Ka Tnat Petroleum & Natural Gas
azadi ka amrit mahotsav

Ka jingai jingtip na ki tnad sorkar shaphang ki jingjia ba dang shen ha ka thain sepngi jong ka Asia

La buddien ia ka jinglong jingman jong ka jingdon ki mar bam ha kaba iadei bad ki jingjia kiba dang iaid mynta ha West Asia

Ka Tnad Consumer Affairs ka la plie ia ka Control Room ban pynsuk ia ka jingiakren bad ka jingai jingtip kaba iaibteng bad ki Sorkar Jylla halor ki dor bad ka jingpynbiang ia ki mar bam

La bun lypa ia u khaw bad u kew ban pynthikna ia ka jingpynbiang na ka bynta ka PDS bad kino kino ki jingdonkam ba kyrkieh

Ka jingphah buh LPG online ka la kiew sha kumba 97% ha kylleng ki karkhana

Ka jingpynpoi ïa ki cylinder LPG hapoh ka ri ka dang long kumba ju long, ha kaba palat 18 klur tylli ki cylinder la pynpoi sha ki longïing naduh ka 1 tarik u Lber 2026

550 tylli ki camp ai jinghikai ba la pynlong na ka bynta ki Cylinder FTL 5 Kg ha kylleng ka ri; Palat 6,700 tylli ki cylinder la die ha kine ki camp

Ka komiti kaba don lai ngut ki dkhot kaba ïatreilang bad ki bor synshar Jylla bad ki kynhun ba dei khmih ia ki kam karkhana ban pynkhreh ban sam LPG na ka bynta ka kam khaii

Artylli ki jhad kit LPG ba don ka lama India, ka Green Sanvi bad Green Asha, ki la iaid lyngba ka Strait of Hormuz ha kine ki arsngi ba ladep

Ka Tnad kam bar ri ka la buddien ia ka jinglong jingman kaba nang kylla ha ka Gulf bad West Asia; Ka jingshngain bad bha ka miat jong ki nong India kalong kaba kongsan tam

Ha ka: 06 APR 2026 6:03PM by PIB Shillong

Kum shi bynta ki sienjam jong ka kaba dang ïaid shakhmat ban ai jingtip ïa ki lad pathai khubor shaphang ki jingjia ha West Asia, ka Sorkar India ka la pynlong ïa ka jingïalang bad ki lad pathai khubor ha National Media Centre mynta ka sngi. Ki nongmihkhmat na ki Tnad Petroleum and Natural Gas, Ports, Shipping and Waterways, ki kam bar ri, ki la iasam ïa ki jingtip ba thymmai halor ka jingdon ka umphniang, ki kam duriaw, bad ka jingai jingïarap ïa ki nong India ba don ha ka thaiñ, ryngkat bad ki lad ki lynti ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ ha kylleng ki bynta. Ka Tnad Consumer Affairs, Food and Public Distribution ka la ai ruh ia ki jingtip ba thymmai halor ka jingpynkhreh na ka bynta ka jingdon ki mar bam bad ki dor jong ki mar ba kongsan.

Ka jingpynbiang ia ki mar bam bad ka jingpynthymmai ia ki dor

Ka Tnad Consumer Affairs, Food and Public Distribution ka la ïasam ïa ka jingpynbna halor ka jingdon jong ki mar bam ba kongsan bad ka jinglong jingman jong ka dor kaba mynta. Ka la ban jur ia ki lad ki lynti ba la shim ban pynthikna ia ka jingpynbiang bad ban pynneh ia ka jinglong shngain jong ka iew ka hat. Ka Tnad ka ong:

Ka jingpynkhreh na ka bynta ka jingdon jong ki mar bam

· Ka sorkar ka la buddien ia ka jinglong jingman jong ka jingshngain ha ka jingdon ki mar bam ha kaba iadei bad ki jingjia kiba dang iaid mynta ha West Asia.

· La bun lypa ia u khaw bad u kew ban pynthikna ia ka jingpynbiang kaba biang na ka bynta ka Public Distribution System (PDS) bad kumjuh ruh ban pynbiang ia kino kino ki jingdonkam ba kyrkieh.

· Ka National Food Security Act ka dang bteng ban pynthikna ia ka jingioh ia ki mar bam na ka bynta ki paidbah kiba kham don ha ka jingma.

Ki sienjam ba iadei bad ki iew – ka Open Market Sale Scheme (Domestic)

· Ka Sorkar ka dang bteng ban buddien ïa ki dor jong ki mar bam bad ka shimkhia ïa ki sienjam ba iadei bad ki iew lyngba ka Open Market Sale Scheme (Domestic) (OMSS – D) ha kano kano ka por ba donkam.

· Hapoh ka OMSS (D), ka FCI ka pyllait ia u kew bad u khaw ba la buh lypa sha ki iew ban pynbun ia ka jingpynbiang, ban pynbeit ia ki dor bad ban tehlakam ia ka jingkiew dor.

