ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

രാഷ്ട്രപതിയുടെ പ്രസംഗത്തിന് നന്ദി രേഖപ്പെടുത്താനായി ഞാൻ ഇന്ന് ഇവിടെ നിൽക്കുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,
ഈ നന്ദിപ്രമേയത്തെ പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട് എന്റെ വികാരങ്ങൾ ഈ സഭയ്ക്ക് മുൻപിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചത് ഒരു വലിയ ബഹുമതിയായി ഞാൻ കരുതുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,
വികസിത ഭാരതത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ, കഴിഞ്ഞ വർഷം അതിവേഗത്തിലുള്ള പുരോഗതിയുടെയും വളർച്ചയുടെയും കാലഘട്ടമായിരുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളും സമൂഹത്തിലെ ഓരോ വിഭാഗവും വലിയൊരു പരിവർത്തന ഘട്ടത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. രാജ്യം ശരിയായ ദിശയിൽ, അതിവേഗം മുന്നേറുകയാണ്. ബഹുമാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രപതി അങ്ങേയറ്റം സംവേദനക്ഷമതയോടും വ്യക്തതയോടും കൂടി ഇത് നമുക്ക് മുൻപിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

എനിക്കൊരു വിനീതമായ അഭ്യർത്ഥനയുണ്ട്. ബഹുമാനപ്പെട്ട ഖാർഗെ ജിയുടെ പ്രായം കണക്കിലെടുത്ത്, അദ്ദേഹത്തിന് അസ്വസ്ഥതകളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ഇരുന്നുകൊണ്ട് തന്നെ മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കും. അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ ധാരാളം യുവ അംഗങ്ങളുണ്ട്, അതിനാൽ തന്റെ സീറ്റിലിരുന്ന് തന്നെ മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കാൻ ഖാർഗെ ജിയെ ദയവായി അനുവദിച്ചാലും.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

മധ്യവർഗം, താഴ്ന്ന മധ്യവർഗം, പാവപ്പെട്ടവർ, ഗ്രാമങ്ങൾ, കർഷകർ, സ്ത്രീകൾ, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃഷി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ബഹുമാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രപതി വിശദമായി സംസാരിച്ചു. അവരുടെ വാക്കുകൾ പാർലമെന്റിലുടനീളം ഇന്ത്യയുടെ പുരോഗതിയെ പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ചു. യുവാക്കൾ ഇന്ത്യയുടെ കരുത്ത് എങ്ങനെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ വിശദീകരിച്ചു. സമൂഹത്തിലെ ഓരോ വിഭാഗത്തിന്റെയും കഴിവുകളെ അവർ എടുത്തുപറഞ്ഞു, അതിലുപരിയായി ഇന്ത്യയുടെ ശോഭനമായ ഭാവിയിൽ അവർ ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് നമുക്കെല്ലാവർക്കും പ്രചോദനം നൽകുന്ന ഒന്നാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പാദം അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പാദം ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ എത്രത്തോളം നിർണ്ണായകമായോ, അതുപോലെ തന്നെ ഈ രണ്ടാം പാദവും അങ്ങേയറ്റം ശക്തമായിരിക്കുമെന്നും ഇന്ത്യയെ വികസിത രാഷ്ട്രമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് അതിവേഗം നയിക്കുമെന്നും ഞാൻ വ്യക്തമായി കാണുന്നു.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

നാം ഒരു നിർണ്ണായക ഘട്ടത്തിൽ എത്തിനിൽക്കുകയാണെന്ന് ഓരോ പൗരനും ഇന്ന് അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ട്. നമ്മൾ ഒരിടത്തും നിന്നുപോകരുത്, പിന്നിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുകയും അരുത്. നമുക്ക് മുന്നോട്ട് നോക്കണം, കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കണം, നമ്മുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമേ വിശ്രമിക്കാവൂ. ഈയൊരു ദിശയിലേക്കാണ് നാം മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

നിലവിൽ, ഇന്ത്യ ഒരേസമയം നിരവധി അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങളാൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇത് തീർച്ചയായും അപൂർവ്വവും ഭാഗ്യപൂര്ണവുമായ ഒരു ഒത്തുചേരലാണ്. ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വശം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ രാഷ്ട്രങ്ങൾ വാർദ്ധക്യത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ—അവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ മുതിർന്ന ഘട്ടങ്ങളിൽ എത്തുമ്പോൾ—നമ്മുടെ രാജ്യം വികസനത്തിന്റെ പുതിയ ഉയരങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നതിനോടൊപ്പം തന്നെ കൂടുതൽ യുവത്വമുള്ളതായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യ യുവാക്കളുടെ രാജ്യമാണ്, ഇതൊരു വലിയ നേട്ടമാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

മറുഭാഗത്ത്, ഇന്ത്യയോടുള്ള ആഗോളതലത്തിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആകർഷണവും ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിഭയ്ക്കുള്ള അംഗീകാരവും ഞാൻ കാണുന്നു. ഇന്ന്, ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രതിഭാശാലികളുടെ കൂട്ടം (talent pool) നമുക്കുണ്ട്—യുവത്വമുള്ളവർ, അഭിലാഷങ്ങളുള്ളവർ, നിശ്ചയദാർഢ്യമുള്ളവർ, കഴിവുള്ളവർ. ഇത് നമുക്ക് ലഭിച്ച മറ്റൊരു അനുഗ്രഹമാണ്, നമുക്ക് നൽകപ്പെട്ട യഥാർത്ഥ കരുത്താണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇന്ന് ആഗോള വെല്ലുവിളികൾക്ക് പരിഹാരങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് പ്രത്യാശയുടെ ഒരു കിരണമായി ഇന്ത്യ നിലകൊള്ളുന്നു. മറ്റൊരു അനുകൂല സാഹചര്യം എന്നത്, ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്കിടയിൽ കുറഞ്ഞ പണപ്പെരുപ്പത്തോടൊപ്പം (inflation) ഉയർന്ന വളർച്ചാ നിരക്കും നിലനിർത്തുന്ന രാജ്യം ഇന്ത്യയാണ് എന്നതാണ്. ഈ സവിശേഷമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ നമ്മുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ കരുത്തിനെയാണ് പ്രകടമാക്കുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

സേവനം ചെയ്യാനായി ഈ രാജ്യത്തെ ജനങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ സമയത്ത്, ഇന്ത്യ ലോകത്തിലെ "ഫ്രജൈൽ ഫൈവ്" (Fragile Five - തകർച്ചയുടെ വക്കിലുള്ള അഞ്ച് രാജ്യങ്ങൾ) പട്ടികയിലായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയുടെ സമയത്ത് നമ്മൾ ലോകത്തിലെ ആറാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു, എന്നാൽ മുൻകാല നേതൃത്വത്തിന് കീഴിൽ നമ്മൾ പതിനൊന്നാം സ്ഥാനത്തേക്ക് പിന്തള്ളപ്പെട്ടു. ഇന്ന്, ലോകത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാകാനുള്ള ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് നമ്മൾ അതിവേഗം മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ശാസ്ത്രം, ബഹിരാകാശം, കായികം—ഏത് മേഖലയെടുത്താലും ഇന്ത്യ ഇന്ന് ആത്മവിശ്വാസത്തോടും ആത്മവീര്യത്തോടും കൂടി നിലകൊള്ളുന്നു. കോവിഡിന് ശേഷം, പുതിയ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ ലോകം പാടുപെടുകയാണ്, ലോകം ഒരു പുതിയ ആഗോള ക്രമത്തിലേക്ക് (Global Order) നീങ്ങുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാണ്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഒരു ലോകക്രമം സ്ഥാപിതമായി; ഇപ്പോൾ പുതിയ ഒരെണ്ണം അതിവേഗം രൂപപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ സംഭവവികാസങ്ങളുടെ നിഷ്പക്ഷമായ വിശകലനം കാണിക്കുന്നത് കാര്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അനുകൂലമായി മാറുന്നു എന്നതാണ്. വിശ്വസ്തനായ പങ്കാളിയായും സുഹൃത്തായും നിരവധി രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇന്ത്യ ഒരു ആശ്രയമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ലോകത്തോടൊപ്പം തോളോടുതോൾ ചേർന്ന്, നമ്മുടെ കരുത്തുപയോഗിച്ച് ആഗോള ക്ഷേമത്തിനായി നാം സംഭാവനകൾ നൽകുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇന്ന് ലോകം മുഴുവൻ 'ഗ്ലോബൽ സൗത്തിനെ' (Global South) കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു, അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ ഇന്ത്യ അതിന്റെ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. പല രാജ്യങ്ങളുമായും ഇന്ത്യ "ഭാവിയിലേക്കുള്ള വ്യാപാര കരാറുകളിൽ" (Future-ready trade deals) ഏർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഈയിടെയായി സുപ്രധാന രാജ്യങ്ങളുമായി ഒമ്പതോളം പ്രധാന വ്യാപാര കരാറുകൾ നമ്മൾ പൂർത്തിയാക്കി. അതിൽ 27 രാഷ്ട്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുമായുള്ള കരാറുമുണ്ട്. പണ്ട് തളർന്ന് രംഗം വിട്ടുപോയവർ, ഒരു രാജ്യം പോലും നമ്മളുമായി ഇടപഴകാൻ തയ്യാറാകാത്ത വിധം ഭാരതത്തെ മാറ്റിയത് എന്തുകൊണ്ടായിരുന്നു എന്ന് എന്നെങ്കിലും മറുപടി പറയേണ്ടി വരും. ഒരുപക്ഷേ അവർ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം, ഒരുപാട് വട്ടം ചുറ്റിയിട്ടുണ്ടാകാം, പക്ഷേ അന്ന് ആരും അവരെ തിരിഞ്ഞുപോലും നോക്കിയില്ല. എങ്ങനെയാണ് അത്തരമൊരു സാഹചര്യം ഉണ്ടായത്? ഇന്ന് രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയുമായി കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് വെറുതെയല്ല—ഇന്ത്യയുടെ കരുത്തും നിലപാടും കണ്ടുകൊണ്ടാണ് അവർ വരുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം, വികസിത രാജ്യങ്ങൾ ഒരു വികസ്വര രാജ്യവുമായി കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ അത് ആഗോള സാമ്പത്തിക സമൂഹത്തിന് ശക്തമായ ഒരു സന്ദേശം നൽകുന്നു എന്നതാണ്. ഇത് എനിക്ക് പുതിയൊരു കാര്യമല്ല. ഗുജറാത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ 'വൈബ്രന്റ് ഗുജറാത്ത് സമ്മിറ്റ്' സംഘടിപ്പിച്ചു. ഒരു വികസിത രാജ്യമായ ജപ്പാൻ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പങ്കാളി രാജ്യമായി വന്നതിൽ ഞാൻ അഭിമാനിച്ചു. അന്ന് ഒരു സംസ്ഥാനം ആ കഴിവ് തെളിയിച്ചു, ഇന്ന് എന്റെ രാജ്യം ദേശീയ തലത്തിൽ അത് തെളിയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക കരുത്തുണ്ടാകുമ്പോഴും, പൗരന്മാർ ഊർജ്ജസ്വലരാകുമ്പോഴും, ഉൽപ്പാദന മേഖലയിൽ (manufacturing) ശക്തമായ ഒരു സാഹചര്യം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും മാത്രമേ ലോകം നിങ്ങളുമായി ഇടപാടുകൾക്ക് മുന്നോട്ട് വരികയുള്ളൂ. വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുഴുകിയവർ രാജ്യത്തിന്റെ ഇത്തരം വശങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരിക്കലും മുൻഗണന നൽകിയില്ല, അതിന്റെ ഫലം ഇന്ന് വ്യക്തവുമാണ്. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഞാൻ ഇത് വ്യക്തമായി പറയുന്നു: എന്റെ വാക്കുകൾ നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ചെങ്കോട്ടയിൽ നിന്നുള്ള കോൺഗ്രസ് പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒന്ന് വിശകലനം ചെയ്യാൻ ഞാൻ രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അവർക്ക് കാഴ്ചപ്പാടോ ആശയങ്ങളോ ഇച്ഛാശക്തിയോ ഇല്ലായിരുന്നുവെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് അവിടെ വ്യക്തമായി കാണാം—അതുകാരണം രാജ്യം വലിയ തോതിൽ ദുരിതമനുഭവിച്ചു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

