નાણા મંત્રાલય
નાણાકીય વર્ષ 26 માટે ભારતનો જીડીપી (GDP) વૃદ્ધિ દર વપરાશ અને રોકાણના ડબલ એન્જિન દ્વારા સંચાલિત 7.4 ટકા અંદાજવામાં આવ્યો છે
નાણાકીય વર્ષ 27 માટે વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ 6.8-7.2 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે
જીડીપીમાં ખાનગી અંતિમ વપરાશ ખર્ચ નાણાકીય વર્ષ 26 માં વધીને 61.5 ટકા થયો
કૃષિ અને સંલગ્ન સેવાઓ નાણાકીય વર્ષ 26 માં 3.1 ટકાના દરે વધવાનો અંદાજ છે
ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર મજબૂતીના સંકેતો દર્શાવે છે, નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક સમયગાળામાં ઉત્પાદન (Manufacturing) 8.4 ટકાના દરે વધ્યું
નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં સેવાઓ માટે ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ (GVA)માં 9.3 ટકાનો વધારો થયો
ગ્રોસ નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ (GNPA) રેશિયો ઘટીને બહુ-દાયકાના નિમ્ન સ્તર 2.2 ટકા પર આવ્યો
ભારતની કુલ નિકાસ (વસ્તુઓ અને સેવાઓ) નાણાકીય વર્ષ 25 માં રેકોર્ડ 825.3 બિલિયન યુએસ ડોલર પર પહોંચી
ત્રણ વર્ષની વાટાઘાટો પછી ભારતે યુરોપિયન યુનિયન સાથે મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) પૂર્ણ કર્યો
प्रविष्टि तिथि:
29 JAN 2026 2:19PM by PIB Ahmedabad
વપરાશ અને રોકાણના ડબલ એન્જિન દ્વારા સંચાલિત નાણાકીય વર્ષ 26 માટે ભારતનો જીડીપી વૃદ્ધિ દર 7.4 ટકા અંદાજવામાં આવ્યો છે. તે સતત ચોથા વર્ષે સૌથી ઝડપથી વિકસતા મુખ્ય અર્થતંત્ર તરીકેના ભારતના દરજ્જાની પુષ્ટિ કરે છે. કેન્દ્રીય નાણા અને વિત્તીય બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા આજે સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવેલા આર્થિક સર્વેક્ષણ 2025-26 ની આ મુખ્ય વિશેષતા હતી.
સર્વે કહે છે કે નાણાકીય વર્ષ 27 માટે વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ 6.8-7.2 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે, જ્યારે ભારત માટે સંભવિત વૃદ્ધિ આશરે 7 ટકા અંદાજવામાં આવી છે.
સર્વે નિર્દેશ કરે છે કે સ્થાનિક માંગ નાણાકીય વર્ષ 26 માં આર્થિક વૃદ્ધિને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખે છે. પ્રથમ એડવાન્સ અંદાજ મુજબ, જીડીપીમાં ખાનગી અંતિમ વપરાશ ખર્ચ (PFCE) નો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ 26 માં વધીને 61.5 ટકા થયો છે. વપરાશમાંની આ મજબૂતી એક સહાયક મેક્રો ઇકોનોમિક વાતાવરણને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે ઓછી મોંઘવારી, સ્થિર રોજગારીની સ્થિતિ અને વધતી જતી વાસ્તવિક ખરીદ શક્તિ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. વધુમાં, મજબૂત કૃષિ પ્રદર્શન દ્વારા સમર્થિત સ્થિર ગ્રામીણ વપરાશ, અને પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ કરના તર્કસંગતકરણ દ્વારા મદદરૂપ થયેલ શહેરી વપરાશમાં ક્રમિક સુધારો એ પુષ્ટિ કરે છે કે વપરાશની માંગમાં ગતિ સર્વગ્રાહી છે.