· Ki stock kiba biang ki don bad ka FCI ban shim ia kum kine ki jingiarap lada donkam.

· Ka skhim ka plie lad ruh ban die ia u khaw sha ki sorkar jylla ha ka dor ba la ai subsidy ban pyndap shuh shuh ia ki jingdonkam.

Ka jingthied – RMS 2026–27

· Ka jingthied ia u kew hapoh ki kam MSP na ka bynta ka Rabi Marketing Season (RMS) 2026–27 ka la sdang, khamtam eh lyngba ki tnad Sorkar Jylla.

· Ka Tnad ka dang bishar bniah man ka por ia ka jingpynkhreh ha ka jingiatreilang bad ki Jylla.

· La pynthikna ia ki tiar song kiba biang na ka bynta ki kam thied jingthied.

 

Ka jingsong ia ki mar bam

· La shim ia ki sienjam kiba shimkhia ban pynthikna ia ka jingdon jong ki tiar ba la song ha ka por jong ka RMS 2026–27.

· Ha ka jingiatreilang bad ka Tnad Petroleum and Natural Gas  bad ka Tnad Chemicals and Petrochemicals, ka Tnad ka pyniar ia ki tyllong jingsong bad pynneh ia ki lad jingiada ban weng ia kano kano ka jingduna kaba lah ban mih.

Ka jinglong jingman ba iadei bad ka umphniang bam

· Ka jingdon jong ki umphniang bam hapoh ka ri ka dang long kumba ju long wat hapdeng ki jingbym thikna ha ka pyrthei.

· Ka jingshalan mar na ki ri ba kongsan kiba ïatreilang kynthup ïa ka Indonesia, Malaysia, Argentina bad Brazil ka dang ïai bteng.

· Ka jingkyntiew ia ka jingpynmih ia ki tyrso ka la pynkhlain ia ka jingpynbiang hapoh ka ri.

· Ka jingpynbiang umphniang bam kalong kaba shngain bad ka Sorkar ka dang bteng ban buddien ryngkat bad ka jinglong ba la kloi ban shim ia ki sienjam haba mih ki jingdonkam.

Ka Kam ba iadei bad ka shini

· La buh lypa ia ka shini bad ka jingpynmih shini ha u snem 2025–26 la khmih lynti ba kan biang.

· La ai jingbit ban shalan kumba 15.80 LMT ka shini shabar ri, ha kaba 3.73 LMT la dep ban shalan.

· Ki jaka shalan shabar ri kiba kongsan ki kynthup ia ka Sri Lanka, West Asia bad East Africa.

· Ki dor jong ka shini kim pat kylla ha kaba ka jingkiew dor kalong kumba 3% ha kine ki lai snem ba la dep.

 

Ki dor jong ki mar ba kongsan

· Ka Tnad Consumer Affairs ka la buddien ia ki dor ba man ka sngi jong ki 40 tylli ki marbam ba la ioh jingtip na 578 tylli ki jaka ha kylleng ka ri.

· La buddien bha ia ka jinglong jingman jong ki dor ha kaba iadei bad ki jingjia kiba dang iaid mynta ha ka thain Middle East.

· Haduh mynta, ym shym la iohi ia ka jingkylla kaba pher bad ki dor ki dang sah kumjuh na ka bynta kiba bun ki mar, kaba pyni ia ka jingdon kaba biang.

· Kam don kano kano ka dak jong ka jingeh ha ka jingpynbiang mar bad ka jingkiew dor ki mar bam ba kongsan.

 

Ka jingdon jong ki dai

· La antad ba ka jingpynmih ia ki dai kan kham bun ban ia u snem ba la dep kaba long kumba 266 LMT haba ianujor bad 257 LMT ha u snem ba la dep.

· Ka jingdon ka sorkar ia ki kynja dai kalong kumba 28 LMT, katba ka jingthied ia ki dai Tur bad Rabi hapoh ka Price Support Scheme ka dang iaid shakhmat.

· Haduh mynta, la lah ban thied kumba 3.21 LMT u Tur bad 5.71 LMT u Chana.

· Ka polisi wanrah ia ki dai nabar ri ha u snem 2026–27 ka bteng ia ka rukom treikam kaba la don lypa ha u snem 2025-26 ban pynthikna ia ka jingpynbiang kaba jem bad ka jingdon kaba skhem.

· La ai jingbit ban wanrah ïa u Tur bad Urad hapoh ka kyrdan ‘Free’ haduh ka 31 tarik u Lber 2027, katba ïa u Chana bad Masoor la buh khajna 10% bad ïa ki Yellow Peas 30% ka khajna.

Ka jingdon jong ki jingthung Horticulture (TOP)

· Ka jingpynmih ia ki jingthung horticulture ba kongsan kum u phan, sohsaw bad u piat ki biang ban pyndap ia ka jingdawa hapoh ka ri.

