ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ହାସଲରେ କୃଷିର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ: ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ
प्रविष्टि तिथि:
29 JAN 2026 2:03PM by PIB Bhubaneshwar
- ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରର ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୪.୪% ରହିଛି
- ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୧୬ ରୁ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୪.୪୫%; ଯାହା ପୂର୍ବ ଦଶନ୍ଧି ତୁଳନାରେ ସର୍ବାଧିକ
- ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ରେକର୍ଡ ସର୍ବାଧିକ ୩,୫୭୭.୩ ଲକ୍ଷ ନିୟୁତ ଟନ୍ ରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି
- ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି, ଯାହା କୃଷିର ପ୍ରାୟ ୩୩% ଅଟେ, ୨୦୧୩-୧୪ରେ ଉତ୍ପାଦନ ୨୮୦.୭୦ ନିୟୁତ ଟନରୁ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୩୬୭.୭୨ ନିୟୁତ ଟନକୁ ବୃଦ୍ଧି
୨୯.୦୧.୨୦୨୬ : କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ ୨୦୨୫-୨୬ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତୀୟ କୃଷି ସ୍ଥିରତା ଦେଖାଇଛି ଏବଂ ସ୍ଥିର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପଞ୍ଜୀକୃତ କରିଛି, ଅଧିକାଂଶ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହଯୋଗୀ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଆସିଛି।
ଏଥିରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପଶୁପାଳନ, ମତ୍ସ୍ୟପାଳନ ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ଭଳି ଉଚ୍ଚ-ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଆୟ ସୁଯୋଗ ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବିକାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ କ୍ରମଶଃ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି।
ସର୍ଭେରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, କୃଷି ଏବଂ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ କ୍ଷେତ୍ରର ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ସ୍ଥିର ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୪.୪ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି। ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ, କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ୩.୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପଞ୍ଜିକୃତ କରିଛି। ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ୪.୪୫ ପ୍ରତିଶତ (ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୧୬-୨୫), ଯାହା ପୂର୍ବ ଦଶନ୍ଧି ତୁଳନାରେ ସର୍ବାଧିକ, ମୁଖ୍ୟତଃ ପଶୁପାଳନ (୭.୧ ପ୍ରତିଶତ) ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟପାଳନ ଏବଂ ଜଳକୃଷି (୮.୮ ପ୍ରତିଶତ) ରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହା ପରେ ଫସଲ କ୍ଷେତ୍ର ୩.୫ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା।
ପଶୁପାଳନ କ୍ଷେତ୍ର ୨୦୧୫ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୪ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଛି। ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି, ୨୦୦୪-୧୪ ତୁଳନାରେ ୨୦୧୪ – ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ ୧୪୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ (୮୮.୧୪ ନିୟୁତ ଟନ୍) ହୋଇଛି। ତେଣୁ, ସମ୍ପୃକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଇଞ୍ଜିନ ଏବଂ କୃଷକଙ୍କ ଆୟରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନକାରୀ ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି।
ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ଯାହା କୃଷି ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ୩,୫୭୭.୩ ନିୟୁତ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ (ଏଲଏମଟି) ରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୨୫୪.୩ ଏଲଏମଟି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଚାଉଳ, ଗହମ, ମକା ଏବଂ ମୋଟା ଶସ୍ୟ (ଶ୍ରୀ ଅନ୍ନ) ର ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ ଦ୍ୱାରା ହୋଇପାରିଛି।
କୃଷିର ପ୍ରାୟ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ଅବଦାନ ରଖୁଥିବା ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ଦେଶର କୃଷି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ୨୦୨୪-୨୫ ରେ, ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ୩୬୨.୦୮ ନିୟୁତ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ୩୨୯.୬୮ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ। ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା, ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ୨୦୧୩-୧୪ ରେ ୨୮୦.୭୦ ନିୟୁତ ଟନ୍ ରୁ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ୩୬୭.୭୨ ନିୟୁତ ଟନ୍ ରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପ୍ରସାରଣ ବ୍ୟାପକ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧୧୪.୫୧ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଫଳ, ୨୧୯.୬୭ ନିୟୁତ ଟନ୍ ପନିପରିବା ଏବଂ ୩୩.୫୪ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ଫସଲ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଅବଦାନକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଦେଶ ଶୁଖିଲା ପିଆଜର ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଉତ୍ପାଦକ, ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପାଦନରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ଅବଦାନ ରଖେ। ଭାରତ ପନିପରିବା, ଫଳ ଏବଂ ଆଳୁ ଉତ୍ପାଦନରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗରେ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପାଦନର ପ୍ରାୟ ୧୨-୧୩ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ। ଏହି ସଫଳତା ଉଦ୍ୟାନ କୃଷିରେ ଭାରତର ଦୃଢ଼ ଉପସ୍ଥିତି, ବିଶ୍ୱ ଖାଦ୍ୟ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବାରେ ଏହାର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଭୂମିକା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ମୂଲ୍ୟ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନରେ ସୁଯୋଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ।
ସର୍ଭେରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ହାସଲ କରିବାରେ, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିମୂଳକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ଉନ୍ନତ କରିବାରେ କୃଷି ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ। ଭାରତ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି, ବିଶେଷକରି ଦୁଗ୍ଧ, କୁକୁଡ଼ା, ମତ୍ସ୍ୟପାଳନ ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ଭଳି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ, ଯାହା ସାମୂହିକ ଭାବରେ ଦେଶର ଜିଡିପି ରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖେ।
BS
(रिलीज़ आईडी: 2220591)
आगंतुक पटल : 11
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें:
Marathi
,
English
,
Urdu
,
हिन्दी
,
Bengali
,
Punjabi
,
Gujarati
,
Tamil
,
Telugu
,
Kannada
,
Malayalam