സേവനം ചെയ്യാൻ എനിക്ക് അവസരം നൽകിയ ഈ രാജ്യത്തെ പൗരന്മാരോട് ഞാൻ അങ്ങേയറ്റം കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് നമ്മുടെ കരുത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ചിലവഴിക്കുന്നത് അവരുടെ തെറ്റുകൾ തിരുത്താനാണ്. അവരുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ ലോകത്തിന് ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ച് ഉണ്ടായിരുന്ന ആ ചിത്രം മായ്ച്ചുകളയാൻ വലിയ പരിശ്രമം ആവശ്യമാണ്. അവർ രാജ്യത്തെ തകർച്ചയിലാണ് ഉപേക്ഷിച്ചത്. ഇത് പരിഹരിക്കാൻ ഭാവിയിലേക്കുള്ള നയങ്ങൾക്ക് (future-ready policies) ഞങ്ങൾ ഊന്നൽ നൽകി. ഇന്ന് രാജ്യം ഭരിക്കപ്പെടുന്നത് നയങ്ങളാലാണ്, അല്ലാതെ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന തീരുമാനങ്ങളാലല്ല എന്ന് നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയും. ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ വിശ്വാസം വളർത്തി. 'പരിഷ്കരിക്കുക, നടപ്പിലാക്കുക, പരിവർത്തനം ചെയ്യുക' (Reform, Perform, Transform) എന്ന മന്ത്രവുമായി ഞങ്ങൾ മുന്നോട്ട് പോയി, ഇന്ന് രാജ്യം 'റിഫോം എക്സ്പ്രസ്സിൽ' സഞ്ചരിക്കുകയാണ്. ഘടനാപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളും പ്രക്രിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും നയപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളും ഞങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി. ഇന്ത്യ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാറ്റിലും മൂല്യവർദ്ധനവ് ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് നമ്മുടെ ഉൽപ്പാദന മേഖലയെയും സംരംഭകരെയും ശാക്തീകരിക്കാൻ ഞങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യ ഇന്ന് ലോകത്തോടു മത്സരിക്കാൻ പൂർണ്ണ സജ്ജമാണെന്ന് എനിക്ക് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പറയാൻ കഴിയും. ഞാൻ ആഗോള സിഇഒ ഫോറങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ, ലോകം നമ്മുടെ സംരംഭകരെ തുല്യരായി കാണുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നു. ഈയിടെ എല്ലാ പാർട്ടികളിൽ നിന്നുമുള്ള പ്രതിനിധി സംഘങ്ങൾ വിദേശയാത്ര നടത്തിയിരുന്നു; തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ ബഹുമാനപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾ എന്നോട് അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞത് ഇന്ത്യയെ തുല്യരായിട്ടാണ് പരിഗണിക്കുന്നത് എന്നാണ്. ഇതൊരു വലിയ നേട്ടമാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

നമ്മുടെ വിപുലമായ MSME (ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങൾ) ശൃംഖല സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ദീർഘകാല കരുത്താണ്. ഈ മേഖലയ്ക്ക് ഞങ്ങൾ വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുകയും നിരവധി പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് നമ്മുടെ MSME-കളിലുള്ള ലോകത്തിന്റെ വിശ്വാസം വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. നമ്മൾ ഒരു വിമാനം മുഴുവനായി നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ടാകില്ല, എന്നാൽ വിമാനങ്ങളിലെ പല ഭാഗങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ MSME-കളാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഈ പരിശ്രമങ്ങളുടെ ഫലം എല്ലാവർക്കും ദൃശ്യമാണ്. പ്രമുഖ രാഷ്ട്രങ്ങളെല്ലാം ഇന്ത്യയുമായി വ്യാപാര ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ ആവേശഭരിതരാണ്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുമായുള്ള വ്യാപാര കരാറായാലും, അമേരിക്കയുമായുള്ള പുതിയ കരാറായാലും—അതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങളുടെ സഹപ്രവർത്തകൻ പിയൂഷ് ജി ഈ സഭയിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്—ലോകം മുഴുവൻ ഈ കരാറുകളെ പരസ്യമായി പ്രശംസിക്കുകയാണ്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുമായുള്ള വ്യാപാര കരാർ ഒപ്പിട്ടപ്പോൾ, ആഗോള സ്ഥിരത വർദ്ധിക്കുന്നു എന്ന ആത്മവിശ്വാസം ലോകത്തിന് ലഭിച്ചു. അമേരിക്കയുമായുള്ള കരാറിന് ശേഷം, ലോകത്തിന് സ്ഥിരത മാത്രമല്ല, വലിയൊരു ചലനാത്മകതയും (momentum) അനുഭവപ്പെട്ടു. ഇത് ലോകത്തിന് തന്നെ ഒരു നല്ല സൂചനയാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഗുണഭോക്താക്കൾ നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ യുവാക്കളായിരിക്കും. ഞാൻ യുവാക്കൾ എന്ന് പറയുമ്പോൾ അത് നഗരങ്ങളിലെയും ഗ്രാമങ്ങളിലെയും മധ്യവർഗ കുടുംബങ്ങളിലെ മക്കളെയാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അവരെ നമ്മൾ ഭാഗികമായി കാണരുത്. ഭാരതത്തിലെ യുവത്വത്തിന്റെ കരുത്തിൽ നമ്മൾ അഭിമാനിക്കണം. ആഗോള വിപണി ഇന്ന് അവർക്കായി തുറന്നുകിടക്കുകയാണ്, അനന്തമായ അവസരങ്ങളാണ് അവിടെയുള്ളത്. എനിക്ക് അവരോട് പറയാനുള്ളത് ഇതാണ്: "എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളേ, നിങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വരൂ! ഞാൻ നിങ്ങൾക്കൊപ്പം തോളോടുതോൾ ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. ധൈര്യമായിരിക്കൂ, മുന്നേറൂ! രാജ്യം നിങ്ങൾക്കൊപ്പമുണ്ട്, നിങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്യാൻ ലോകം കാത്തിരിക്കുകയാണ്."

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

പരിചരണ മേഖലയിൽ (caregivers) ഉള്ളവർക്ക് പോലും ലോകമെമ്പാടും നമ്മുടെ യുവ പ്രൊഫഷണലുകൾക്കായുള്ള ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. ഞാൻ പോകുന്നിടത്തെല്ലാം ആളുകൾ പറയുന്നത് അവർക്ക് അത്തരം പ്രതിഭകളെ ആവശ്യമുണ്ടെന്നാണ്. യോഗ്യരായ പ്രൊഫഷണലുകളെ കണ്ടെത്തുന്നതിനും റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിനുമായി ചിലർ ഇവിടെ പ്രത്യേക ഓഫീസുകൾ പോലും സജ്ജീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനർത്ഥം ഇന്ത്യയിലെ പ്രൊഫഷണലുകൾക്കായി ആഗോളതലത്തിൽ വൻതോതിലുള്ള അവസരങ്ങൾ തുറക്കപ്പെടുന്നു എന്നാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

പാർലമെന്റിന്റെ ഈ ഉപരിസഭ സംസ്ഥാനങ്ങളെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നടന്ന ചർച്ചകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ നിലവാരം ഇതിലും ഉയരേണ്ടതായിരുന്നു എന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇത്രയും വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചവരിൽ നിന്ന് കുറച്ചുകൂടി ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള സംവാദമാണ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ അവർ ഈ അവസരം പാഴാക്കിക്കളഞ്ഞു. ഈ രാജ്യം എങ്ങനെ അവരെ വിശ്വസിക്കും?

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

കഴിഞ്ഞ ദിവസം, സ്വയം ഒരു 'രാജാവ്' എന്ന് അഭിമാനപൂർവ്വം വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ബഹുമാനപ്പെട്ട അംഗത്തിന്റെ സംസാരം ഞാൻ കേട്ടു. എന്നിട്ടും അദ്ദേഹം സാമ്പത്തിക അസമത്വത്തെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിച്ചിരുന്നത്. ആലോചിച്ചു നോക്കൂ! സ്വയം രാജാവെന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരാൾ അസമത്വത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു—നമുക്ക് ഇതൊക്കെയാണോ കാണാൻ വിധി എന്ന് ഒരാൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു പോകും.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