· La antad ba ka jingpynmih jong u phan kan long kumba 584 LMT (pyrshah ia ka 586 LMT ha u snem ba ladep), u sohsaw kumba 227 LMT, bad u piat kumba 273 LMT.

· Ka Sorkar India ka la buh ia ka thong ban pynbeit ia ka dor kaba 2 LMT na ka bynta u piatha u snem 2026–27, ha kaba ka National Agricultural Cooperative Marketing Federation of India Ltd (NAFED) bad ka National Cooperative Consumers' Federation of India Limited (NCCF) ki la sdang ïa ki jingpynkhreh ban thied ïa ki mar bam.

· La khmih lynti ba ka jingthied ia u piat ha ka aiom Rabi 2026 na ka bynta ka jingbuh lypa kan kyrshan ia ki dor mandi bad ka jingkylla kaba duna.

Ka jingpeitngor bad ka jingpyntreikam

· Ka Tnad Consumer Affairs ka la plie ia ka Control Room ban pynsuk ia ka jingiakren bad iasam jingtip kaba iai bteng bad ki Sorkar Jylla halor ki dor bad ka jingpynbiang ia ki mar bam.

· Ka Control Room ka buddien ruh ia ka jingpyntreikam ia ka Essential Commodities Act, 1955, kynthup ia ka sienjam pyrshah ia ka jingpynlang bad jingdie beain ia ki mar ba kongsan.

· Ka Tnad ka dang peitngor ruh ïa ki jingujor ba la ïoh pdiang ha ka National Consumer Helpline-1915, kaba don ha ki 17 tylli ki jait ktien ha kylleng ka ri. Kane ka helpline ka don ruh ha ki rynsan bapher bapher, kynthup ia ka WhatsApp bad ka INGRAM portal, kaba plie lad ia ki nongthied ban ai ia ki jingujor da kaba suk.

Ka jingpynbiang bording bad ka jingdon ka umphniang

La ïasam ïa ka jingpynbna halor ka jinglong jingman jong ka jingpynbiang umphniang kaba mynta, ha kaba la ban jur ïa ki sienjam ba la shim ban pynthikna ïa ka jingdon jong ki mar umphniang bad ka LPG khlem jingthut ha ka jingïadei bad ka jingkhang jong ka Strait of Hormuz. La kdew ba:

Ka jingai jingmut bad ka jingpynsngewthuh paidbah

· La kyntu ia ki nongshong shnong ba kin kiar na kaba thied kyrkieh ia ka petrol, diesel bad LPG bad ban shaniah tang ha ki tyllong khubor ba thikna na ka bynta ki jingtip.

· La kyrpad ia ki nongpyndonkam LPG ban pyndonkam ia ki rynsan digital ban phah buh bad ban kiar na kaba leit sha ki jaka sam.

· La kyrpad ia ki nongshong shnong ba kin pyndonkam da kiwei kiwei ki tyllong umphniang kum ka PNG bad ki electric/induction cooktop.

· La kyrppad ia baroh ki nongshong shnong ban tyngkai ia ka bording ha kane ka jinglong jingman ba mynta.

Ki sienjam jong ka sorkar ban pynkhreh ia ki kam bad ka jingpynbiang ia ki mar

· Wat hapdeng ka jinglong jingman jong ka sain pyrthei kaba dang iai bteng, ka Sorkar ka la buh hakhmat eh ia ka jingpynbiang ia ka LPG bad PNG hapoh ka ri, khamtam na ka bynta ki hospital bad ki jaka pule.

· Ka Sorkar ka la dep pyntreikam ïa ki katto katne ki lad pynbeit ryntih ha ka jingpynbiang bad jingdawa, kynthup ïa ka jingpyniar ïa ka jingpynmih ia ka umphniang ba la pynkhuid, ka jingkyntiew ïa ka por phah buh na ka 21 sha ka 25 sngi ha ki jaka sor bad haduh 45 sngi ha ki jaka nongkyndong bad ka jingbuh hakhmat eh ïa ki bynta na ka bynta ka jingpynbiang.

· La pynbiang ia kiwei pat ki umphniang kum ka umphniang sharak bad u dewiong ban pynduna ia ka jingeh ha ka jingdawa LPG.

· Ka tnad dewïong ka la bthah ïa ka Coal India bad ka Singareni Collieries ban pynbiang shuh shuh ïa u dewïong sha ki Jylla na ka bynta ban sam sha ki nongkhaïi kiba rit bad kiba pdeng.

· La ai jingmut ia ki jylla ban pynsuk ia ki connection PNG ba thymmai na ka bynta ki nongpyndonkam hapoh ka ri bad ki kam khaii.

