ইথানল ব্লেণ্ডেড পেট্ৰ’ল (ই বি পি) কাৰ্যসূচী হৈছে ভাৰতৰ শক্তি সুৰক্ষা বৃদ্ধি কৰা, আমদানিকৃত খাৰুৱা তেলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা আৰু খাদ্য সুৰক্ষা সুৰক্ষিত কৰাৰ লগতে কৃষকসকলক সমৰ্থন কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাষ্ট্ৰীয় পদক্ষেপ। শেহতীয়া কিছুমান দাবীয়ে এই কাৰ্যসূচীৰ এখন অসম্পূৰ্ণ আৰু বিভ্রান্তিমূলক ছবি উপস্থাপন কৰিছে। তলৰ স্পষ্টীকৰণবোৰে এই বিষয়বোৰৰ সমাধান কৰাৰ লগতে বাস্তৱিক স্থিতি নিৰ্ধাৰণ কৰে।

দাবীঃ চৰকাৰে এফ চি আইৰ ৩৭ টকা মূল্যৰ প্ৰতি কিলোগ্ৰাম চাউল ডিস্টিলাৰিসমূহক প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২৩ টকাত বিক্ৰী কৰিছিল, যাৰ ফলত ১০,০০০ কোটি টকাৰ লোকচান হৈছিল। চৰকাৰে এইটোও স্বীকাৰ কৰিছে যে ইথানল পেট্ৰ’লতকৈ অধিক ব্যয়বহুল, সেয়েহে কেৱল কৰদাতাসকলে ৰাজসাহায্য দিয়াৰ বাবে ই২০ বৰ্তি আছে।

খাদ্য সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো আপোচ নহয়-ইথানল কেতিয়াও দৰিদ্ৰ লোকসকলৰ ব্যয়ত নাহে।

• এই অভিযোগ কেৱল বিভ্রান্তিমূলক নহয়; ই প্ৰকৃত সত্যক বিকৃত কৰে।
• প্ৰতিটো খাদ্য-শস্যই প্ৰথমে ৰাজহুৱা বিতৰণ ব্যৱস্থা (পিডিএছ), ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা আইন (এনএফএছএ), কল্যাণমূলক আঁচনি আৰু বাধ্যতামূলক বাফাৰ ষ্টকত সেৱা আগবঢ়ায়। ভাৰতৰ খাদ্য সুৰক্ষা সুৰক্ষিত হোৱাৰ পূৰ্বে এমএছপিত ক্ৰয় কৰা কোনো শস্য ইথানললৈ স্থানান্তৰ কৰা নহয়।
• প্ৰতিটো খাদ্য সুৰক্ষা দায়বদ্ধতা পূৰণ কৰাৰ পিছত খাদ্য আৰু ৰাজহুৱা বিতৰণ বিভাগৰ দ্বাৰা প্ৰমাণিত কেৱল অতিৰিক্তহে ইথানল উৎপাদনৰ বাবে অনুমোদিত হয়।
• ইথানল কাৰ্যসূচীত প্ৰকৃততে যিসমূহ ব্যৱহাৰ কৰা যায়, সেয়া হৈছে ক্ষতিগ্ৰস্ত শস্য, ভঙা চাউল আৰু মানুহৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে অনুপযোগী খাদ্য-শস্য, অন্যথা গুদামবোৰত পচিব পৰা মজুত।
• ই দৰিদ্ৰ লোকসকলৰ পৰা খাদ্য কাঢ়ি নিয়া নাই; ই আৱৰ্জনাক সম্পদলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে, আমদানি হ্ৰাস কৰিছে আৰু ভাৰতীয় কৃষকসকলৰ হাতত অধিক ধন তুলি দিছে।
• এই কাৰ্যসূচীটো অধিক আগুৱাই গৈ আছে। প্ৰধানমন্ত্ৰী জী-ৱন যোজনাৰ জৰিয়তে ভাৰতে দ্ৰুতগতিত কৃষি অৱশিষ্টৰ পৰা ২জি (দ্বিতীয় প্ৰজন্ম) ইথানল সম্প্ৰসাৰণ কৰি খাদ্য-শস্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা সম্পূৰ্ণৰূপে হ্ৰাস কৰিছে।