നമ്മുടെ ടിഎംസി (TMC) സഹപ്രവർത്തകർ ദീർഘനേരം സംസാരിച്ചു. എന്നാൽ അവർ സ്വന്തം ഉള്ളിലേക്ക് ഒന്ന് നോക്കണം. അവരുടെ സർക്കാർ ക്രൂരമാണ്, തകർച്ചയുടെ ഓരോ മാനദണ്ഡങ്ങളിലും പുതിയ റെക്കോർഡുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്, എന്നിട്ടാണ് അവർ ഇവിടെ വന്ന് നമ്മളെ ഉപദേശിക്കുന്നത്. അത്തരമൊരു സർക്കാരിന് കീഴിൽ ജനങ്ങളുടെ ഭാവി ഇരുട്ടിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തുകയാണ്, പക്ഷേ അവർക്ക് അതൊരു പരാതിയല്ല. അധികാരത്തിന്റെ സുഖം മാത്രമാണ് അവരുടെ ഏക ലക്ഷ്യം, എന്നിട്ടാണ് അവർ ഇവിടെ വന്ന് പ്രസംഗിക്കുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ രാഷ്ട്രങ്ങൾ പോലും നിയമവിരുദ്ധ കുടിയേറ്റക്കാരെ പുറത്താക്കുന്നു, എന്നാൽ നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് കടന്നുകയറ്റക്കാരെ സംരക്ഷിക്കാൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് മേൽ പോലും സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നു. യുവാക്കളുടെ അവകാശങ്ങളും ഉപജീവനമാർഗവും ഗോത്രവർഗക്കാരുടെ ഭൂമിയും തട്ടിയെടുക്കുകയും നമ്മുടെ മക്കളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാവുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ കടന്നുകയറ്റക്കാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നവർക്ക് ഭാരതത്തിലെ യുവാക്കൾ എങ്ങനെ മാപ്പ് നൽകും? സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ തുടരുമ്പോഴും അവർ നിസ്സംഗരായി തുടരുന്നു. അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം അവർ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല, എന്നിട്ട് ഇവിടെ വന്ന് നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരം ഗുരുതരമായ വിഷയങ്ങളിൽ അവർ കണ്ണടച്ചിരിക്കുകയാണ്. മറ്റൊരു ബഹുമാനപ്പെട്ട അംഗം ദീർഘനേരം സംസാരിക്കുകയുണ്ടായി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാർ മുഴുവനായി മദ്യത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്, അവരുടെ കണ്ണാടിക്കൊട്ടാരങ്ങൾ ഇന്ന് ഓരോ വീട്ടിലും വെറുപ്പിന്റെ അടയാളങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടായിരിക്കാം അവർക്ക് "കറുപ്പ്" എന്ന വാക്കിനോട് ഇത്ര പ്രിയം. എല്ലാവർക്കും ഒരു ഭൂതകാലമുണ്ട്—"കറുപ്പുമായി" അവർക്ക് എന്ത് പഴയ ബന്ധമാണുള്ളതെന്ന് ആർക്കറിയാം.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇത്തരം സഹപ്രവർത്തകരോട് ഇന്ന് എനിക്ക് പറയാനുള്ളത് ഇതാണ്: എത്രകാലം നിങ്ങൾ ലോകത്തെ വഞ്ചിക്കും? കണ്ണാടിയിൽ നോക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ സത്യം എവിടെ ഒളിപ്പിക്കും? കോൺഗ്രസ്, ടിഎംസി, ഡിഎംകെ, ഇടതുപക്ഷം—ഇവരെല്ലാം പതിറ്റാണ്ടുകളായി കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിലിരുന്നവരാണ്, ഭരണത്തിൽ പങ്കാളികളായവരാണ്. അവർക്ക് സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഭരിക്കാനും അവസരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ന് അവരുടെ അടയാളം എന്താണ്? ഇന്ന് കരാറുകളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ അഭിമാനത്തോടെയാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അവരുടെ കാലത്ത് കരാറുകളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ബോഫോഴ്സ് കരാറാണ് ഓർമ്മ വന്നിരുന്നത്. അതായിരുന്നു അവരുടെ ഇടപാടുകൾ. അവർ സ്വന്തം പോക്കറ്റ് നിറയ്ക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തത്. പൗരന്മാരുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നത് ഒരിക്കലും അവരുടെ മുൻഗണനയായിരുന്നില്ല.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ചർച്ചയിൽ ഈ വിഷയങ്ങൾ വന്നതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലായ ബാങ്കിംഗ് മേഖലയെക്കുറിച്ച് തന്നെ പറയാം. 2014-ന് മുമ്പ് അത് "ഫോൺ ബാങ്കിംഗ്" യുഗമായിരുന്നു. നേതാക്കൾ ഫോൺ വിളിക്കും, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന് രൂപ വിതരണം ചെയ്യും; അതേസമയം പാവപ്പെട്ടവർ ബാങ്കുകളിൽ അവഹേളിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ജനസംഖ്യയുടെ 50 ശതമാനത്തിലധികം ആളുകൾ ഒരു ബാങ്കിന്റെ പടി പോലും കണ്ടിരുന്നില്ല. കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുടെ ഫോൺ കോളുകളിൽ ശതകോടികളാണ് നൽകിയിരുന്നത്, പണമെടുത്തവർ അത് സ്വന്തം സ്വത്തായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. കോൺഗ്രസ്-യുപിഎ ഭരണത്തിന് കീഴിലുള്ള കളിയായിരുന്നു ഇത്. ഇന്ന് 'ഇന്ത്യ' (INDIA) സഖ്യത്തിലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ തകർച്ചയുടെ വക്കിലായിരുന്നു. ഞാൻ ആദ്യമായി പ്രധാനമന്ത്രിയായപ്പോൾ മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ തലവനുമായി സംസാരിക്കുകയുണ്ടായി. ബാങ്കിംഗ് മേഖലയിൽ നാം മുന്നേറണമെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം മറുപടി നൽകിയത് ഇങ്ങനെയാണ്: "സർ, നിങ്ങൾ പുതിയ ആളാണ്—പുരോഗതിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിങ്ങളുടെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് ആദ്യം പഠിക്കൂ. ഞങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ അതിനെ വിശ്വസിക്കാനാകും?" ആ നേതാവിന് യാഥാർത്ഥ്യം അറിയാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെയുള്ളവർക്ക് അതൊരു പരാതിയായിരുന്നില്ല. നിഷ്‌ക്രിയ ആസ്തികൾ (NPA) മലപോലെ കുന്നുകൂടിയിരുന്നു. എല്ലായിടത്തും ചർച്ച ഇതായിരുന്നു: ഈ നിഷ്‌ക്രിയ ആസ്തികൾക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും? നമ്മൾ എങ്ങനെ അതിജീവിക്കും?

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

വെല്ലുവിളി വലുതായിരുന്നു, പക്ഷേ ഞങ്ങൾ വിവേകത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചു. ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലെ ഗുണഭോക്താക്കളെ ഞങ്ങൾ വിശ്വാസത്തിലെടുത്തു. പരിഷ്കാരങ്ങൾ ആവശ്യമായിരുന്നു, ധൈര്യത്തോടെ ഞങ്ങൾ അത് നടപ്പിലാക്കി. ഞങ്ങൾ സുതാര്യമായ ഒരു സംവിധാനം സൃഷ്ടിച്ചു, നിരവധി ബാങ്കിംഗ് പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു, ദുർബലമായ പൊതുമേഖലാ ബാങ്കുകളെ ശക്തമായവയുമായി ലയിപ്പിച്ചു. വലിയ അറിവുള്ളവനെന്ന് സ്വയം കരുതുന്ന ഒരു മാന്യൻ ഒരിക്കൽ എഴുതിയത് ഞാൻ ഓർക്കുന്നു: "മോദി സർക്കാരിന് ബാങ്കുകളെ പരിഷ്കരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, അത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പരിഷ്കാരങ്ങളിൽ ഒന്നായിരിക്കും." അധികാരം ഏറ്റെടുത്ത ഉടൻ തന്നെ ഞാൻ ആ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഈ പരിശ്രമങ്ങളുടെയെല്ലാം ഫലമായി നമ്മുടെ ബാങ്കുകളിൽ വേരൂന്നിയ ആ രോഗം തുടച്ചുനീക്കപ്പെട്ടു. ബാങ്കുകളുടെ ആരോഗ്യം ക്രമാനുഗതമായി മെച്ചപ്പെടുകയും അത് കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയുമാണ്; അവ ഇന്ന് മുന്നോട്ടുള്ള കുതിപ്പിലാണ്. ബാങ്കുകളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെട്ടതോടെ ഇടപാടുകൾ വർദ്ധിക്കുകയും സാധാരണ പൗരന്മാർക്ക് വായ്പ ലഭിച്ചുതുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഒരുകാലത്ത് ബാങ്കിന്റെ വാതിലുകൾ അടഞ്ഞു കിടന്നിരുന്ന പാവപ്പെട്ടവർക്ക് പോലും ഇന്ന് വായ്പകൾ നൽകുന്നു. ഇന്ന് 'മുദ്ര യോജന' (MUDRA Yojana) രാജ്യത്തെ യുവാക്കളെ സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു. ഇത് സ്വയം തൊഴിലിന് പ്രചോദനം നൽകുന്നു, എന്നാൽ പ്രസംഗങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രം സ്വയം തൊഴിൽ നേടാനാവില്ല—അതിന് പിന്തുണയും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും സഹായവും ആവശ്യമാണ്. മുദ്ര പദ്ധതിയിലൂടെ, യാതൊരു ഈടുമില്ലാതെ ₹30 ലക്ഷം കോടിയിലധികം രൂപയുടെ വായ്പകൾ നമ്മുടെ യുവാക്കളുടെ കൈകളിലേക്ക് നേരിട്ട് എത്തിക്കാൻ നമുക്ക് സാധിച്ചു. അവർ തങ്ങളുടെ സംരംഭങ്ങൾ വിപുലീകരിച്ചു; വലിയൊരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾ ഇതിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കളായി എന്നത് അഭിമാനകരമായ കാര്യമാണ്. സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച, വലിയ സ്വപ്നങ്ങളുള്ള ഗ്രാമീണ വനിതകളുടെ സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടു. നമ്മൾ സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ വ്യാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും 10 കോടി സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിട്ട് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുകയും ചെയ്തു. നമ്മുടെ MSME മേഖലയ്ക്ക് ആവശ്യമായ വായ്പകൾ ലഭ്യമാക്കി. 2014-ന് മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്ന വലിയ തോതിലുള്ള നിഷ്ക്രിയ ആസ്തികൾ (NPA) ഇന്ന് 1 ശതമാനത്തിന് താഴെയായി കുറഞ്ഞു എന്ന് വലിയ സംതൃപ്തിയോടും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടും കൂടി ഈ സഭയിൽ ഞാൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ബാങ്കിംഗ് ആരോഗ്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇതൊരു വലിയ നേട്ടമാണ്. അത് മാത്രമല്ല, നമ്മുടെ ബാങ്കുകൾ ഇന്ന് ചരിത്രപരമായ ലാഭമാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. ശക്തമായ ഒരു ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ മുഴുവൻ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു, ആ ദൗത്യം നമ്മൾ പൂർത്തിയാക്കി.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

മറ്റൊരു ഉദാഹരണം ഞാൻ പറയാം. നമ്മുടെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ (PSU) പരാജയപ്പെടാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവയാണെന്നും തകരാനും അടച്ചുപൂട്ടാനും ഉള്ളവയാണെന്നുമാണ് ഒരുകാലത്ത് പൊതുവെ കരുതിയിരുന്നത്. വസ്തുതകൾ നിരത്തി ആ ചിന്താഗതി മാറ്റുന്നതിൽ നമ്മൾ വിജയിച്ചു. ഈ ആളുകൾ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ച് നുണകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു, 'അർബൻ നക്സലുകളെ' (Urban Naxals) പോലെ ഗേറ്റുകൾക്ക് പുറത്ത് തൊഴിലാളികളെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും അവരെ വഴിതെറ്റിക്കുകയും ചെയ്തു. എൽഐസി (LIC), സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (SBI), എച്ച്എഎൽ (HAL) തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളെ അവർ മോശമായ രീതിയിൽ അധിക്ഷേപിച്ചു. അവർ അധികാരത്തിലിരുന്നപ്പോൾ ഈ സ്ഥാപനങ്ങളെ നയിക്കാനോ പരിഷ്കരിക്കാനോ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇക്കാര്യത്തിലും ഞങ്ങൾ ധൈര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയും പരിഷ്കരണത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ ഒരു പാരമ്പര്യം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന്, എൽഐസി (LIC) അതിന്റെ തുടക്കം മുതലുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനമാണ് കാഴ്ചവെക്കുന്നത്. രാഷ്ട്രീയ ലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിച്ച് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ അടച്ചുപൂട്ടലിന്റെ വക്കിലെത്തിച്ച പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇന്ന് ചരിത്രപരമായ ലാഭമാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. 'മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ' പദ്ധതിയെ അവർ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു, ആ സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നതിൽ ഒരു ഉത്തേജകമായി അവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. റെക്കോർഡ് എണ്ണത്തിൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ അവർ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ചില പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ആഗോളതലത്തിൽ വ്യാപിക്കുകയും തങ്ങളുടെ കരുത്ത് പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പല രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും വികസന യാത്രകളിൽ പങ്കാളികളാകുകയും ആഭ്യന്തരമായും അന്തർദ്ദേശീയമായും വലിയ ഓർഡറുകൾ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യ ഒരു നിർണ്ണായക ഘട്ടത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു എന്നതിനും വരാനിരിക്കുന്ന 25 വർഷത്തെ പരിവർത്തനത്തിന്റെ സൂചനയ്ക്കും ഇത് തെളിവാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

