ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಇಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ, ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಜಾನುವಾರುಗಳು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಲಯಗಳು ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವು ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 4.4 ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಶೇ. 3.5 ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. 4.45 ರಷ್ಟು (ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 16-ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 25) ದಶಮಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಜಾನುವಾರು (ಶೇಕಡಾ 7.1) ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ (8.8 ಶೇ.) ನಲ್ಲಿನ ಬಲವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ನಂತರ ಬೆಳೆ ವಲಯವು ಶೇ. ರಷ್ಟಿದೆ. 

ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 15 ಮತ್ತು 2024 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರು ವಲಯವು ಬಲವಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಅದರ ಜಿವಿಎ ಸುಮಾರು ಶೇ.195 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 12.77 ರಷ್ಟು ಸಂಯುಕ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವನ್ನು (ಸಿಎಜಿಆರ್) ದಾಖಲಿಸಿದೆ. 2004-14 ರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2014-2025 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಶೇ. 140 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (88.14 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು) ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸ್ಥಿರವಾದ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, 2024-25 ರ ಕೃಷಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (ಎವೈ) 3,577.3 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (ಎಲ್ಎಂಟಿ) ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 254.3 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮತ್ತು ಒರಟು ಧಾನ್ಯಗಳ (ಶ್ರೀ ಅನ್ನ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಜಿವಿಎಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇಶದ ಕೃಷಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ತಾಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. 2024-25ರಲ್ಲಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 362.08 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ತಲುಪಿದೆ, ಇದು ಅಂದಾಜು 329.68 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮೀರಿದೆ. 2025 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2013-14 ರಲ್ಲಿ 280.70 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಗಳಿಂದ 2024-25 ರಲ್ಲಿ 367.72 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ.

ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯು 114.51 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಹಣ್ಣುಗಳು, 219.67 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ 33.54 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ವಲಯದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ದೇಶವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಒಣ ಈರುಳ್ಳಿ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 25 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇ.12-13 ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ.

ವಿಕಸಿತ ಭಾರತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಅಂತರ್ಗತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೃಷಿಯು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ, ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

*****