তথ্যবোৰ স্পষ্টঃ চৰকাৰে প্ৰথমে খাদ্য সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰতিটো শস্য সুৰক্ষিত কৰে আৰু তাৰ পাছতহে অতিৰিক্ত আৰু আৱৰ্জনাক পৰিষ্কাৰ শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। এই দাবী কেৱল ভুলেই নহয়, বৰং ই ভাৰতৰ ইথানল কাৰ্যসূচীক বিশ্বৰ অন্যতম দায়বদ্ধ কৰি তোলা সুৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহক উপেক্ষা কৰে।

চাউলক বিশেষ ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল

• এই দাবীয়ে এনে ধাৰণাৰ সৃষ্টি কৰে যে ইথানল উৎপাদকসকলক এফ চি আইৰ চাউল অস্বাভাৱিকভাৱে কম দামত বিক্ৰী কৰা হৈছিল। ই একেবাৰেই সত্য নহয়।
• এফ চি আইৰ চাউল হৈছে ইথানল প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহৃত কেইবাটাও অনুমোদিত কেঁচা সামগ্ৰীৰ ভিতৰৰ এটা আৰু ইয়াৰ মূল্য আন প্ৰতিটো খাদ্য-সামগ্ৰীৰ দৰে একে চৰকাৰী মূল্যৰ পৰিকাঠামোৰ অধীনত নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।

­­

এই কাৰ্যসূচী চাউলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়। ইয়াত যিটো অনুমোদিত ফিডষ্টক উপলব্ধ হয়, সেইসমূহহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

• ই এছ ৱাই ২০২৩-২৪ত এফ চি আইৰ চাউলৰ প্ৰায় একোৱেই অৱদান নাছিল-ইথানল উৎপাদনৰ মাত্ৰ ০.০২ শতাংশহে।
• ই এছ ৱাই ২০২৫-২৬ৰ দ্বাৰা ইয়াৰ অংশ ২৪.৬৪ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছিল, কিয়নো খাদ্য সুৰক্ষাৰ সকলো প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰাৰ পিছত অতিৰিক্ত এফ চি আই মজুত উপলব্ধ হৈছিল।
• একে সময়ছোৱাত, গোমধানৰ অংশ ৪২.৬ শতাংশৰ পৰা ৩৫.৯৬ শতাংশলৈ হ্ৰাস পাইছিল, যি দেখুৱাইছে যে উৎপাদকসকলে উপলভ্যতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি বিভিন্ন খাদ্য-সামগ্ৰীৰ সালসলনি কৰে।
• ইথানল সস্তীয়া চাউলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত নহয়। ইয়াক অনুমোদিত ফিডষ্টকৰ এক নমনীয় মিশ্ৰণৰ সৈতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এফ চি আইৰ চাউল কেৱল তেতিয়াহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেতিয়া খাদ্য সুৰক্ষাৰ প্ৰতিটো দায়বদ্ধতা পূৰণ কৰাৰ পিছত প্ৰমাণিত অতিৰিক্ত মজুত উপলভ্য হয়।

ইথানল সস্তা হয় নে নহয়, সেইটো প্ৰকৃত প্ৰশ্ন নহয়-বৰং ভাৰত অধিক সুৰক্ষিত হয় নে নহয়, সেয়াহে প্ৰকৃত প্ৰশ্ন।