વપરાશની સાથે સાથે, રોકાણે નાણાકીય વર્ષ 26 માં વૃદ્ધિને સ્થિર રાખવાનું ચાલુ રાખ્યું છે, જેમાં ગ્રોસ ફિક્સ્ડ કેપિટલ ફોર્મેશન (GFCF) નો હિસ્સો 30.0 ટકા અંદાજવામાં આવ્યો છે. વર્ષના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં રોકાણ પ્રવૃત્તિ મજબૂત બની હતી, જેમાં GFCF 7.6 ટકાના દરે વિસ્તર્યું હતું, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં નોંધાયેલા દર કરતા વધારે છે અને રોગચાળા પૂર્વેની 7.1 ટકાની સરેરાશથી ઉપર રહ્યું છે.

સર્વે પ્રકાશિત કરે છે કે કૃષિ અને સંલગ્ન સેવાઓ નાણાકીય વર્ષ 26 માં 3.1 ટકાના દરે વધવાનો અંદાજ છે. નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં કૃષિ પ્રવૃત્તિને અનુકૂળ ચોમાસા દ્વારા ટેકો મળ્યો હતો. કૃષિ GVA 3.6 ટકાના દરે વધ્યું હતું, જે નાણાકીય વર્ષ 25 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં નોંધાયેલા 2.7 ટકા કરતા વધારે હતું, પરંતુ 4.5 ટકાની લાંબા ગાળાની સરેરાશથી નીચે રહ્યું હતું. સંલગ્ન પ્રવૃત્તિઓ, ખાસ કરીને પશુપાલન અને મત્સ્યઉદ્યોગ, આશરે 5-6 ટકાના સાપેક્ષ રીતે સ્થિર દરે વૃદ્ધિ પામી છે. જેમ જેમ કૃષિ GVA માં તેમનો હિસ્સો વધ્યો છે, તેમ એકંદર કૃષિ વૃદ્ધિ વધુને વધુ અસ્થિર પાક પ્રદર્શન અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં સાપેક્ષ રીતે સ્થિર વિસ્તરણનું ભારિત પરિણામ પ્રતિબિંબિત કરે છે.
આર્થિક સર્વેક્ષણ ઉલ્લેખ કરે છે કે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર મજબૂતીના સંકેતો દર્શાવે છે, જેમાં નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં ઉત્પાદન (manufacturing) 8.4 ટકાના દરે વધ્યું છે, જે નાણાકીય વર્ષ 26 ના 7.0 ટકાના અંદાજને વટાવી ગયું છે. વધુમાં, બાંધકામ ઉદ્યોગ સ્થિતિસ્થાપક રહ્યો છે, જે સતત જાહેર મૂડી ખર્ચ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં ચાલુ ગતિ દ્વારા સમર્થિત છે. ઉત્પાદન ક્ષેત્રનો હિસ્સો વાસ્તવિક (સ્થિર) કિંમતના સંદર્ભમાં આશરે 17-18 ટકા પર સ્થિર રહ્યો છે. ઉત્પાદનનું ગ્રોસ વેલ્યુ ઓફ આઉટપુટ (GVO) લગભગ 38 ટકા પર વ્યાપકપણે સ્થિર રહ્યું છે, જે સેવાઓની તુલનામાં છે, જે સૂચવે છે કે ઉત્પાદન જળવાઈ રહ્યું છે. વધુમાં, નાણાકીય વર્ષ 26 માં, ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર વેગ પકડવાની અપેક્ષા છે, જે નાણાકીય વર્ષ 25 ના 5.9 ટકાથી વધીને 6.2 ટકાના દરે વધશે. નાણાકીય વર્ષ 26 ના ત્રીજા ત્રિમાસિક ગાળા માટેના હાઇ-ફ્રીક્વન્સી સૂચકાંકો, જેમાં PMI મેન્યુફેક્ચરિંગ, IIP મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ઇ-વે બિલ જનરેશનનો સમાવેશ થાય છે, તે મજબૂત માંગ દ્વારા સમર્થિત ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિ મજબૂત થવાનો સંકેત આપે છે. બાંધકામ સૂચકાંકો, જેમ કે સ્ટીલ વપરાશ અને સિમેન્ટ ઉત્પાદનમાં સ્થિર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. આગળ જોતા, GST ના સરળીકરણ અને સાનુકૂળ માંગના દૃષ્ટિકોણને કારણે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિમાં ગતિ જળવાઈ રહેવાની અપેક્ષા છે.
