khaw FCI um shym la noh synniang ei ei—tang 0.02% na ka jingpynmih ethanol.
• Shuwa ka ESY 2025-26, ka bhah jong ka ka la kiew sha ka 24.64% tang namar ba ki stock FCI kiba tam ki la long kiba lah ban ioh hadien ba la pynbiang ia baroh ki jingdonkam jong ka jingpynbiang bam.
• Ha kajuh ka por, ka bhah jong u riewhadem ka la hiar na ka 42.6% sha ka 35.96%, kaba pyni ba ki nongpynmih ki shu bujli ia ki jingbam bapher bapher katkum ka jingdon.
• Ia ka ethanol ym shym la shna da u khaw ba duna dor. La tei na ki mar rep ba la mynjur bad kiba bun jait, da kaba pyndonkam ia u khaw FCI tang ynda la don ki mar ba la tam hadien ba la pyndep ia kawei pa kawei ka jingkitkhlieh jong ka jingpynbiang bam.

Ka jingkylli kam dei la ka ethanol ka kham duna dor ne em — ka dei hato ka jingiada ia ka India ka long ne em kaba kham khlain

• Ka jingkylli kaba shisha ka long kane: Kaei ba ki briew jong ka India kin hap siew lada kam don ka jingkhleh ethanol haba ki dor jong ka umphniang ha ka pyrthei ki la kiew?
• Haba ka umphniang jong ka India ka bym pat pynkhuid ka la kiew haduh kumba US$135 shi barel, la antad ba ka petrol khlem ka jingkhleh ethanol kan shongdor kumba T.125 shi litar ha Delhi.
• Hynrei, ki briew ki siew T.94.77 shi litar namar ba 20% na man ka shi litar kadei ka ethanol ba la pynmih hapoh ka ri, ba la thied ha ki dor kiba skhem, ba la ïakut lypa kiba la iada na ka jingkiew dor jong ka umphniang ha ka pyrthei.
• Ka jingmih? Ka jingtyngkai haduh T.30 shi litar ha ki jaka die umphniang ha ka por ba jur bha ka jingeh
• Kata ka dei ka jingkongsan ba shisha jong ka jingkhleh lang ia ka ethanol. Kam dei shaphang ka umphniang kaba duna dor tam man la ka sngi. Kadei shaphang ban iada ia ki briew jong ka India na ka jingkylla kaba jur ha ki iew umphniang ha ka pyrthei, ban pynkhlain ia ka jingpynbiang ia ka bording jong ka India, bad ban buh kham bun ia ka bai umphniang jong ka ri hapoh ka ioh ka kot jong ka India ban ia kaba phah shabar ri.
• Ki jingmih na ka prokram ki paw shai. Ka Prokram EBP ka la dep ban pynurlong:
• Palat T.1.97 lak klur ka jingpynlang ia ka pisa kaba leit shabar ri;
• Ka jingbujli ia palat 316 lak metrik ton ka umphniang bym pat pynkhuid ba la wanrah nabar ri.
• Pynduna palat 950 lak metrik ton ka jingpynmih CO2; bad
• Palat T.1.66 lak klur ka jingsiew sha ki nongrep bad ki nongpynmih ethanol, kaba pynlong ia ka iew ha ka ri kaba skhem na ka bynta ki mar rep.
• Ka jingthmu jong ka jingkhleh lang ia ka ethanol ka long ban pynduna ia ka jingshaniah jong ka India ha ka jingwanrah umphniang bym pat pynkhuid nabar ri, kaba dang pyndap haduh 88% na ka jingdonkam umphniang jong ngi. Ka dei ka jingiada na ka jingkiew dor umphniang ha ka pyrthei bad kam dei ka jingiakhun kaba man ka sngi halor ka dor.

Ka jingkhleh Ethanol kam dei ka jingai jingiarap jong ki nongsiew khajna. Kadei ka jingpynbiang bording jong ka India bad ka la dep ban pynurlong haba ka jingeh ka la wan.

********