• প্ৰকৃত প্ৰশ্নটো হ’লঃ বিশ্বত তেলৰ মূল্য বৃদ্ধি হোৱাৰ সময়ত ইথানলৰ মিশ্ৰণ নোহোৱা হ’লে ভাৰতীয়সকলে কি পৰিশোধ কৰিলেহেঁতেন?
• যেতিয়া ভাৰতীয় ক্ৰুড বাস্কেট প্ৰতি বেৰেলত প্ৰায় ১৩৫ আমেৰিকান ডলাৰলৈ বৃদ্ধি পাইছিল, দিল্লীত ইথানল মিশ্ৰণ অবিহনে পেট্ৰ’লৰ মূল্য প্ৰতি লিটাৰত প্ৰায় ১২৫ টকা হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।
• ইয়াৰ পৰিবৰ্তে গ্ৰাহকসকলে প্ৰতি লিটাৰত ৯৪.৭৭ টকা পৰিশোধ কৰিছিল। কাৰণ প্ৰতি লিটাৰৰ ২০ শতাংশ ঘৰুৱাভাৱে উৎপাদিত ইথানল আছিল, যি স্থিৰ আৰু পূৰ্ব-অনুমোদিত মূল্যত ক্ৰয় কৰা হৈছিল, যিবোৰ বিশ্বৰ খাৰুৱা তেলৰ মূল্যবৃদ্ধিৰ পৰা সুৰক্ষিত আছিল।
• ফলাফল? সংকটৰ সময়ত পাম্পসমূহত প্ৰতি লিটাৰত প্ৰায় ৩০ টকা সঞ্চয় হৈছিল।
• সেইটোৱেই হৈছে ইথানল মিশ্ৰণৰ প্ৰকৃত মূল্য। এইটো প্ৰতিদিনে আটাইতকৈ সস্তীয়া ইন্ধন হোৱাৰ বিষয়ে নহয়। এয়া হৈছে বিশ্বৰ তেল বজাৰত অত্যাধিক অস্থিৰতাৰ পৰা ভাৰতীয় গ্ৰাহকসকলক সুৰক্ষিত কৰা, ভাৰতৰ শক্তি সুৰক্ষাক শক্তিশালী কৰা আৰু দেশৰ ইন্ধনৰ বিল বিদেশলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ পৰিবৰ্তে ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ ভিতৰত অধিক ৰখাৰ বিষয়ে।
• কাৰ্যসূচীৰ ফলাফলে সেই কথাকেই প্ৰকাশ কৰে। ই বি পি কাৰ্যসূচী ইতিমধ্যে আৰম্ভ হৈছেঃ
• ১.৯৭ লাখ কোটি টকাতকৈও অধিক বিদেশী মুদ্ৰা সঞ্চয়;
• ৩১৬ লাখ মেট্ৰিক টনতকৈও অধিক খাৰুৱা তেল আমদানিৰ বিকল্প;
• ৯৫০ লাখ মেট্ৰিক টনতকৈও অধিক কাৰ্বন ডাই অক্সাইড নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰা; আৰু
• কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ বাবে এক সুস্থিৰ ঘৰুৱা বজাৰ সৃষ্টি কৰি কৃষক আৰু ডিষ্টিলাৰসকলক ১.৬৬ লাখ কোটি টকাৰো অধিক পৰিশোধ কৰা হৈছে।
• ইথানল মিশ্ৰণৰ উদ্দেশ্য হৈছে আমদানিকৃত খাৰুৱা তেলৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা, যি এতিয়াও আমাৰ তেলৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰায় ৮৮ শতাংশ পূৰণ কৰে। ই হৈছে বিশ্বব্যাপী তেলৰ সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে এক বীমা পলিচী আৰু কোনো দৈনন্দিন মূল্য প্ৰতিযোগিতা নহয়।

ইথানল মিশ্ৰণ কৰদাতাসকলৰ ৰাজসাহায্য নহয়। এয়া হৈছে ভাৰতৰ শক্তি বীমা আৰু সংকটৰ সময়ত ইয়াক ইতিমধ্যে প্ৰদান কৰিছে।

********

TM/NB