· Ka jingialang bishar bniah ba la pyniaid da u Secretary (MoPNG) bad ki heh jong ki Jylla ka la ban jur ia ki lad ki lynti ban pynthikna  ka jingpynbiang ia ka LPG kaba biang bad ka la bthah ia ki Jylla ban buh hakhmat eh ia ka jingsam LPG, khamtam eh na ka bynta ki jingdonkam ha iing bad ki jingdonkam ba kongsan, katba ki dang pynneh ia ka jingpeitngor kaba pyrkhing pyrshah ia ka jingpynlang, ka jingpynkylla, bad ki jingtip kiba ialam bakla. Halor ki khubor kiba iadei bad ka jingpynpoi LPG FTL sha ki nongbylla, ki Jylla ki la pynshai ba kam don kano kano ka jingthut ha ka jingpynpoi LPG kaba ktah ia ki nongbylla bad ba ka jingpynpoi kalong kaba shngain. U Secretary u la pyntip ba ki jylla ki lah ban pyrkhat ban pyniaid ia ka jingsam ba la thmu ia ki tyndong LPG FTL kiba heh 5 kg, katkum ki jingdonkam ha ka thain ryngkat bad ki OMC.

Ki sienjam ba iatreilang bad ki Jylla/UT bad ki rukom treikam jong ki jaka treikam

· La ai bor ia ki sorkar jylla hapoh ka Essential Commodities Act, 1955 bad ka LPG Control Order, 2000 ban buddien ia ka jingpynpoi bad ban leh pyrshah ia ka jingpynlang bad jingdie beain ia ki mar umphniang.

· La kyrpad ïa baroh ki Chief Secretary, ACS/Principal Secretary/Secretary Food & Civil supply jong baroh ki Jylla/UT -

Ø Ban pynlong man ka sngi ia ki jingialang bad ki lad pathai khubor ban pynmih ia ki jingai jingmut ba man ka por na ka bynta ki paidbah.

Ø Ban buddien bad ialeh pyrshah ia ki khubor lamler / ki jingtip ba ialam bakla ha ki social media.

Ø Ban pynjur ia ki jingpynjari ia ka ain man ka sngi da ki bor pyniaid District bad ban bteng ia ki jingkhynra bad jingjurip ha ka jingiatreilang bad ki OMC.

Ø Ban pynmih ia ki hukum ban mang Commercial LPG hapoh ki Jylla/UT jong ki.

Ø Ban pynmih ia ki hukum mang SKO na ka bynta ki SKO ba la mang shuh shuh sha ki Jylla/UT.

Ø Ban kyntiew ia ka jingpdiang ia ka PNG bad kiwei pat ki umphniang.

· Baroh ki Jylla/UT ki la plie ia ki control room bad thaw ia ki district monitoring committee ban tehlakam ia ka jingpynlang bad jingdie beain.

· Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 27.03.2026 bad 02.04.2026 ka la kyrpad ïa ki Chief Secretary jong baroh ki Jylla/UT ban pynkhlain ia ka jingai jingtip paidbah kaba man ka por, ban pynlong ia ki jingialang bad ki lad pathai khubor man ka sngi ha ka kyrdan ba ha khlieh duh ryngkat bad ka jingpynphriang ia ki jingtip kiba thikna ha ka por kaba biang lyngba ki lad pathai khubor elektronik bad social media ban ialeh pyrshah ia ki jingtip kiba ialam bakla bad ban pynthikna ia ki nongshong shnong ha kaba iadei bad ka jingdon kaba biang bad ka jingsam kaba iaid beit iaid ryntih ia ka LPG.

· Mynta ki don 23 tylli ki Jylla/UT kiba pynlong ia ki jingialang bad ki lad pathai khubor man ka por.

Ki kam na ka bynta ka jingtehlakam

· Ki jingpynjari ia ka ain ki dang bteng ha kylleng ka ri ban tehlakam ia ka jingpynlang bad jingdie beain ia ka LPG.

· La pynlong palat 1 lak tylli ki jingkhynra bad la kurup palat 52,000 tylli ki cylinder.

· La register palat 850 tylli ki FIR bad la kem kumba 220 ngut ki briew.

· Ki Kompeni umphniang PSU ki la pynkhlain ia ki jingleit jurip kynsan bad ki la sam palat 1,500 tylli ki notis, ki la pynshitom ia 118 tylli ki jaka sam LPG bad ki la pynsangeh noh ia 41 tylli ki jaka sam LPG.

Ka Jingpynbiang LPG

Ka jinglong jingman jong ka jingpynbiang LPG hapoh ka ri:

· Ka jingpynbiang ia ka LPG ka dang iai bteng ban shah ktah namar ka jinglong jingman jong ka sain pyrthei kaba mynta.

· Ym don kano kano ka jingjia ha kaba ym don umphniang kumba la ioh jingtip ha ki jaka sam LPG.

· Ki jingphah buh online ia ki tyndong LPG ki la kiew sha ka 97% ha kylleng ki karkhana.