આર્થિક સર્વેક્ષણ હાઇલાઇટ કરે છે કે પુરવઠાની બાજુએ, સેવાઓ વૃદ્ધિનું મુખ્ય ચાલક છે. નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં, સેવાઓ માટે ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ (GVA) માં 9.3 ટકાનો વધારો થયો છે, જેમાં સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ માટે 9.1 ટકા વૃદ્ધિનો અંદાજ છે. આ વલણ સમગ્ર ક્ષેત્રમાં વ્યાપક વિસ્તરણ સૂચવે છે. સેવા ક્ષેત્રની અંદર, તમામ પેટા-વિભાગો 9 ટકાથી વધુ વધ્યા છે, સિવાય કે કોવિડથી ભારે પ્રભાવિત 'વેપાર, હોસ્પિટાલિટી, પરિવહન, સંચાર અને સંબંધિત સેવાઓ', જે હજુ પણ મહામારી પૂર્વેની સરેરાશથી 50 બેસિસ પોઈન્ટ્સ દૂર છે.
આર્થિક સર્વેક્ષણ ઉલ્લેખ કરે છે કે અર્થતંત્રમાં માંગ-સંચાલિત વૃદ્ધિ મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડાની સાથે પ્રગટ થઈ છે, જેણે વાસ્તવિક ખરીદ શક્તિમાં સુધારો કર્યો છે અને વપરાશને ટેકો આપ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 26 (એપ્રિલ-ડિસેમ્બર) માં સ્થાનિક મોંઘવારીની ગતિ ભાવના દબાણમાં વ્યાપક ઘટાડો પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે ખાદ્યપદાર્થોના ભાવોમાં તીવ્ર ડિસઇન્ફ્લેશન દ્વારા દોરી જાય છે. હેડલાઇન CPI મોંઘવારી ઘટીને 1.7 ટકા પર આવી છે, જે મુખ્યત્વે શાકભાજી અને કઠોળના ભાવોમાં સુધારાને કારણે છે, જેને સાનુકૂળ કૃષિ સ્થિતિ, પુરવઠા-બાજુના હસ્તક્ષેપો અને મજબૂત બેઝ ઇફેક્ટ દ્વારા ટેકો મળ્યો છે. જ્યારે મુખ્ય (core) મોંઘવારીમાં સાતત્ય જોવા મળ્યું છે, ત્યારે તે મોટાભાગે કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં વધારાથી પ્રભાવિત છે; આ માટે એડજસ્ટ કર્યા પછી, અંતર્ગત મોંઘવારીનું દબાણ ભૌતિક રીતે નરમ જણાય છે, જે મર્યાદિત માંગ-બાજુના ઓવરહીટીંગને સૂચવે છે. આગળ જોતા, મોંઘવારીનો દૃષ્ટિકોણ સાનુકૂળ પુરવઠા બાજુની સ્થિતિ અને GST દરના તર્કસંગતકરણના ક્રમિક લાભો દ્વારા સમર્થિત અને નરમ રહેવાની ધારણા છે.