കോൺഗ്രസ് അവരുടെ വഞ്ചനയിൽ ഈ രാജ്യത്തെ കർഷകരെ പോലും വെറുതെ വിട്ടില്ല. രണ്ട് ഹെക്ടറിൽ താഴെ ഭൂമിയുള്ള 10 കോടി കർഷകർ—ചെറുകിട കർഷകർ—നമ്മുടെ നാട്ടിലുണ്ട്. അവർ ഒരിക്കലും പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ല, അവർക്കായി ആരും കരുതൽ കാട്ടിയില്ല. ചുരുക്കം ചില വൻകിട കർഷകരെ കൈകാര്യം ചെയ്താൽ ഈ സംവിധാനം സുഗമമായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാം എന്ന് വിശ്വസിച്ച കോൺഗ്രസ്, ചെറുകിട കർഷകരുടെ പ്രാധാന്യം ഒരിക്കലും തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. അതായിരുന്നു അവരുടെ രാഷ്ട്രീയം.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ചെറുകിട കർഷകരുടെ വേദന ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. താഴെത്തട്ടിലെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ 'പി.എം കിസാൻ സമ്മാൻ നിധി യോജന' (PM Kisan Samman Nidhi Yojana) ആവിഷ്കരിച്ചത്. ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ 4 ലക്ഷം കോടി രൂപ ചെറുകിട കർഷകരുടെ അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് ഞങ്ങൾ കൈമാറി. ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ, 4 ലക്ഷം കോടി രൂപ എന്നത് ചെറിയൊരു തുകയല്ല. ഇത് നമ്മുടെ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് പുതിയ കരുത്തും പുതിയ സ്വപ്നങ്ങളും പുതിയ കഴിവുകളും നൽകിയിരിക്കുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകൾക്കും ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ചുള്ള ഫലം നമ്മുടെ കർഷകർ നൽകുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ചില സഹപ്രവർത്തകർ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിലെ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് ദീർഘമായി സംസാരിക്കുകയുണ്ടായി. ഒരുപക്ഷേ ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ പറയാൻ മുൻകൂട്ടി തയ്യാറെടുത്തായിരിക്കാം അവർ വന്നത്; അവരുടെ സഖ്യം മറ്റെവിടെയും ദൃശ്യമല്ലെങ്കിലും ഇതിൽ ദൃശ്യമായിരുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ വലിയ കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നു. ആരെയും വിമർശിക്കാനല്ല, മറിച്ച് വസ്തുതകൾ നിരത്താൻ ഒരു കഥ ഞാൻ പങ്കുവെക്കാം. വസ്തുതകൾ ചിലരെ അസ്വസ്ഥരാക്കിയേക്കാം, എങ്കിലും വസ്തുതകൾ വസ്തുതകളായി തന്നെ അവശേഷിക്കും. നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ ഒരു നേതാവ് ഒരിക്കൽ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി. മടങ്ങിയെത്തിയ ശേഷം അവർ തന്നെ ഈ സംഭവം വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അത് രേഖകളിലുണ്ട്. അവർ പറഞ്ഞു: "മലയോര മേഖലകൾക്കായി പ്രത്യേക പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കാൻ തയ്യാറാകാത്ത ആസൂത്രണ കമ്മീഷനുമായി (Planning Commission) ഞാൻ ദീർഘകാലം പൊരുതി. ഞാൻ ഹിമാചലിൽ പോയി മടങ്ങിവന്നപ്പോൾ ആസൂത്രണ കമ്മീഷനോട് പറഞ്ഞു, അവിടുത്തെ തൊഴിലാളികൾക്ക് ജീപ്പുകളല്ല ആവശ്യം, ഭാരം ചുമക്കാൻ കോവർകഴുതകളെയാണ് (mules). അവർ തുടർന്നു: "പക്ഷേ എന്നോട് പറഞ്ഞത് 'ഞങ്ങൾ ജീപ്പുകൾക്ക് മാത്രമേ പണം നൽകൂ, കാരണം കോവർകഴുതകൾക്കായി ഒരു നയവുമില്ല' എന്നാണ്." അതേ പ്രസംഗത്തിൽ അവർ ഇങ്ങനെ കൂടി ചേർത്തു: "അവിടെ റോഡുകൾ ഇല്ലായിരുന്നു." അവർ സന്ദർശിച്ച ഹിമാചലിലെ ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ റോഡുകൾ ഇല്ലായിരുന്നു എന്നതാണ് അവരുടെ പോയിന്റ്. റോഡുകളില്ലാതെ ജീപ്പുകൾ കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? റോഡുകളില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് ആര് ജീപ്പ് ഓടിക്കും? എന്നിട്ടും ആസൂത്രണ കമ്മീഷൻ നിർബന്ധം പിടിച്ചു: ഒന്നുകിൽ ജീപ്പ്, അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നുമില്ല.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഈ പ്രസംഗം മറ്റാരുടേതുമല്ല, കോൺഗ്രസിന്റെ മുതിർന്ന നേതാവും അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടേതായിരുന്നു. കോൺഗ്രസിന്റെ ദീർഘകാല ഭരണത്തിലെ തൊഴിൽ സംസ്കാരം ഇത്തരത്തിലായിരുന്നു. ഈ കെടുകാര്യസ്ഥത നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഇന്ദിരാജിക്ക് തന്നെ അറിയാമായിരുന്നു, എന്നിട്ടും അത് തിരുത്താൻ അവർ ഒരു നടപടിയും സ്വീകരിച്ചില്ല. അവർ വിമർശിച്ച ആസൂത്രണ കമ്മീഷനാകട്ടെ, അവരുടെ പിതാവ് തന്നെ രൂപീകരിച്ചതായിരുന്നു. അത് രൂപീകരിച്ച് രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിട്ടും സാഹചര്യം മാറ്റമില്ലാതെ തുടർന്നു. 2014 വരെ എല്ലാവരും അസന്തുഷ്ടരായിരുന്നു, എല്ലാവരും തെറ്റുകൾ കണ്ടു, പക്ഷേ ആരും പരിഷ്കരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. 2014-ന് ശേഷം ഞങ്ങൾക്ക് അവസരം ലഭിച്ചപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ആസൂത്രണ കമ്മീഷനെ നിർത്തലാക്കുകയും നിതി ആയോഗ് (NITI Aayog) സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് നിതി ആയോഗ് വലിയ വേഗതയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 'ആസ്പിരേഷണൽ ഡിസ്ട്രിക്ട്സ്' (Aspirational Districts - വികസനക്കുതിപ്പ് ലക്ഷ്യമിടുന്ന ജില്ലകൾ) പദ്ധതി നോക്കൂ—അതൊരു ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ വികസനത്തിന്റെ മാതൃകയായി ആഗോള സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നു. ഇതാണ് ആസ്പിരേഷണൽ ഡിസ്ട്രിക്ട്സ് പദ്ധതിയുടെ വിജയം. ഒരുകാലത്ത് പിന്നാക്കമെന്ന് മുദ്രകുത്തി തള്ളിക്കളഞ്ഞ, ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ അവഗണിക്കപ്പെട്ട പല ജില്ലകളും ഇന്ന് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. മുമ്പ് അത്തരം ജില്ലകളെ 'ശിക്ഷാ നടപടിയുടെ' ഭാഗമായുള്ള പോസ്റ്റിംഗുകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, ഇത് അവിടുത്തെ അവസ്ഥ വീണ്ടും വഷളാക്കി. അതായിരുന്നു അന്നത്തെ തൊഴിൽ സംസ്കാരം. ഞങ്ങൾ ഇത് മാറ്റി. കഴിവുള്ള യുവ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഞങ്ങൾ അവിടെ നിയമിച്ചു, അവർക്ക് ജോലി ചെയ്യാൻ മൂന്ന് വർഷം സമയം നൽകി, ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തു. ഇന്ന് ചത്തീസ്ഗഢിലെ ബസ്തർ നോക്കൂ, ഒരുകാലത്ത് അതൊരു ആസ്പിരേഷണൽ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ആയിരുന്നു. ഇന്ന് ബസ്തർ ഒളിമ്പിക്സിലൂടെ ബസ്തർ രാജ്യം മുഴുവൻ അറിയപ്പെടുന്നു. വികസനം ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും എത്തുന്നു. ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ആദ്യമായി ബസ്സുകൾ എത്തി, ഗ്രാമം മുഴുവൻ അത് ആഘോഷിച്ചു. ഞങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന മാറ്റം ഇതാണ്; എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർ ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിച്ചു പോയിട്ട് ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