· Ki jingpynpoi katkum ka Delivery Authentication Code (DAC) ki la kiew sha kumba 90% ei ei ban iada na ka jingpynkylla.

· Ki jingpynpoi ia ki tyndong LPG hapoh ka ri ki long kumba ju long, ha kaba palat 18 klur tylli ki tyndong ladep pynpoi sha ki longiing naduh ka 1 tarik Lber 2026.

Ki lad jingpynbiang bad jingai LPG na ka bynta ka kam khaii:

  • Ban peit bniah ia ki jingeh jong ka jingdon jong ki petrochemicals kum ka propylene, polypropylene, isopropyl alcohol, butadiene, butyl acrylate bad kiwei kiwei na ka bynta ka tnad Pharmaceuticals, Animal Husbandry, Dept. of Chemicals and Petrochemicals, DPIIT bad kiwei kiwei, la thung ia ka kynhun treikam ba iatreilang kaba la ai jingmut ban pynkylla ia ki katto katne ki jingbun jong ki molecule C3-C4 da ki jaka pynkhuid umphniang & Petrochemical  na ka bynta kine ki kam. Kane ka kynhun ka la ai jingmut ruh na ka bynta ka jingpynbiang ia ki mar ba pynmih da ka C2 kum ka LDPE, LLDPE, HDPE bad kiwei kiwei bad ki jingpynbiang jong ki na ka bynta ki unit ba shapoh.
  • Ka jingmang LPG baroh na ka bynta ka kam khaii ka la kiew sha kumba 70% na ki kyrdan shwa ka jingeh, kynthup ïa ka 10% ka jingmang kaba ïadei bad ka jingpynkylla.

· Naduh ka 23 tarik Lber 2026, la die kumba 6.75 lak tylli ki cylinder LPG Free Trade kiba 5 kg.

· Ki OMC jong ka PSU ki la pynlong kumba 550 tylli ki awareness camp na ka bynta ki FTL Cylinder ba 5 Kg ha Andhra Pradesh, Assam, Bihar, Chandigarh, Chhattisgarh, Delhi, Goa, Gujarat, Haryana, Himachal Pradesh, Jammu & Kashmir, Jharkhand, Karnataka, Keralam, Madhya Pradesh, Maharashtra, Odisha, Puducherry, Punjab, Rajasthan, Tamil Nadu, Telangana, Uttar Pradesh, Uttarakhand, West Bengal.

· La die ruh palat 6,700 tylli - 5Kg tylli ki Cylinder FTL ha kine ki Camp.

· Ka komiti kaba don lai ngut ki dkhot jong ki Executive Director na ka IOCL, HPCL bad BPCL ka dang ïatreilang bad ki bor pyniaid Jylla bad ki bor ba dei peit ia ki kam karkhana ban pynkhreh ia ka jingsam LPG na ka bynta ka kam khaii.

· Kumba 79,909 MT ka LPG ba pyndonkam ha ka kam khaii (kaba iaryngkat bad palat 42 lak tylli ki cylinder 19 kg) la die naduh ka 14 tarik u Lber 2026.

Ki sienjam na ka bynta ka jingpynbiang ia ka Natural Gas bad ka jingpyniar ia ka PNG

· Ki kam ba kongsan ki dang bteng ban ioh ia ki jingpynbiang ba la iada, kynthup ia ka jingpynbiang 100% sha ka jingkit PNG bad CNG hapoh ka ri.

· Ka jingpynbiang gas sha ki karkhana urea kiba treikam mynta ka long haduh 70–75% na ka jingpyndonkam jong ki ha ki hynriew bnai bad la thmu ban kiew sha ka 90% naduh ka 6 tarik u Risaw 2026 (mynta ka sngi).

· Ka jingpynbiang Gas sha kiwei pat ki bynta jong ki karkhana bad ki kam khaii, kynthup ïa ki rynsan City Gas Distribution (CGD), yn kyntiew biang da 10% naduh ka 6 tarik Iaiong 2026 (mynta ka sngi).

· La ai jingmut ia ki tnad ka CGD ba kin buh hakhmat eh ia ki connection PNG na ka bynta ki jaka khaii kum ki hotel, ki jaka bam bad ki canteen.

· Ki kompeni CGD kiba kynthup ia ka IGL, MGL, GAIL Gas bad ka BPCL ki ai jingmyntoi na ka bynta ki jingpyniasoh PNG hapoh ka ri bad ka kam khaii.

· La kyrpad ia ki Jylla/UT bad ki Tnad Sorkar Pdeng ban pynsted ia ki jingai jingmynjur kiba donkam na ka bynta ban pyniar ia ki rynsan CGD.

· Ka sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 18.03.2026 ka la tyrwa sha baroh ki Jylla/UT ban mang shuh shuh 10% ia ka LPG ha ka kam khaii sha ki Jylla tang haba ki lah ban iarap ha ka jingkylla kaba jrong samoi na ka LPG sha ka PNG.