સર્વે જણાવે છે કે નાણાકીય વર્ષ 26 માં જોવા મળેલી સ્થાનિક માંગ અને મૂડી નિર્માણની ગતિ સમજદારીભર્યા રાજકોષીય નીતિ (fiscal policy) વ્યૂહરચના દ્વારા સમર્થિત છે, જે સ્થિર આવક ગતિશીલતા અને સંતુલિત ખર્ચ તર્કસંગતકરણ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. વર્ષ દરમિયાન ગ્રોસ ટેક્સ રેવન્યુ કલેક્શન સ્થિતિસ્થાપક રીતે આગળ વધ્યું છે, જેમાં પ્રત્યક્ષ કર સંગ્રહ બજેટના વાર્ષિક લક્ષ્યાંકના લગભગ 53 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે (નવેમ્બર 2025 સુધીમાં). ઓછી મોંઘવારી અને આયાતની અસ્થિરતા હોવા છતાં પરોક્ષ કર સંગ્રહ પણ મજબૂત રહ્યો છે, જેમાં સંપૂર્ણ અર્થમાં ગ્રોસ GST સંગ્રહ વર્ષ દરમિયાન અનેક ઓલ-ટાઇમ હાઈ સ્તરે નોંધાયો છે. પર્સનલ ઇન્કમ ટેક્સના પુનઃનિર્માણ અને GST દરના સરળીકરણ સહિતના તાજેતરના ટેક્સ પોલિસી સુધારાઓએ સંપૂર્ણ અર્થમાં આવક જાળવી રાખીને વપરાશની માંગને ટેકો આપ્યો છે. ખર્ચની બાજુએ, કેપિટલ આઉટલેઝમાં વર્ષ-દર-વર્ષ મજબૂત વધારો નોંધાયો છે, જે નવેમ્બર 2025 સુધીમાં બજેટ ફાળવણીના લગભગ 60 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. ઉપરાંત, મહેસૂલી ખર્ચમાં વૃદ્ધિ મર્યાદિત રહી છે, જે જાહેર ખર્ચની ગુણવત્તાને મજબૂત બનાવે છે.
બજારોએ નીચા સોવરિન બોન્ડ યીલ્ડ દ્વારા રાજકોષીય શિસ્ત પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતાને સ્વીકારી છે અને પુરસ્કૃત કરી છે, જેમાં યુ.એસ. બોન્ડ્સ પરનો સ્પ્રેડ અડધાથી વધુ ઘટ્યો છે. નીચા રેપો રેટની સાથે, આ ઘટતા યીલ્ડ, જે સમગ્ર અર્થતંત્રમાં ઉધાર ખર્ચ માટે બેન્ચમાર્ક તરીકે કામ કરે છે, તે પોતે જ રાજકોષીય ઉત્તેજના તરીકે કાર્ય કરશે. ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સી, S&P રેટિંગ્સે, ભારતનું રેટિંગ ‘BBB-’ થી વધારીને ‘BBB’ કરતી વખતે રાજકોષીય ગ્લાઈડ પાથ પ્રત્યેની વિશ્વસનીયતા અને પ્રતિબદ્ધતાને સ્વીકારી છે. CareEdge Global એ પણ ભારતનું કવરેજ શરૂ કરતા તેને ‘BBB+’ રેટિંગ આપ્યું છે, જે ભારતના મજબૂત આર્થિક પ્રદર્શન અને રાજકોષીય શિસ્તને રેખાંકિત કરે છે.