യഥാർത്ഥത്തിൽ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുക എന്നാൽ എന്താണെന്നതിന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ ഉദാഹരണമാണ് ആസ്പിരേഷണൽ ഡിസ്ട്രിക്ട്സ് പദ്ധതി. ഇത്തരത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ഉദാഹരണങ്ങളുണ്ട്, എങ്കിലും വിശദീകരിക്കാനായി ഞാൻ ഇത് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. നടക്കുന്ന ഈ പരിവർത്തനത്തിന് പിന്നിലെ പരിശ്രമങ്ങൾ കാണാൻ കോൺഗ്രസിലെ നമ്മുടെ സഹപ്രവർത്തകർക്ക് കഴിയുന്നില്ല. പഴയ ആസൂത്രണ കമ്മീഷന്റെ "ജീപ്പും കോവർകഴുതയും" മാതൃക മാത്രമാണ് അവർക്കറിയാവുന്നത്. അതിനപ്പുറം അവർക്ക് ഒന്നുമറിയില്ല. പദ്ധതി നടത്തിപ്പിന്റെ കാര്യമെടുക്കാം: ഞാൻ ജനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ നർമ്മദാ നദിയിൽ ഒരു അണക്കെട്ട് വിഭാവനം ചെയ്തിരുന്നു. പദ്ധതിക്ക് അന്തിമരൂപമായെങ്കിലും സർദാർ പട്ടേൽ അന്തരിച്ചു. പിന്നീട് നെഹ്‌റു ജി അതിന് തറക്കല്ലിട്ടു. എന്നിട്ടും പതിറ്റാണ്ടുകളോളം പുരോഗതിയൊന്നുമുണ്ടായില്ല. ഞാൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായപ്പോഴാണ് അത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യാനുള്ള ഭാഗ്യം എനിക്കുണ്ടായത്. മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ, എന്റെ സംസ്ഥാനത്തെ കർഷകർക്കായി സർദാർ സരോവർ ഡാമിന് വേണ്ടി എനിക്ക് മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉപവാസം ഇരിക്കേണ്ടി വന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ഭാരത സർക്കാർ അയഞ്ഞതും നിർമ്മാണം വേഗത്തിലായതും. ഇന്ന് കച്ചിലെ ഖാവ്ദയിലുള്ള ബിഎസ്എഫ് ജവാന്മാർക്ക് വരെ ശുദ്ധമായ നർമ്മദാ ജലം ലഭിക്കുന്നു. ഇതാണ് പദ്ധതി നടത്തിപ്പ് എന്ന് പറയുന്നത്. എന്നാൽ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയ ലാഭത്തിനായി പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ നടത്തി, വിളക്കുകൾ തെളിച്ചു, കല്ലുകൾ സ്ഥാപിച്ചു, പക്ഷേ ഒന്നും ചെയ്തില്ല. ഈ സംസ്കാരം മാറ്റാൻ ഞാൻ 'പ്രഗതി' (PRAGATI) എന്ന പേരിൽ ഒരു സാങ്കേതിക പ്ലാറ്റ്‌ഫോം രൂപീകരിച്ചു. ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം: ഹിമാചലിൽ ഒരു ട്രെയിൻ പദ്ധതി പാർലമെന്റിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു—ഒരുപക്ഷേ അത് ഉന (Una) ആയിരിക്കാം—എന്നാൽ ഞാൻ വരുമ്പോഴേക്കും അതിന്റെ ഒരു ഡ്രോയിംഗ് പോലും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജയിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രമാണ് അത് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. 'പ്രഗതി'യിലൂടെ ഞാൻ അത്തരം പദ്ധതികൾ അവലോകനം ചെയ്തു. ഓരോ പദ്ധതിയും എന്തുകൊണ്ട് തടസ്സപ്പെട്ടു, ഏത് വകുപ്പിന്റെ ഭാഗത്താണ് പിഴവ്, എന്ത് നിയമതടസ്സങ്ങളുണ്ട്, എന്തുകൊണ്ട് ചിലവ് വർദ്ധിച്ചു എന്നിവ ഞങ്ങൾ പരിശോധിച്ചു. 900 കോടി രൂപ ചിലവ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന ഒരു പദ്ധതി 90,000 കോടി രൂപയായി വർദ്ധിച്ചിരുന്നു. ഞങ്ങൾ പ്രതിമാസ അവലോകനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി; അത്തരം മീറ്റിംഗുകളുടെ 50-ാം എപ്പിസോഡ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയാക്കി. സംസ്ഥാനങ്ങളെയും മന്ത്രാലയങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് 85 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികളുടെ തടസ്സങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നീക്കി. എത്ര വലിയ ദേശീയ കരുത്താണ് നമ്മൾ ഇതിലൂടെ പുറത്തെടുത്തതെന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. റെയിൽവേ, റോഡുകൾ, ജലസേചനം, ഗ്രാമീണ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വേഗത്തിലാക്കി. മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടായി മുടങ്ങിക്കിടന്ന ജമ്മു-ഉധംപൂർ-ശ്രീനഗർ-ബാരാമുള്ള റെയിൽ പാത ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. മഞ്ഞുപുതച്ച താഴ്വരകളിലൂടെ വന്ദേ ഭാരത് ട്രെയിൻ ഓടുന്ന വീഡിയോ കണ്ട് ആളുകൾ പറഞ്ഞത്, "ഇത് വിദേശമാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കേണ്ട, ഇത് ഇന്ത്യയാണ്" എന്നാണ്. ഇതാണ് പദ്ധതി നടത്തിപ്പ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അടുത്തതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് കോൺഗ്രസിന്റെ പരാജയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയാൻ വേണ്ടിയാണ് ഞാൻ അസമിലെ സാഹചര്യം ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്നത്. കോൺഗ്രസ് കാര്യങ്ങൾ സങ്കൽപ്പിക്കുക മാത്രമേയുള്ളൂ; അവ ഒരിക്കലും നടപ്പിലാക്കാറില്ല. അരുണാചൽ പ്രദേശിനെയും അസമിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബോഗിബീൽ പാലം (Bogibeel Bridge) തന്നെ ഉദാഹരണമായെടുക്കാം. സുപ്രധാനമായ ഈ പദ്ധതി വർഷങ്ങളോളം പാതിവഴിയിൽ കിടന്നു. 'പ്രഗതി'യിലൂടെ (PRAGATI) ഞങ്ങൾ അത് അവലോകനം ചെയ്തു, ഇന്ന് ആ പാലം പൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞു. ഇത് അസമിനും വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയ്ക്കും വലിയ ഗുണമാണ് നൽകുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

പദ്ധതി നടത്തിപ്പിനെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ പദ്ധതികൾ കൃത്യസമയത്തും—പലപ്പോഴും നിശ്ചയിച്ചതിനേക്കാൾ മുൻപേയും—പൂർത്തിയാക്കുന്നു എന്നതിന് ഞങ്ങളുടെ പക്കൽ വ്യക്തമായ വസ്തുതകളുണ്ട്. സൗരോർജ്ജവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില ലക്ഷ്യങ്ങൾ 2030-ഓടെ കൈവരിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തിരുന്നു, എന്നാൽ 2025-ഓടെ തന്നെ അവ ഞങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി. എതനോൾ (Ethanol) ലക്ഷ്യങ്ങളും നിശ്ചയിച്ചതിനേക്കാൾ രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം മുമ്പ് തന്നെ കൈവരിക്കാൻ സാധിച്ചു. ഞങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത ശക്തമാണെന്ന് മാത്രമല്ല, അത് കാലത്തിന് മുന്നിലാണെന്നും ഇത് തെളിയിക്കുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ബിജെപിയുടെയും എൻഡിഎയുടെയും സമീപനം കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. വെല്ലുവിളികളെ നേരിടുന്നതിലെ ഞങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടും രീതിയും തമ്മിൽ ആകാശവും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമുണ്ട്. 140 കോടി ഇന്ത്യക്കാർക്കും പ്രതിസന്ധികൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ ശേഷിയുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ ജനങ്ങളെയും അവരുടെ കരുത്തിനെയും വിശ്വസിക്കുന്നു, അതാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി. എന്നാൽ കോൺഗ്രസ് ജനങ്ങളെ തന്നെ ഒരു പ്രശ്നമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്. അത് ഞാനൊന്ന് വിശദീകരിക്കാം. ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഒരിക്കൽ ഇറാനിൽ വെച്ച് നെഹ്‌റു ജിയുമായുള്ള ഒരു സംഭാഷണത്തെക്കുറിച്ച് പറയുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹം നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്താണെന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ നെഹ്‌റു മറുപടി നൽകിയത് "മുപ്പത്തിയഞ്ച് കോടി" എന്നായിരുന്നു. അന്ന് ഇന്ത്യയിലെ ജനസംഖ്യ 35 കോടിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഓരോ പൗരനും ഓരോ പ്രശ്നമായിരുന്നു. ജനസംഖ്യ 57 കോടിയായതോടെ തന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ പലമടങ്ങ് വർദ്ധിച്ചുവെന്ന് ഇന്ദിരാജി ഇതിനോട് കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തു. ആലോചിച്ചു നോക്കൂ—സ്വന്തം ജനതയെ പ്രശ്നങ്ങളായി കണ്ട നേതാക്കൾ! അവരുടെയും ഞങ്ങളുടെയും ചിന്താഗതികൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇതാണ്. ഞങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഓരോ പൗരനും ഓരോ പരിഹാരമാണ്, ഭാരതത്തിന്റെ ഭാവി നിർമ്മിക്കുന്നതിലെ പങ്കാളികളാണ്. അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പൗരന്മാർ വെറും ഭാരമായിരുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഞാൻ ഇത് പലതവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഇതൊരു വാചകമടിയല്ല മറിച്ച് എന്റെ ഉറച്ച വിശ്വാസമാണ്: വെല്ലുവിളികൾ എത്ര വലുതായാലും, നമുക്ക് 140 കോടി പരിഹാരങ്ങളുണ്ട്. നമ്മുടെ ജനങ്ങളാണ് നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ മൂലധനം. ഓരോ പൗരനും ഇന്ത്യയുടെ ശോഭനമായ ഭാവിയുടെ സ്രഷ്ടാവും നിർമ്മാതാവും കാവൽക്കാരനുമാണ്. നമുക്ക് എങ്ങനെ അവരെ പ്രശ്നങ്ങളെന്ന് വിളിക്കാൻ കഴിയും? അത്തരത്തിൽ ചിന്തിക്കുന്നവർ തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തെ മാത്രമേ സേവിക്കൂ, രാജ്യത്തെയല്ല.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങളെ അപമാനിക്കുന്നത് കോൺഗ്രസിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഈയിടെ അവർ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിയെ അപമാനിക്കുകയുണ്ടായി. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം അവർ ഉപയോഗിച്ച വാക്കുകൾ അങ്ങേയറ്റം ലജ്ജാകരമായിരുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു വന്ന് രാജ്യത്തെ പരമോന്നത ഭരണഘടനാ പദവിയിലെത്തിയ ഒരു ഗോത്രവർഗ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള വനിതയായ രാഷ്ട്രപതിയെ അപമാനിക്കുക എന്നത്, ഗോത്രസമൂഹത്തെയും സ്ത്രീകളെയും ഭരണഘടനയെത്തന്നെയും അപമാനിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

കോൺഗ്രസ് എന്ത് കരുതിയാലും, ഇത് അവർക്ക് സംഭവിച്ച ഗുരുതരമായ പിഴവാണ്. എനിക്ക് കൂടുതൽ സമയം അനുവദിച്ചതിന് നിങ്ങളോടും ഈ സഭയോടും ഞാൻ നന്ദി പറയുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ലോക്‌സഭയിൽ നടന്ന കാര്യങ്ങൾ അതീവ ദുഃഖകരമായിരുന്നു. നിരാശയും നിസ്സാഹയതയും മനസ്സിലാക്കാം, എന്നാൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പവിത്രമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തെ ഇത്തരത്തിൽ അശുദ്ധമാക്കുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. ആ സമയത്ത് അസമിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ബഹുമാനപ്പെട്ട അംഗമായിരുന്നു ചെയറിലുണ്ടായിരുന്നത്. പേപ്പറുകൾ വലിച്ചെറിയുകയും മേശപ്പുറത്ത് കയറി നിൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയോടുള്ള അപമാനമല്ലേ? പിന്നീട്, ആന്ധ്രയിലെ ഒരു ദളിത് കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള മകൻ ചെയറിലിരുന്നപ്പോഴും അദ്ദേഹം അപമാനിക്കപ്പെട്ടു. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയെയും ദളിതരെയും അപമാനിക്കുന്ന കോൺഗ്രസിന്റെ പുച്ഛമാണ് ഇത് കാണിക്കുന്നത്. അസമിലെ ജനങ്ങൾ ഇനി കോൺഗ്രസിനെ പിന്തുണയ്ക്കില്ല എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അവരോട് അവർ വിദ്വേഷം വെച്ചുപുലർത്തുന്നതായി തോന്നുന്നു. ഇങ്ങനെയുമാണോ ജനാധിപത്യം പ്രവർത്തിക്കേണ്ടത്?