· 17 tylli ki Jylla/UT ki la dep ban ioh ia ka jingmang shuh shuh ia ka LPG na ka bynta ka kam khaii kaba iadei bad ki jingpynkylla ha ka jingpyniar ia ka PNG.

· Ka PNGRB ka la bthah ia ki tnad ka CGD ban pyniasoh ia ki jaka treikam kum ki skul, ki hostel, ki jaka shet jingshet paidbah bad ki jaka shet jingshet jong ki anganwadi lyngba ka PNG hapoh san sngi ha kaba ki pipeline ki la don.

· Ka tnad Road Transport & Highways ka la shim ia ka rukom ai jingmynjur kaba stet na ka bynta ki jingdon jingem CGD na ka bynta lai bnai ban pyntreikam ia ki aplikeshon katkum ka jingdonkam ba kongsan.

· Ka sorkar India lyngba ka Gazette kaba ha ka 24.03.2026 ka la pynbna ia ka Natural Gas and Petroleum Products Distribution (Through Laying, Building, Operation and Expansion of Pipelines and Other Facilities) Order, 2026 hapoh ka Essential Commodities Act, 1955.

· Ka Hukum ka ai ia ka rukom treikam kaba ryntih bad kaba la buh por na ka bynta ban buh bad pyniar ia ki pipeline ha kylleng ka ri, ban weng ia ka jingpynslem ha ki jingai jingmynjur bad ban ioh ia ka jaka, bad ban plie lad ban kyntiew kham stet ia ki jingdon jingem ba iadei bad ka gas, kynthup ha ki jaka sah briew.

· La khmih lynti ba kan pynsted ia ka jingkiew ka rynsan jong ka PNG, kan kyntiew ia ka jingpyniasoh sha baroh, bad kyrshan ia ka jingkylla sha ki umphniang kiba kham khuid, da kaba pynkhlain ia ka jingpynbiang ia ka bording bad kan kyntiew ia ka ioh ka kot jong ka India kaba pynshong nongrim ha ka gas.

· Ka tnad kam iada ri ka la pynmih ia ka jingpynkylla ia ka polisi kaba lyngkot samoi haduh ka 30 tarik u Jylliew 2026 ban pynsted ia ka jingbuh ia ki jingdon jingem ba iadei bad ka PNG ha ki jaka sah jong ki shipai.

· Ka PNGRB ka la pynjlan ia ka National PNG Drive 2.0 haduh ka 30 tarik u Jylliew 2026 ban pynneh ia ka jingkyntiew ha ka jingpyniar ia ka PNG.

· Naduh u Lber 2026, kumba 3.67 lak tylli ki jingpyniasoh PNG la pynbiang gas bad kumba sa 4 lak ngut ki nongpyndonkam ki la pynrung kyrteng na ka bynta ki jingpyniasoh thymmai.

Ka umphniang bym pat pynkhuid bad ki jingtreikam jong ki jaka pynkhuid umphniang

· Baroh ki jaka pynkhuid umphniang ki dang trei borbah bad ki dang pynbiang ia ka umphniang ka bym pat pynkhuid, katba ki dang pynbiang ruh ia ka jingdon ka petrol bad diesel.

· La kyntiew ia ka jingpynmih LPG hapoh ka ri na ki jaka pynkhuid umphniang ban kyrshan ia ka jingpyndonkam hapoh ka ri.

Ka jingdon bad ka jingbuh dor ia ki dor ia ki umphniang

· Ki jaka die umphniang ki treikam kumba ju long ha kylleng ka ri.

· Ka jingeh ha ka Middle East ka la ialam sha ka jingkiew dor ha ki dor jong ka umphniang bym pat pynkhuid; hynrei ban iada ia ki nongthied, ka sorkar India ka la pynduna ia ka khajna ha ka petrol bad diesel da T.10 shi litar.

· La buh khajna shalan kaba T.21.5 shi litar ia ka diesel bad T.29.5 shi litar ia ka ATF ban pynthikna ka jingdon kaba biang hapoh ka ri.

· Ki dor die jong ka petrol bad diesel ki dang sah kumjuh khlem da don ka jingkiew ha ki jaka die umphniang.

· Ka Sorkar ka la ai jingmut ïa ki nongshong shnong ba kim dei ban ngeit ïa ki khubor hamsaia bad ka la kyrpad ïa ki Sorkar Jylla ban pynphriang ïa ki jingtip kiba thikna lyngba ki jingïalang bad ki nongthoh khubor.

Ka jingdon ka umphniang sharak bad ki sienjam na ka bynta ka jingsam

· La mang shuh shuh 48,000 KL ka umphniang sharak sha ki Jylla/UT palat ia ka jingmang pisa kaba man ka por.