ઉચ્ચ જાહેર મૂડી ખર્ચ અને ટેક્સમાં ઘટાડા દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી રાજકોષીય ઉત્તેજનાની સાથે, ફેબ્રુઆરી 2025 થી પોલિસી રેપો રેટમાં કુલ 125 બેસિસ પોઈન્ટ્સના ઘટાડા દ્વારા નાણાકીય ટેકો આપવામાં આવ્યો હતો (જેમ કે મોંઘવારીનું દબાણ નરમ પડ્યું હતું), જે કેશ રિઝર્વ રેશિયો કાપ (₹ 2.5 લાખ કરોડ), ઓપન માર્કેટ ઓપરેશન્સ (₹ 6.95 લાખ કરોડ) અને આશરે $25 બિલિયનના ફોરેક્સ સ્વેપ દ્વારા ટકાઉ તરલતાના ઇન્જેક્શન દ્વારા પૂરક હતું. આ પગલાં બેંકિંગ સિસ્ટમમાં અસરકારક રીતે ટ્રાન્સમિટ કરવામાં આવ્યા છે. શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ બેંકો દ્વારા નવી રૂપિયા લોન પરનો વેઇટેડ એવરેજ લેન્ડિંગ રેટ (WALR) 59 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (bps) ઘટ્યો હતો, જ્યારે બાકી રૂપિયા લોન પરનો WALR ફેબ્રુઆરી અને નવેમ્બર 2025 વચ્ચે 69 bps ઘટ્યો હતો. તે જ સમયે, બેંકિંગ ક્ષેત્રે તેની બેલેન્સ શીટ્સને વધુ મજબૂત બનાવી છે, જેમાં ગ્રોસ નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ (NPA) રેશિયો ઘટીને 2.2 ટકાના બહુ-દાયકાના નિમ્ન સ્તરે આવી ગયો છે, અર્ધવાર્ષિક સ્લિપેજ રેશિયો 0.7 ટકા પર સ્થિર રહ્યો છે અને પ્રોફિટ આફ્ટર ટેક્સ અને મજબૂત નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન દ્વારા સમર્થિત નફાકારકતામાં સુધારો થયો છે.
આર્થિક સર્વેક્ષણ ઉલ્લેખ કરે છે કે વૈશ્વિક વ્યાપાર અનિશ્ચિતતાની પૃષ્ઠભૂમિમાં, ભારતની કુલ નિકાસ (વસ્તુઓ અને સેવાઓ) નાણાકીય વર્ષ 25 માં રેકોર્ડ 825.3 બિલિયન યુએસ ડોલર પર પહોંચી હતી, જે નાણાકીય વર્ષ 26 માં સતત ગતિએ ચાલુ રહી છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ઉચ્ચ ટેરિફ છતાં, વેપારી માલની નિકાસમાં 2.4 ટકા (એપ્રિલ-ડિસેમ્બર 2025) નો વધારો થયો છે, જ્યારે સેવાઓની નિકાસમાં 6.5 ટકાનો વધારો થયો છે. એપ્રિલ-ડિસેમ્બર 2025 માટે વેપારી માલની આયાતમાં 5.9 ટકાનો વધારો થયો છે. અગાઉના વર્ષોના વલણોને અનુસરીને, વેપારી માલની વ્યાપાર ખાધમાં થયેલા વધારાને સેવાઓના વેપાર સરપ્લસમાં વધારા દ્વારા સંતુલિત કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે રેમિટન્સમાં વૃદ્ધિએ આ સંતુલનને મજબૂત બનાવ્યું છે. મોટાભાગના વર્ષોમાં, રેમિટન્સ ગ્રોસ FDI ઇનફ્લો કરતા વધી ગયું છે, જે બાહ્ય ભંડોળના મુખ્ય સ્ત્રોત તરીકે તેમના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે. પરિણામે, નાણાકીય વર્ષ 26 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં ચાલુ ખાતાની ખાધ જીડીપીના 0.8 ટકાના મધ્યમ સ્તરે રહી છે.