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഭാരതത്തിന്റെ പാട്ടുകാരനും ശബ്ദവുമായി രാജ്യത്തെ ഒന്നിപ്പിച്ച ഭാരതരത്ന ഭൂപൻ ഹസാരിക ജിയെ ഓർക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ ദുഃഖം തോന്നുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ഭാരതരത്ന നൽകി ആദരിക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ കോൺഗ്രസ് ഇതിനെപ്പോലും എതിർത്തു. ഭാരതരത്നയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചപ്പോൾ ഖാർഗെ ജിയുടെ പ്രതികരണം വീഡിയോയിലുണ്ട്—അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്ത് തെളിയുന്നത് പുച്ഛമാണ്. ഹസാരിക ജിയെ "വെറുമൊരു പാട്ടുകാരൻ" എന്ന് പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളയുന്നത് അസമിനെയും ഇന്ത്യയിലെ കലാനിപുണരെയും അപമാനിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അസമിന്റെയും രാജ്യത്തിന്റെയും അഭിമാനമായ അദ്ദേഹത്തിന് ഭാരതരത്ന നൽകുന്നതിനെ എതിർത്തതിലൂടെ കോൺഗ്രസ് അസമിനെയാണ് എതിർത്തത്. ഈ അപമാനം അസം ഒരിക്കലും മറക്കില്ലെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇന്നലെ ഇതേ സഭയിൽ വെച്ച്, കോൺഗ്രസിലെ ഒരു അംഗം—അവരുടെ ഒരു "യുവരാജാവ്"—സഹപ്രവർത്തകനായ ഒരു എംപിയെ "രാജ്യദ്രോഹി" എന്ന് വിളിച്ചു. അവരുടെ അഹങ്കാരം ആകാശത്തോളം ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്. പലരും കോൺഗ്രസ് വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്, പാർട്ടി പലതായി പിളർന്നു, നേതാക്കൾ മറ്റ് പാർട്ടികളിൽ ചേർന്നു. എന്നാൽ അവരെയൊന്നും ഒരിക്കലും രാജ്യദ്രോഹികൾ എന്ന് വിളിച്ചിട്ടില്ല. പക്ഷേ ഇന്നലെ, ആ എംപി ഒരു സിഖുകാരനായതുകൊണ്ട് മാത്രം അദ്ദേഹത്തെ രാജ്യദ്രോഹി എന്ന് വിളിച്ചു. ഇത് സിഖുകാരോടും ഗുരുക്കന്മാരോടുമുള്ള അപമാനമാണ്. കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ സിഖുകാരോടുള്ള ആഴത്തിലുള്ള വിദ്വേഷമാണ് ഇതിലൂടെ വെളിപ്പെട്ടത്. ആ വാക്ക് പറഞ്ഞ അംഗം ഈ സഭയിൽ ഇരിക്കുന്നുണ്ട്, എന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു പശ്ചാത്താപവുമില്ല. "ഇന്നലെ നടന്നത് പാർലമെന്റിന്റെ അന്തസ്സിന് വിരുദ്ധമാണ്, ഞങ്ങൾ അതിൽ ഖേദിക്കുന്നു" എന്ന് ഇന്ന് എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് പറയാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുമായിരുന്നു. പക്ഷേ അദ്ദേഹം അത് ചെയ്തില്ല. രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി രക്തം ചിന്തിയ ഒരു കുടുംബത്തിലെ അംഗം രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് മാറ്റിയതിന്റെ പേരിൽ അപമാനിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തെ രാജ്യദ്രോഹി എന്ന് വിളിക്കുന്നത് ചെറിയ കാര്യമല്ല. ഏതൊരു പൗരനെയും—പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു സിഖുകാരനെ—രാജ്യദ്രോഹി എന്ന് വിളിക്കുന്നത് ഈ രാജ്യത്തിന് എങ്ങനെ സഹിക്കാനാകും? ഇത് അങ്ങേയറ്റം നിർഭാഗ്യകരമാണ്, ഇത്തരം പെരുമാറ്റം കോൺഗ്രസിനെ കൂടുതൽ തകർച്ചയിലേക്ക് മാത്രമേ നയിക്കൂ.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഒരു വശത്ത് നമ്മൾ ഇത് കാണുന്നു, മറുവശത്ത് മാസ്റ്റർ സദാനന്ദ് ജിയുടെ മാതൃകയും. രാഷ്ട്രീയ വൈരാഗ്യം കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് കാലുകളും യുവാവായിരുന്നപ്പോൾ തന്നെ വെട്ടിമാറ്റപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം ഇന്ന് കൃത്രിമ കാലുകളുമായാണ് ജീവിക്കുന്നത്, എന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ കയ്പ്പില്ല, പെരുമാറ്റത്തിൽ പരുഷതയുമില്ല. ഇത് ഞങ്ങളെ അഭിമാനഭരിതരാക്കുന്നു. ഇന്നലെ അദ്ദേഹം ഈ സഭയിൽ തന്റെ ആദ്യ പ്രസംഗം നടത്തിയപ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ അനുവാദത്തോടെ തന്റെ കൃത്രിമ കാൽ അടുത്തുവെച്ചു. ആ കാഴ്ച രാജ്യത്തിന് വേദന നൽകുന്നതായിരുന്നു. ഇതിന് ഉത്തരവാദികൾ 'ഇന്ത്യ' സഖ്യമാണ്—വെറും ആശയപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളുടെ പേരിൽ ഒരു യുവ അധ്യാപകന്റെ കാലുകൾ വെട്ടിമാറ്റിയവർ. എന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന് ആരോടും വിദ്വേഷമോ ദേഷ്യമോ ഇല്ല. മാസ്റ്റർ സദാനന്ദ് ജിയെ ഞാൻ ഹൃദയപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഇത്രയും ക്രൂരമായ ആക്രമണത്തിന് ഇരയായിട്ടും, അദ്ദേഹം രാജ്യസേവനമെന്ന തന്റെ പ്രതിജ്ഞ തുടരുകയും ഇന്ന് നയരൂപീകരണത്തിൽ പങ്കാളിയാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതൊരു അഭിമാനകരമായ കാര്യമാണ്. ഇങ്ങനെയുള്ളവരുടെ കരുത്തിലാണ് ഞങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ജീവിക്കുന്നതും പ്രവർത്തിക്കുന്നതും. അവരുടെ ത്യാഗം രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി ജീവിക്കാനും മരിക്കാനും നമുക്ക് പ്രചോദനം നൽകുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഈ ദിവസങ്ങളിൽ കോൺഗ്രസ് സഹപ്രവർത്തകർ എന്നോട് ഒരു പ്രത്യേക തരം സ്നേഹം കാണിക്കുന്നുണ്ട്. ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും, രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി ജീവിക്കാൻ ഞങ്ങൾ പഠിച്ചു. ഒരു വികസിത ഭാരതത്തിന്റെ അടിത്തറ ഞങ്ങൾ പാകുകയാണ്, അതിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്. ഞാൻ യുവാക്കൾക്കായി ഉറച്ച ഭൂമിക ഒരുക്കുമ്പോൾ, മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടാൻ കോൺഗ്രസ് പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. സ്നേഹത്തിന്റെ കടകൾ തുറക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നവർ "മോദി, നിന്റെ കുഴി തോണ്ടും" എന്ന് വിളിച്ചുപറയുന്നു. ഒരു സഹപൗരന്റെ കുഴി തോണ്ടാൻ സ്വപ്നം കാണുന്നത് ഏതുതരം സ്നേഹക്കടയാണ്? ഏത് ഭരണഘടനാ തത്വമാണ് ഇത്തരത്തിൽ സംസാരിക്കാൻ അവരെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്? ഇത് ഭരണഘടനയെയും മാനവികതയെയും പൊതുജീവിതത്തിന്റെ അന്തസ്സിനെയും അപമാനിക്കുന്നതല്ലേ? അവർക്ക് ഒട്ടും ഖേദമില്ല. അതിനുശേഷം അവർ പറയുകയുണ്ടായി, "പ്രധാനമന്ത്രി രാജ്യസഭയിൽ കരയുകയായിരുന്നു" എന്ന്. ഏത് തരത്തിലുള്ള വളർത്തലാണ് ഇത്തരമൊരു പെരുമാറ്റത്തിന് പിന്നിലുള്ളത്?

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

എന്റെ അനുഭവം വളരെ വലുതാണ്. 2002-ൽ അവർ പ്രതിപക്ഷത്തിരുന്നപ്പോൾ മുതൽ, പിന്നീട് 2004-ൽ അവർ അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോഴും, 2014-ൽ ഞാൻ ഈ സഭയിൽ എത്തിയപ്പോഴും—കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിലേറെയായി—കോൺഗ്രസ് മോദിയെ അധിക്ഷേപിക്കാത്ത ഒരു സമ്മേളനം പോലും കടന്നുപോയിട്ടില്ല. ഒരിക്കൽ ഒരാൾ എന്നോട് എന്റെ ആരോഗ്യത്തിന്റെ രഹസ്യം ചോദിച്ചു. ഞാൻ മറുപടി നൽകി: "ദിവസവും രണ്ട് കിലോ അധിക്ഷേപങ്ങൾ ഞാൻ ആഹാരമാക്കുന്നു."

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

എന്തിനാണ് അവർ മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഈ മുദ്രാവാക്യം വെറുമൊരു വാചകമല്ല—അത് അവർക്കുള്ളിലെ വിദ്വേഷത്തെയാണ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. നമ്മൾ ആർട്ടിക്കിൾ 370 റദ്ദാക്കിയതുകൊണ്ട് അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം. ഒരുകാലത്ത് ബോംബുകളുടെയും തോക്കുകളുടെയും നിഴലിലായിരുന്ന വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിൽ സമാധാനവും വികസനവും കൊണ്ടുവന്നതുകൊണ്ട് അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം. പാകിസ്ഥാൻ ഭീകരരുടെ താവളങ്ങളിൽ കയറി നമ്മൾ തിരിച്ചടിച്ചതുകൊണ്ട് അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം. നമ്മൾ 'ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ' (Operation Sindoor) നടത്തിയതുകൊണ്ട് അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം. മാവോയിസ്റ്റ് ഭീകരതയിൽ നിന്ന് രാജ്യത്തെ മോചിപ്പിക്കാൻ ധീരമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചതുകൊണ്ട് അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം. നെഹ്‌റു ഒപ്പുവെച്ച അനീതി നിറഞ്ഞ സിന്ധു നദീജല കരാർ (Indus Water Treaty) നമ്മൾ മരവിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രശ്നം മറ്റൊന്നാണ്. മോദി എങ്ങനെ ഇവിടെ എത്തി എന്നത് അവർക്ക് ദഹിക്കുന്നില്ല. അവരുടെ നിരാശ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്: മോദി ഇവിടെ എത്തിയെന്ന് മാത്രമല്ല, അദ്ദേഹം ഇവിടെ നിലയുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അതുകൊണ്ട്, അവർക്ക് മുന്നിൽ ഇനി ഒരേയൊരു വഴിയേ ഉള്ളൂ—"മോദി, നിന്റെ കുഴി തോണ്ടും" എന്ന് ജപിക്കുക.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ കസേര തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ പാരമ്പര്യ സ്വത്താണെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. മറ്റാർക്കും അവിടെ ഇരിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവർക്കുള്ളിലെ ഈ വിദ്വേഷം, അവരുടെ ഈ 'സ്നേഹക്കട' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നതിനുള്ളിൽ കത്തുന്ന ഈ കനൽ—അതുകൊണ്ടാണ് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവർ വിളിച്ചുപറയുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