· Ka jingpynbna ha ka Gazette ha ka 29 tarik u Lber 2026 ka ailad ban sam ïa ka PDS Superior Kerosene Oil (SKO) ha ki Jylla/UT ba lait na ka SKO na ka bynta ban shet jingshet bad ban pynshai lyngba ki jaka ai jingshakri ba la buh kyrpang jong ka PSU OMC.

· 18 tylli ki Jylla/UT ki la pynmih ïa ki hukum ai bhah SKO, katba ka Himachal Pradesh bad ka Ladakh ki la kdew ba ym donkam.

Ka jingshngain ha ki kam duriaw bad ki kam pyniaid lieng

Ka jinglong jingman ba mynta ha kaba iadei bad ki kam duriaw ha Persian Gulf, ryngkat bad ki sienjam ba la shim ban iada ia ki jhad bad ki nongtrei jong ka India. La ong ba:

· Ka Tnat Ports, Shipping and Waterways ka dang peit bniah ia ka jingiaid jong ki jhad, ka jingtreikam jong ki kad lieng bad ka jingshngain jong ki nongleit nongwan jong ka India lyngba ki duriaw, katba ka pynthikna ka jingbteng ki kam khaii lyngba ki duriaw.

· Baroh ki nongleit jingleit jong ka India lyngba ka duriaw kiba don ha kane ka thain ki don ha ka jingshngain, kam shym la don kano kano ka jingjia ba iadei bad ki jhad ba don lama India ha kine ki 24 kynta ba ladep.

· Ha kine ki ar sngi ba ladep, ki ar tylli ki jhad kit LPG kiba don ia ka lama India, ka Green Sanvi bad ka Green Asha, ki la iaid lyngba ka Strait of Hormuz. Ka Green Sanvi ka kit kumba 46,650 MT ka LPG ryngkat ki 25 ngut ki nongleit jingleit lyngba ka duriaw, katba ka Green Asha ka kit kumba 15,405 MT ka LPG bad 26 ngut ki nongleit jingleit lyngba ka duriaw.

· Kumba ka long mynta, ki don 16 tylli ki jhad kiba don ka lama India bad ki don 433 ngut ki nongleit jingleit na India lyngba ka duriaw kiba dang don ha ka thain Persian Gulf ba ka thain lamsepngi. Ka Directorate General of Shipping (DG Shipping) ka dang ïai bteng ïa ka jingbuddien kaba jan ha ryngkat ka jingïatreilang bad ki trai lieng, ki agency jong ka RPSL bad ki Indian Mission.

· Ka DG Shipping Control Room ka dang trei baroh 24 kynta bad ki jubab ia 5,113 tylli ki jingphone bad 10,647 ki email naduh ba la pyntreikam, la iohpdiang 25 tylli ki jingphone bad 100 tylli ki email ha kine ki 24 kynta ba ladep.

· Ka DG Shipping ka la pynsuk ban pynphai biang ïa palat 1,599 ngut ki nongleit jingleit na India lyngba ka duriaw haduh mynta, kynthup 120 ngut ha kine ki 24 kynta ba ladep na ki kad liengsuin bad na ki jaka bapher bapher ba don ha kylleng ka Gulf.

· Ka jingtreikam jong ki kad lieng ha kylleng ka India ka dang bteng ban long kumba ju long khlem kano kano ka jingkhapngiah; Ki State Maritime Board jong ka Gujarat, Maharashtra, Goa, Kerala, Andhra Pradesh bad Puducherry ki la pynthikna ia ka jingtreikam kaba iaid beit iaid ryntih.

· Ka Tnad ka dang bteng ban iatreilang bad ka Tnad kam bar ri, ki Indian Mission bad kito kiba don bynta ha ka kam duriaw ban pynthikna ia ka bha ka miat jong ki nongleit jingleit lyngba ki duriaw bad ki kam duriaw kiba khlem jingpynthut.

Ka jingshngain jong ki briew jong ka ri ha ka thain

La ïasam ïa ki jingjia ba dang shen ha kane ka thain, kynthup ka jingai jingiarap lyngba ki Indian Mission ha ka jingialang bad ki nongthoh khubor. La pyntip ba:

· U Myntri kam bar ri u la ïakren lyngba ka telephone bad ki myntri bar ri jong ka Qatar bad ka United Arab Emirates bad ïakren halor ka jinglong jingman kaba la nang kylla ha West Asia.

· U Myntri kam bar ri u la iohpdiang ruh ia ka jingphone na u myntri kam bar ri jong ka Iran, ha kaba baroh arliang mamla ki la iasam ia ki jingmut halor ka jingiakynad kaba dang iaid ha katei ka thain.