ભારતનું બાહ્ય ક્ષેત્ર ટૂંકા ગાળામાં આરામદાયક સ્થિતિમાં છે. ફોરેક્સ રિઝર્વ 16 જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં 11 મહિનાથી વધુની આયાત અને સપ્ટેમ્બર 2025 ના અંત સુધીમાં બાકી રહેલા બાહ્ય દેવાના આશરે 94.0 ટકાને આવરી લે છે, જે આરામદાયક લિક્વિડિટી કુશન ઓફર કરે છે. વૈવિધ્યસભર વ્યાપાર વ્યૂહરચનાનો અનુસંધાન, જે યુકે, ઓમાન અને ન્યુઝીલેન્ડ સાથે વ્યાપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર દ્વારા પુરાવો આપે છે, અને ત્રણ વર્ષની વાટાઘાટો પછી તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલ યુરોપિયન યુનિયન સાથેના મુક્ત વ્યાપાર કરાર, જેને હવે યુરોપિયન સંસદ દ્વારા મંજૂરી આપવાની જરૂર પડશે. વધુમાં, યુએસ સાથે સક્રિય વાટાઘાટો ભારતની નિકાસ માટે શુભ સંકેત આપે છે.
કેન્દ્રીય સરકારનું લેબર કોડ્સ (શ્રમ સંહિતા) ના અમલીકરણને સૂચિત કરવાનું સીમાચિહ્નરૂપ પગલું નિયમનકારી માળખામાં નોંધપાત્ર સુધારાને ચિહ્નિત કરે છે. 29 કેન્દ્રીય કાયદાઓને ચાર લેબર કોડ્સમાં એકીકૃત કરવાનો ઉદ્દેશ્ય પાલનને સરળ બનાવવાનો, શ્રમ બજારની લવચીકતા વધારવાનો અને વર્કફોર્સના વ્યાપક વિભાગમાં સુરક્ષા વિસ્તારવાનો છે, જ્યારે વેતન, વ્યવસાયિક સુરક્ષા અને સામાજિક સુરક્ષા માટેના સલામતીના પગલાં જાળવી રાખવાનો છે.
નાણાકીય વર્ષ 26 બાહ્ય મોરચે અર્થતંત્ર માટે અસામાન્ય રીતે પડકારજનક વર્ષ હતું. વૈશ્વિક વ્યાપારમાં વધેલી અનિશ્ચિતતા અને ઉચ્ચ, શિક્ષાત્મક ટેરિફ લાદવાને કારણે ઉત્પાદકો, ખાસ કરીને નિકાસકારો માટે તણાવ પેદા થયો અને વ્યવસાયિક વિશ્વાસને અસર થઈ. સરકારે આ કટોકટીનો ઉપયોગ તક તરીકે કરીને GST સરળીકરણ, ડિરેગ્યુલેશન પર ઝડપી પ્રગતિ અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પાલનની જરૂરિયાતોને વધુ સરળ બનાવવા જેવા મુખ્ય પગલાં અમલમાં મૂક્યા. નાણાકીય વર્ષ 27 તેથી સમાયોજનનું વર્ષ હોવાની અપેક્ષા છે, કારણ કે કંપનીઓ અને પરિવારો આ ફેરફારોને અનુરૂપ બનશે, જેમાં સ્થાનિક માંગ અને રોકાણ મજબૂત બનશે. તેમ છતાં, એ સ્વીકારવું આવશ્યક છે કે બાહ્ય વાતાવરણ અનિશ્ચિત રહે છે, જે એકંદર દૃષ્ટિકોણને આકાર આપે છે.
મધ્યમ ગાળામાં વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટેનો દૃષ્ટિકોણ ઝાંખો રહે છે, જેમાં નકારાત્મક જોખમો પ્રભુત્વ ધરાવે છે. વૈશ્વિક સ્તરે, વૃદ્ધિ સાધારણ રહેવાની અપેક્ષા છે, જે વ્યાપકપણે સ્થિર કોમોડિટી ભાવ વલણો તરફ દોરી જશે. વિવિધ અર્થતંત્રોમાં મોંઘવારીમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, અને તેથી નાણાકીય નીતિઓ વધુ અનુકૂળ અને વૃદ્ધિને ટેકો આપનારી બનવાની અપેક્ષા છે.
