કેન્દ્રીય નાણા અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા આજે સંસદમાં કેન્દ્રીય બજેટની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ભારતની શિક્ષણ અને કૌશલ્ય ઇકોસિસ્ટમ માટે પરિવર્તનકારી રોડમેપ રજૂ કરતા, નાણા મંત્રીએ ઓરેન્જ ઇકોનોમી (Orange Economy) ને પ્રોત્સાહન આપવા અને દેશના સર્જનાત્મક ઉદ્યોગોને મજબૂત કરવા માટેની મુખ્ય પહેલોની રૂપરેખા આપી હતી.

ભારતના એનિમેશન, વિઝ્યુઅલ ઇફેક્ટ્સ, ગેમિંગ અને કોમિક્સ (AVGC) સેક્ટરની ઝડપી વૃદ્ધિ પર પ્રકાશ પાડતા, નાણા મંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે આ ઉદ્યોગને 2030 સુધીમાં અંદાજે 20 લાખ પ્રોફેશનલ્સની જરૂર પડશે તેવી ધારણા છે. આ વિસ્તરતી ઇકોસિસ્ટમને ટેકો આપવા માટે, તેમણે દેશભરની 15,000 માધ્યમિક શાળાઓ અને 500 કોલેજોમાં AVGC કન્ટેન્ટ ક્રિએટર લેબ્સ (AVGC Content Creator Labs) સ્થાપવા માટે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ક્રિએટિવ ટેક્નોલોજીસ (IICT), મુંબઈ ને સહાય પૂરી પાડવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ લેબ્સ યુવાનો માટે નવી સર્જનાત્મક કારકિર્દીની તકો ખોલશે તેવી અપેક્ષા છે.

આ પહેલ ભવિષ્ય માટે તૈયાર વર્કફોર્સ (કાર્યબળ) બનાવવા, ભારતની ક્રિએટિવ ઇકોનોમીને મજબૂત કરવા અને દેશભરના શીખનારાઓ માટે તકો વધારવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રોત્સાહન દર્શાવે છે.

કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે રેલ ભવન ખાતે બજેટની જાહેરાતો પર મીડિયાને સંબોધતા કહ્યું કે, "આ યુવાનોની શક્તિ અને મહિલાઓની તાકાતથી પ્રેરિત કર્તવ્ય-સંચાલિત બજેટ છે". તેમણે નોંધ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ WAVES દ્વારા ભારતની ક્રિએટિવ ઇકોનોમીને વૈશ્વિક મંચ પર સ્થાન અપાવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે IITs અને IIMs ની તર્જ પર સ્થાપિત IICT મુંબઈ, ક્રિએટર્સ લેબ્સ દ્વારા 15,000 શાળાઓ અને 500 કોલેજો સાથે જોડાશે, જેનાથી 20 લાખ નવી નોકરીઓનું સર્જન થશે.

ઇકોનોમિક સર્વેમાં પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે ભારતનું મીડિયા અને એન્ટરટેઈનમેન્ટ (M&E) સેક્ટર સેવા અર્થતંત્રના મુખ્ય સ્તંભ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેમાં ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ પ્રોડક્શન, બ્રોડકાસ્ટિંગ, ડિજિટલ કન્ટેન્ટ, એનિમેશન, ગેમિંગ, એડવર્ટાઈઝિંગ અને લાઈવ એન્ટરટેઈનમેન્ટનો સમાવેશ થાય છે. છેલ્લા એક દાયકામાં, આ ક્ષેત્ર ડિજિટલ અને પ્લેટફોર્મ-આધારિત ડિલિવરી તરફ ભારપૂર્વક આગળ વધ્યું છે, જેણે આવકના મોડલ, રોજગાર અને વેલ્યુ ચેઈન્સમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે. 2024 માં અંદાજે ₹2.5 ટ્રિલિયનના મૂલ્ય ધરાવતા આ ક્ષેત્રની વૃદ્ધિ વધતી જતી આવક, ઇન્ટરનેટનો ફેલાવો, OTT નો વિસ્તાર અને AI-આધારિત નવીનતા દ્વારા સંચાલિત છે.

ઓરેન્જ ઇકોનોમી વિશે

“ઓરેન્જ ઇકોનોમી” અર્થતંત્રના તે ભાગનો સંદર્ભ આપે છે જે સર્જનાત્મકતા, સંસ્કૃતિ અને બૌદ્ધિક સંપદા (Intellectual Property) દ્વારા સંચાલિત હોય છે, જ્યાં મૂલ્ય મુખ્યત્વે ભૌતિક વસ્તુઓને બદલે વિચારો, જ્ઞાન, કલાત્મક અભિવ્યક્તિ અને સાંસ્કૃતિક વિષયવસ્તુ (content) માંથી આવે છે.

SM/JY/GP/JD