· Ka Embassy jong ka Ri India ha Tehran haduh mynta ka la pynsuk ïa ka leit ka wan jong ki 1,777 ngut ki nong India na Iran sha Armenia bad Azerbaijan na ka bynta ban wanphai sha India. Kane ka kynthup ia 895 ngut ki samla pule na India bad 345 ngut ki nongtong dohkha na India. Ki nongtong dohkha ki la mih na Armenia sha Chennai ha ka 4 tarik Iaiong 2026. Ka Embassy ka la pynsuk ruh ïa ka jingïaid lynti jong ki arngut ki bym dei ki nong India—uwei na Bangladesh bad uwei pat na Sri Lanka.

· Na baroh kiba la shah pynkynriah, 1,545 ngut ki la iaid lyngba sha Armenia bad 234 ngut sha Azerbaijan. Ka India ka la pynpaw ka jingsngewnguh ïa ki bor synshar jong ka Iran, Armenia bad Azerbaijan halor ka jingkyrshan jong ki ban pynsuk ïa ka jingïaid lynti kaba shngaiñ jong ki lanot kiba la shah pynkynriah.

· Ka Tnad kam bar ri ka dang bteng ban buddien ïa ka jinglong jingman kaba nang kylla ha ka thaiñ Gulf bad West Asia, ha kaba ka jingshngaiñ, bad ka bha ka miat jong ki nong India ka long kaba kongsan tam.

· Ka Special Control Room jong ka MEA ka dang treikam ban iarap ia ki nong India bad ki bahaiing jong ki, ryngkat bad ka jingiatreilang kaba jan kaba dang iaid shakhmat bad ki Sorkar Jylla bad ki Union Territory.

· Ki Indian Mission bad ki Post ha kylleng ka thain ki dang treikam baroh arphew saw kynta, ha kaba ki pyntreikam baroh arphew saw kynta ia ki helpline, ki pynmih ia ki jingbthah bad ki iakren bad ki seng jong ki nong India, ki kynhun bad ki kompeni.

· Ki mission ki dang bteng ban iarap ia ki nongshong shnong jong ka ri India, kynthup ia ka jingpynsuk ia ki visa, ki jingshakri jong ki nongkit khubor, ka jingkyrshan ha ka liang ki mar ki mata bad ka jingpynsuk ia ka jingleit jingwan lyngba ki ri ba marjan ha kaba ki jingkhang ia ka airspace ka dang treikam. Ki dang iakren bad ki sorkar ha ka thain.

· Ka bha ka miat jong ki samla pule na India ha ki ri Gulf ka dang long kaba kongsan, ha kaba ki Mission ki ïatreilang bad ki bor ba dei khmih ha ka thain, ki skul ha India, ki board ialeh eksamin bad ka National Testing Agency ban pynthikna ba ki por pule bad ki eksamin kum ka JEE bad NEET kin ym shah ktah.

· Ki mission ki ai jingkyrshan ruh ïa ki nongleit jingleit jong ka India lyngba ka duriaw kiba don ha kane ka thaiñ, kynthup ïa ka jingïatreilang bad ki bor pyniaid ha ka thain, ka jingïarap na ki nongkitkam, ka jingpynsuk ïa ka jingïakren bad ki bahaïing hasem bad ka jingïarap ïa ki jingkyrpad ban wanphai biang sha India.

· Naduh ka 28 tarik Rymphang, kumba 7,30,000 ngut ki nongleit nongwan ki la wanphai na ka thain sha India.

· Ha UAE, ki jingpynher liengsuiñ ki dang ïai bteng katkum ka jingpeit ïa ka jinglah pyntreikam bad ka jingshngaiñ, ha kaba la khmih lynti kumba 90 tylli ki liengsuiñ kin treikam mynta ka sngi ban leit sha India.

· Ki liengsuin ki dang bteng ban treikam na Saudi Arabia bad Oman sha ki jaka bapher bapher ha India.

· Da kaba plie shi bynta ïa ka Qatar airspace, la khmih lynti ba kumba 8–10 tylli ki jingpynher liengsuiñ kin leit sha India mynta ka sngi.

· Ka airspace jong ka Kuwait ka dang khang, bad ka Jazeera Airways bad ka Kuwait Airways ki pyntreikam ia ki jingpynher liengsuiñ ba kyrpang na ka kad liengsuiñ Dammam ha Saudi Arabia sha India .

· Ka airspace jong ka Bahrain ka dang khang, bad ka Gulf Air ka pyntreikam ia ki jingpynher liengsuin ba kyrpang na kad liengsuin Dammam ha Saudi Arabia sha India.

· Namar ki jingpyrkhing ka jingpynher liengsuin bad ki jingkhang ia ki air space, la bteng ban pynsuk ia ka leit ka wan jong ki nong India lyngba kiwei pat ki lynti iaid.

Ø Na Israel lyngba Egypt bad Jordan.

Ø Na Iran lyngba Armenia bad Azerbaijan.

Ø Na Iraq lyngba Jordan bad Saudi Arabia.

Ø Na Kuwait bad Bahrain lyngba Saudi Arabia.

*****


(Release ID: 2251198) visitor counter : 10