સર્વે નિર્દેશ કરે છે કે વૈશ્વિક વાતાવરણ નાજુક રહે છે, જેમાં વૃદ્ધિ અપેક્ષા કરતા વધુ સારી રીતે જળવાઈ રહી છે પરંતુ તીવ્ર બનતા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, વ્યાપાર વિભાજન અને વિત્તીય નબળાઈઓ વચ્ચે જોખમો ઉંચા છે. આ આંચકાઓની અસર હજુ પણ વિલંબ સાથે સપાટી પર આવી શકે છે. ભારત માટે, વૈશ્વિક સ્થિતિ તાત્કાલિક મેક્રો ઇકોનોમિક તણાવને બદલે બાહ્ય અનિશ્ચિતતાઓમાં પરિવર્તિત થાય છે. મુખ્ય વ્યાપારી ભાગીદારોમાં ધીમી વૃદ્ધિ, ટેરિફ પ્રેરિત વ્યાપાર વિક્ષેપો અને મૂડી પ્રવાહમાં અસ્થિરતા સમયાંતરે નિકાસ અને રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર ભાર મૂકી શકે છે. તે જ સમયે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે ચાલી રહેલી વ્યાપાર વાટાઘાટો વર્ષ દરમિયાન પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે, જે બાહ્ય મોરચે અનિશ્ચિતતા ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. જ્યારે આ જોખમો વ્યવસ્થિત રહે છે, તે પર્યાપ્ત બફર્સ અને નીતિગત વિશ્વસનીયતા જાળવવાના મહત્વને મજબૂત કરે છે.
આ પૃષ્ઠભૂમિમાં, સ્થાનિક અર્થતંત્ર સ્થિર પાયા પર છે. મોંઘવારી ઐતિહાસિક રીતે નીચા સ્તરે આવી ગઈ છે, જોકે આગળ જતાં તેમાં થોડી મજબૂતી આવવાની અપેક્ષા છે. પરિવારો, કંપનીઓ અને બેંકોની બેલેન્સ શીટ્સ તંદુરસ્ત છે, અને જાહેર રોકાણ પ્રવૃત્તિને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખે છે. વપરાશની માંગ સ્થિતિસ્થાપક રહે છે, અને ખાનગી રોકાણના ઈરાદાઓમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે. આ સ્થિતિ બાહ્ય આંચકા સામે સ્થિતિસ્થાપકતા પૂરી પાડે છે અને વૃદ્ધિની ગતિ ચાલુ રાખવા માટે ટેકો આપે છે. આગામી વર્ષમાં CPI શ્રેણીનું આગામી રિબેસિંગ પણ મોંઘવારીના મૂલ્યાંકન માટે અસરો ધરાવશે અને ભાવની ગતિશીલતાના સાવચેતીપૂર્વક અર્થઘટનની ખાતરી આપશે.
મહત્વની વાત એ છે કે, તાજેતરના વર્ષોમાં નીતિગત સુધારાઓની સંચિત અસરથી અર્થતંત્રની મધ્યમ ગાળાની વૃદ્ધિની સંભાવના 7 ટકાની નજીક પહોંચી હોય તેવું લાગે છે. સ્થાનિક ચાલકો મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હોવાથી અને મેક્રો ઇકોનોમિક સ્થિરતા સારી રીતે સ્થાપિત હોવાથી, વૃદ્ધિની આસપાસના જોખમોનું સંતુલન વ્યાપકપણે સમાન રહે છે. આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને, આર્થિક સર્વેક્ષણ નાણાકીય વર્ષ 27 માં વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ 6.8 થી 7.2 ટકાની રેન્જમાં રહેવાનો અંદાજ મૂકે છે. તેથી, દૃષ્ટિકોણ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે સ્થિર વૃદ્ધિનો છે, જેમાં સાવધાનીની જરૂર છે, પરંતુ નિરાશાવાદની નહીં.
SM/IJ/GP/DK/JD
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :
@PIBAhmedabad
/pibahmedabad1964
/pibahmedabad
pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(रिलीज़ आईडी: 2220223)
आगंतुक पटल : 8