കോൺഗ്രസ് രാജവംശത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നു. രാജ്യം അതിന്റെ ഭാവി അവരിൽ പണയപ്പെടുത്തി. അവർ "ഗരീബി ഹഠാവോ" (ദാരിദ്ര്യം നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുക) എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി, പക്ഷേ ജനങ്ങളെ വഴിതെറ്റിച്ചു. ഓരോ കോൺഗ്രസ് പ്രധാനമന്ത്രിയും ചെങ്കോട്ടയിൽ നിന്ന് ദാരിദ്ര്യം ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു, പക്ഷേ ആരും അതിനായി പ്രവർത്തിച്ചില്ല. അവരുടെ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ പൊള്ളയായിരുന്നു. എന്നാൽ മോദി തിരഞ്ഞെടുത്തത് മറ്റൊരു പാതയാണ്—പാവപ്പെട്ടവരെ ശാക്തീകരിക്കുന്ന പാത. എന്റെ രാജ്യത്തെ പാവപ്പെട്ടവരെ ഞാൻ സല്യൂട്ട് ചെയ്യുന്നു. അവർ ഞങ്ങളുടെ നയങ്ങളിലും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിലും വിശ്വസിക്കുകയും സ്വയം കരുത്തരാകാൻ അശ്രാന്തമായി പരിശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. 25 കോടി ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങൾ ദാരിദ്ര്യത്തെ തോൽപ്പിക്കുകയും അതിൽ നിന്ന് കരകയറുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഞാൻ അവരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഒരുകാലത്ത് നിരാശരായിരുന്ന അവർ ഒരു പ്രകാശകിരണം കണ്ടു, അവർ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു, ഇപ്പോൾ അവർ നമുക്കൊപ്പം മുന്നേറുകയാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

2014-ന് മുമ്പ് നൂറുകണക്കിന് ആളുകളാണ് റെയിൽവേ ക്രോസ്സുകളിൽ മരിച്ചുവീണത്. സ്കൂൾ ബസ്സുകൾ ട്രെയിനുകളുമായി കൂട്ടിയിടിച്ച് ഡസൻ കണക്കിന് കുട്ടികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ആളില്ലാ ലെവൽ ക്രോസ്സുകൾ ആരും ശ്രദ്ധിക്കാതെ കിടന്നു. കോൺഗ്രസിന് ഇത് പോലും പരിഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഞങ്ങൾ എല്ലാ ആളില്ലാ ക്രോസ്സുകളും ഒഴിവാക്കി, എണ്ണമറ്റ ജീവനുകൾ രക്ഷിച്ചു. ഇതിനുവേണ്ടിയാണ് അവർ മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

2014-ന് മുമ്പ് 18,000 ഗ്രാമങ്ങളിൽ വൈദ്യുതി എത്തിയിരുന്നില്ല. ഒരു വയറോ ബൾബോ വിളക്കോ എന്താണെന്ന് പോലും അവർക്കറിയില്ലായിരുന്നു. 2014-ന് ശേഷം, ജനങ്ങൾ ഞങ്ങളെ വിശ്വസിച്ചപ്പോൾ, ആ 18,000 ഗ്രാമങ്ങളിലും ഞങ്ങൾ വെളിച്ചമെത്തിച്ചു. ഇതിനും അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

സൈനികർക്ക് വെടിയുണ്ടകളില്ല, ബുള്ളറ്റ് പ്രൂഫ് ജാക്കറ്റുകളില്ല, മഞ്ഞിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ബൂട്ടുകൾ പോലുമില്ല എന്ന തലക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞുനിന്ന ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. നമ്മുടെ സൈനികർക്കായി ഞങ്ങൾ ഖജനാവ് തുറന്നു, അവർക്ക് ആവശ്യമുള്ളതെന്തും നൽകാൻ ഞങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിനുവേണ്ടിയും അവർക്ക് മോദിയുടെ കുഴി തോണ്ടണം.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഒരിക്കൽ, ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഇന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി, മസ്തിഷ്ക ജ്വരം (encephalitis) ബാധിച്ച് കുട്ടികൾ മരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കവേ ഈ സഭയിൽ കരയുകയുണ്ടായി. രാജ്യത്തെ ഈ രോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് കോൺഗ്രസ് ഒരിക്കലും ചിന്തിച്ചില്ല.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ട്രാക്കോമ (Tracoma) എന്ന നേത്രരോഗം മൂലം അനേകർക്ക് കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടു. ശാസ്ത്രം പുരോഗമിച്ചിരുന്നു, ചികിത്സകൾ സാധ്യമായിരുന്നു, എന്നാൽ കോൺഗ്രസ് ഒന്നും ചെയ്തില്ല. നമ്മൾ രാജ്യത്തെ മസ്തിഷ്ക ജ്വരത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു, ട്രാക്കോമയിൽ നിന്ന് കണ്ണുകളെ രക്ഷിച്ചു. ഈ വിജയങ്ങൾ, ഈ സംവേദനക്ഷമത, സമൂഹത്തിന് വേണ്ടി ജീവിക്കാനും മരിക്കാനുമുള്ള ഈ പ്രതിജ്ഞ—ഇതാണ് അവരെ അസ്വസ്ഥരാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ജനാധിപത്യത്തെക്കുറിച്ചും സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നതായി നടിച്ചുകൊണ്ട് അവർ "മോദി, നിന്റെ കുഴി തോണ്ടും" എന്ന് വിളിച്ചുപറയുന്നത്. പൊതുജീവിതം ഇത്തരത്തിലാണോ വേണ്ടത്?

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

അവരുടെ സർക്കാർ റിമോട്ട് കൺട്രോൾ വഴിയാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. എന്റെ സർക്കാരും റിമോട്ട് കൺട്രോളിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്—പക്ഷേ എന്റെ റിമോട്ട് 140 കോടി ഇന്ത്യക്കാരാണ്. അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങളും ആഗ്രഹങ്ങളും നിശ്ചയദാർഢ്യവുമാണ് ഞങ്ങളെ നയിക്കുന്നത്. ഞങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അധികാരം സുഖഭോഗങ്ങളിലേക്കുള്ള വഴിയല്ല, മറിച്ച് സേവനത്തിനുള്ള മാധ്യമമാണ്. മുദ്ര (MUDRA) പദ്ധതിയിലൂടെ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് സ്വയം തൊഴിലിനുള്ള പിന്തുണ ലഭിച്ചു. കോൺഗ്രസ് ഒരിക്കലും സ്റ്റാർട്ടപ്പ് (startup) സംസ്കാരത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചില്ല. അവർക്ക് ഏതാനും നൂറ് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെക്കുറിച്ച് മാത്രമേ അറിവുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ സ്റ്റാർട്ടപ്പിനെപ്പോലും പിന്തുണയ്ക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇന്ന് നമ്മുടെ സർക്കാരിന് കീഴിൽ 2,00,000-ത്തിലധികം സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുണ്ട്. ഓരോ വിജയവും ജനഹൃദയങ്ങൾ കീഴടക്കുമ്പോൾ, കോൺഗ്രസിന് മുന്നിൽ ഒരേയൊരു വഴിയേ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ—"മോദി, നിന്റെ കുഴി തോണ്ടും" എന്ന് ജപിക്കുക. ബിഎസ്എൻഎൽ (BSNL) ഒരു തമാശയായിരുന്ന, കാർട്ടൂണുകളിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന ആ ദിവസങ്ങൾ ഓർക്കുക. ഇന്ന് നമ്മൾ സ്വന്തമായി ഒരു 4G സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചു. ലോകത്തിലെ മറ്റേതൊരു രാജ്യത്തേക്കാളും വേഗത്തിൽ നമ്മൾ 5G നടപ്പിലാക്കി. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെയും പുതിയ ചിന്താഗതിയിലൂടെയും നമ്മൾ വാർത്താവിനിമയ രംഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി. അതുകൊണ്ട് അവരുടെ വേദന ഈ വാക്കുകളിലൂടെ പുറത്തുവരുന്നു: "മോദി, നിന്റെ കുഴി തോണ്ടും."

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

പാവപ്പെട്ടവരെ സേവിക്കുക എന്നത് എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഭാഗ്യമാണ്. 40 ദശലക്ഷം ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരമായ വീടുകൾ നൽകുന്നത് എനിക്ക് ജീവിതത്തിൽ സമാധാനം നൽകുന്നു. വൈദ്യുതി, വെള്ളം, ഗ്യാസ് സിലിണ്ടറുകൾ, ശൗചാലയങ്ങൾ—ഇതെല്ലാം പാവപ്പെട്ടവരിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ദൈവം എന്നെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആദ്യമായി ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ അഭിമാനത്തോടെ പറയുന്നു, "അതെ, ഞാൻ ഒരു ലക്ഷ്പതി ദീദിയായി (ലക്ഷാധിപതി സഹോദരിയായി) മാറി" എന്ന്. മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നു, "ഈ വർഷത്തോടെ ഞാനും ഒരാളായി മാറും" എന്ന്. ഇതിനകം ആ പദവിയിലെത്തിയവർ ഇപ്പോൾ പറയുന്നത്, "ഇല്ല സർ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ കോടീശ്വരന്മാരാകുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് ചിന്തിക്കുന്നത്" എന്നാണ്. ചിന്താഗതിയിലുണ്ടായ ഈ മാറ്റം, ആത്മവിശ്വാസത്തിലുണ്ടായ ഈ വളർച്ച—ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാരുടെ അനുഗ്രഹങ്ങളും ലക്ഷക്കണക്കിന് അമ്മമാരുടെയും സഹോദരിമാരുടെയും സംരക്ഷണ കവചവും ഒരാളെ ചുറ്റിനിൽക്കുമ്പോൾ, എത്ര മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ വിളിച്ചാലും ഒരു കുഴിയും തോണ്ടാനാവില്ല. ആരും ശ്രദ്ധിക്കാത്ത, എന്നാൽ മോദി ആദരിക്കുന്ന ആ അമ്മമാരെയും സഹോദരിമാരെയും ഏത് ഭക്തിയോടെയാണോ ഞാൻ സേവിച്ചത്, അതാണ് അവരുടെ അനുഗ്രഹത്തിന് കാരണം. ഈ അനുഗ്രഹങ്ങളാണ് എന്റെ എതിരാളികളെ അസ്വസ്ഥരാക്കുന്നത്, അതുകൊണ്ടാണ് അവർ കുഴി തോണ്ടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ചിലരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മോഷണം ഒരു പാരമ്പര്യ തൊഴിലാണ്. ഒരു ഗുജറാത്തിയുടെ—മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ—കുടുംബപ്പേര് പോലും അവർ മോഷ്ടിച്ചു. എന്നാൽ ഈ നാട്ടിലെ ജനങ്ങൾ വിവേകികളാണ്; ഇത്തരം വഞ്ചനകൾക്ക് എങ്ങനെ ശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകണമെന്ന് അവർക്കറിയാം.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

വികസിത ഭാരതം എന്ന സ്വപ്നവുമായാണ് നമ്മൾ പുറപ്പെട്ടത്, ഇന്ന് ആ സ്വപ്നം ജനങ്ങളുടെ ഊർജ്ജത്താൽ ഒരു ദേശീയ നിശ്ചയദാർഢ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ എവിടെ പോയാലും ആളുകൾ പറയുന്നു: "2047-ഓടെ ഇന്ത്യ വികസിതമാകണം" എന്ന്. എന്നിട്ടും ഈ സഭയിലെ ചില സഹപ്രവർത്തകർ ഇത്രമാത്രം നിരാശരാണല്ലോ, യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇത്രയധികം അകന്നുപോയല്ലോ, മാറുന്ന ലോകത്തെക്കുറിച്ച് ഇത്ര അജ്ഞരാണല്ലോ എന്നത് എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു. അവർ ചോദിക്കുന്നു, "എന്തിനാണ് മോദി 2047-നെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത്? ആര് കണ്ടു 2047?" സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി പോരാടിയ, തൂക്കുമരത്തിലേറിയ, വെടിയുണ്ടകളെയും ലാത്തികളെയും നേരിട്ട, ആൻഡമാനിലെ സെല്ലുലാർ ജയിലിലെ ക്രൂരതകൾ അനുഭവിച്ച ആ യുവാക്കളും യുവതികളും എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ—"എന്റെ ജീവിതകാലത്ത് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കില്ല, പിന്നെന്തിനാണ് ഞാൻ പോരാടുന്നത്?" എന്ന്. അവർ അങ്ങനെ ചിന്തിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്ത്യക്ക് എന്നെങ്കിലും സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുമായിരുന്നോ? ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചും ഫിൻടെക്കിനെക്കുറിച്ചും യുപിഐയെക്കുറിച്ചും ഞാൻ സംസാരിച്ചപ്പോൾ ഈ നിരാശാവാദികൾ എന്നെ പരിഹസിച്ചിരുന്നു. അവർ പറഞ്ഞു, "ഒരു പാവപ്പെട്ടവൻ എങ്ങനെ മൊബൈൽ ഫോണിലൂടെ പണം ഇടപാട് നടത്തും?" എന്ന്. മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ അത് സാധ്യമാണെന്ന് രാജ്യം തെളിയിച്ചു. പാർലമെന്റിൽ അത്തരമൊരു പ്രസംഗം നടന്ന ദിവസം ഞാൻ ഓർക്കുന്നു; "മോദിക്ക് ശക്തമായ മറുപടി നൽകി" എന്ന് പറഞ്ഞ് അവരുടെ കൂട്ടാളികൾ അത് ആഘോഷിച്ചു. പക്ഷേ മോദിയല്ല മറുപടി നൽകിയത്—നിങ്ങളുടെ കയ്യിലിരിക്കുന്ന, യുപിഐ വഴി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മൊബൈൽ ഫോണാണ് ആ മറുപടി നൽകിയത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

കോൺഗ്രസിന്റെ കാലത്ത് ഗൗരവകരമായ ചർച്ചകളിലും തമാശകളിലും ഒരുപോലെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പ്രയോഗമുണ്ട്: "ഇന്ത്യയ്ക്ക് ബസ് നഷ്ടമായി" (India missed the bus). അതൊരു സ്ഥിരം ശൈലിയായി മാറി. അവസരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു, സാധ്യതകൾ ഇല്ലാതായി—ഇന്ത്യയ്ക്ക് ബസ് നഷ്ടമായി.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ഇന്ന് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു ബസ്സും നഷ്ടമാകുന്നില്ല. ഇന്ന് ഇന്ത്യ ആ വാഹനവ്യൂഹത്തെ നയിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

രാജ്യത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിന്, വർത്തമാനകാലത്തെ പ്രകാശമാനമാക്കാൻ നമ്മൾ അശ്രാന്തമായി പരിശ്രമിക്കണം. വികസിത ഭാരതത്തിലേക്കുള്ള കുതിപ്പിനായി നമ്മൾ പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികളും, ശരിയായ പാതയിൽ തന്നെയാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ വാർഷിക ബജറ്റുകളും ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പല്ല ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം—മറിച്ച് 2047-ലെ വികസിത ഭാരതമാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ വരും പോകും, പക്ഷേ എന്റെ രാജ്യം ശാശ്വതമാണ്. സമൃദ്ധമായ ഒരു ഇന്ത്യയെ യുവാക്കൾക്ക് കൈമാറുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ സ്വപ്നം. ഇന്ന് വീടുകളിൽ കുട്ടികളെ കാണുമ്പോൾ ഞാൻ ചിന്തിക്കാറുണ്ട്: എന്റെ ജോലിയിൽ എനിക്ക് സംതൃപ്തി തോന്നുന്ന തരത്തിൽ അത്രമേൽ കരുത്തുറ്റ ഒരു രാഷ്ട്രത്തെ വേണം അവർക്കായി അവശേഷിപ്പിക്കാൻ. അതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ 2047-നെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

ബഹിരാകാശം, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങൾ, ഭൂമി, ആകാശം, അന്യഗ്രഹം എന്നിങ്ങനെ ഞങ്ങൾ  കൈക്കൊണ്ട സംരംഭങ്ങൾ നോക്കൂ. പുതിയ നിശ്ചയദാർഢ്യം, പുതിയ ഊർജ്ജം, പുതിയ ചുവടുവെപ്പുകൾ, പുതിയ നേട്ടങ്ങൾ—ഇന്ത്യ എല്ലാ മേഖലകളിലും മുന്നേറുകയാണ്. ഞങ്ങൾ  ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജനിലൂന്നിയ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു, ഭാവിയിലേക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നു. ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ  സംസാരിക്കുന്നു, എഐ (AI) മിഷനുമായി മുന്നേറുന്നു. ഇന്ന്, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് മേഖലയിൽ ഇന്ത്യക്ക് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകാൻ കഴിയുമെന്ന് ലോകം വിശ്വസിക്കുന്നു. നിർണ്ണായക ധാതുക്കളും (Critical minerals) അപൂർവ്വ ലോഹങ്ങളും (rare earths) ഇന്ന് ഭൗമരാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു; ഇന്ത്യക്ക് ഒരിക്കലും ആരുടെ മുന്നിലും കൈനീട്ടേണ്ടി വരരുത് എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഞങ്ങൾ അവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

വിദേശ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുന്ന എണ്ണമറ്റ പദ്ധതികളുണ്ട്, കാരണം ഇന്ന് എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ഭാവി കാണുന്നത് ഇന്ത്യൻ മണ്ണിലാണ്. ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിഭയിൽ തങ്ങളുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാണെന്ന് എല്ലാവരും കാണുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ശോഭനമായ ഭാവിയുമായി തങ്ങളുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ഭാവി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് എല്ലാവരും തിരിച്ചറിയുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മൾ വികസിത ഭാരതത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ലോകത്തിന് മനസ്സിലാകുന്നത്. അത് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയാത്തവർ ഒരുകാര്യം അറിയണം—ഇന്ത്യ ശരിയായ പാതയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തതെന്ന് ലോകം കാണുന്നുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത്, "ഇന്ത്യയ്ക്ക് ബസ് നഷ്ടമായി" എന്നതായിരുന്നു പ്രയോഗം. ഇന്ന്, ഇന്ത്യയുടെ യാത്രയിൽ പങ്കുചേരാൻ വൈകിപ്പോകുമോ എന്ന് ലോകം ഭയപ്പെടുന്നു. നമ്മോടൊപ്പം ചേരാൻ രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ന് പരസ്പരം മത്സരിക്കുകയാണ്.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

വരാനിരിക്കുന്ന കാലം ഇന്ത്യയ്ക്കും നമ്മുടെ യുവാക്കൾക്കും നമ്മുടെ ശോഭനമായ ഭാവിക്കും വലിയ അവസരങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്. ഈ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുണ്ട്, ആ ദിശയിലുള്ള നയങ്ങളുമായി നമ്മൾ മുന്നോട്ട് പോവുകയാണ്. ഞാൻ എന്റെ സഹപൗരന്മാരെ ക്ഷണിക്കുന്നു, ഈ സഭയിലെ ബഹുമാനപ്പെട്ട അംഗങ്ങളോട് അവരുടെ മണ്ഡലങ്ങളിലെ ജനങ്ങളോട് പറയാൻ ഞാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു: ആഗോളതലത്തിൽ അവസരങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, നമ്മൾ മികച്ച ഗുണനിലവാരം കാഴ്ചവെച്ചാൽ മാത്രമേ അവ നിലനിൽക്കുകയുള്ളൂ. ഗുണനിലവാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ നമ്മൾ ഒരിക്കലും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യരുത്. ലാഭം കുറവാണെങ്കിൽ പോലും ഗുണനിലവാരം പരമോന്നതമായിരിക്കണം. നമ്മൾ പുതുമകൾ കണ്ടെത്തണം, ഗവേഷണം നടത്തണം, ആവശ്യമെങ്കിൽ വസ്തുക്കളിൽ മാറ്റം വരുത്തണം—പക്ഷേ ഇന്ത്യ മികച്ച ഗുണനിലവാരത്തിന് പേരുകേട്ടതാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം. അപ്പോൾ ലോകം 'മേഡ് ഇൻ ഇന്ത്യ' (Made in India), 'മേഡ് ഇൻ ഭാരത്' (Made in Bharat) എന്നിവയെക്കുറിച്ച് മാത്രമേ പാടുകയുള്ളൂ.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

എന്റെ കോൺഗ്രസ് സുഹൃത്തുക്കളോടും ഞാൻ നന്ദി പറയുന്നു. അവർ മുമ്പും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്—കഴിഞ്ഞ പതിറ്റാണ്ടിനിടെ അഞ്ചാറ് തവണ അവർ എന്നെ സംസാരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞു, കാരണം ഞാൻ സംസാരിച്ചു തുടങ്ങിയാൽ പിന്നെ നിർത്താറില്ലെന്ന് അവർക്കറിയാം. അത്തരം ശ്രമങ്ങൾ കൊണ്ട് കാര്യമില്ലെന്ന് ഇപ്പോൾ അവർ അനുഭവത്തിലൂടെ പഠിച്ചു. ഇത്തരം വിവേകം അവർക്ക് ഇനിയും ഉണ്ടാകട്ടെ എന്ന് ഞാൻ ആശിക്കുന്നു.

ബഹുമാനപ്പെട്ട ചെയർമാൻ സർ,

രാഷ്ട്രപതിയുടെ നയപ്രഖ്യാപന പ്രസംഗത്തിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്ത എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കും ഞാൻ നന്ദി പറയുന്നു. ഇവിടെ പ്രകടിപ്പിച്ച വിലപ്പെട്ട ആശയങ്ങൾ തീർച്ചയായും രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് സഹായകമാകും. പ്രചോദനാത്മകമായ ഈ പ്രസംഗത്തിന് ബഹുമാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രപതിയോട് ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയപൂർവ്വമായ കൃതജ്ഞത രേഖപ്പെടുത്തുന്നു, ഇത്രയും പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്റെ വാക്കുകൾ ഉപസംഹരിക്കുന്നു.

വളരെയധികം നന്ദി!

നിരാകരണവ്യവസ്ഥ: ഇത് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രസംഗത്തിന്റെ ഏകദേശ വിവർത്തനമാണ്. യഥാർത്ഥ പ്രസംഗം ഹിന്ദിയിലായിരുന്നു നടത്തിയത്.

-SK-