ਸਾਲ 2025 ਦੌਰਾਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:

ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਾਸ਼ੀ ਤਮਿਲ ਸੰਗਮਮ 3.0 ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ 15 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 24 ਫਰਵਰੀ 2025 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 869 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ 190 ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੇਟੀਐੱਸ 3.0 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਏਕ ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 7 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਇਨਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ "ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ" ਦੇ 150 ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ 7 ਨਵੰਬਰ 2025 ਤੋਂ 7 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਇੱਕ ਸਾਲ ਭਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸਦੀਵੀ ਰਚਨਾ ਦੇ 150 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਵੈੱਬਸਾਈਟ https://vandemataram150.in/  'ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1.60+ ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਾਇਨ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਐਲ. ਮੁਰੂਗਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਦੇ 150  ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ "ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ" ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ

ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ 2025 ਵਿੱਚ 'ਜਯਤੀ ਜੈ ਮਮ ਭਾਰਤਮ (ਜੇਜੇਐੱਮਬੀ)' ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸੀ। 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਨਾਚ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਲਾਤਮਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ', ਵਿਰਾਸਤ ਭੀ ਵਿਕਾਸ ਭੀ', 'ਏਕ ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਤ' ਵਰਗੇ ਥੀਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵੰਤ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ 2025 ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 'ਜਯਤੀ ਜੈ ਮਮ ਭਾਰਤਮ', ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਸੈਕਟਰ-7, ਮਹਾਕੁੰਭ ਵਿਖੇ 10.24 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ (13 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 26 ਫਰਵਰੀ , 2025 ਤੱਕ) ਇੱਕ ਕਲਾਗ੍ਰਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ 12.01.2025 ਨੂੰ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਲਾਗ੍ਰਾਮ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 15,000 ਭਾਗੀਦਾਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਚ, ਸੰਗੀਤ, ਪਕਵਾਨਾਂ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ 45 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਮੌਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਮਹਾਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸਾਡੀ 'ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ' ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਕੇ ਅਤੇ "ਏਕ ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਤ" ਨੂੰ ਸੰਜੋ ਕੇ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਹਾਕੁੰਭ ਲੋਗੋ, 2025 ਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਮੈਪਿੰਗ: ਮਹਾਕੁੰਭ ਲੋਗੋ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਕਲਾਗ੍ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਇਹ ਹਨ:

ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ: 635 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ, 54 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ, 12 ਜੋਤਿਰਲਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਹਲਾਹਲ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਲਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੈ।

ਅਨੁਭੂਤ ਮੰਡਪਮ: ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਤਰਨ ਦਾ 360 ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਇਮਰਸਿਵ ਅਨੁਭਵ ।

ਅਵੀਰਲ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਕੁੰਭ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ASI), ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਾਲੇਖ (NAI) ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ (IGNCA) ਦੁਆਰਾ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ।

ਫੂਡ ਜ਼ੋਨ: ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪਕਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਜ਼ੋਨਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਾਤਵਿਕ ਪਕਵਾਨ।

ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਆਂਗਨ: ਸੱਤ ਖੇਤਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਖੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੇ ਸੈਕਟਰ-7 ਵਿਖੇ 10.24 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਕੁੰਭ ਕਲਾਗ੍ਰਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ।

ਗੌਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਸ਼੍ਰੀਲ ਪ੍ਰਭੂਪਾਦ ਦੇ 150ਵੇਂ  ਆਗਮਨ ਪੁਰਬ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹ 28 ਫਰਵਰੀ, 2025 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲ ਪ੍ਰਭੂਪਾਦ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ 18 ਮਾਰਚ, 2025 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਭ ਰਾਮਾਇਣ ਉਤਸਵ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਲ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕੰਭ ਰਾਮਾਇਣ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 20 ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਭ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2025 ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੰਬਨ ਮੇਦੂ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮਾਪਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁਣ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਤਿਰੂਚਿਰਾਪੱਲੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਕੰਬਨ ਮੇਦੂ ਵਿਖੇ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ ਮੰਦਿਰ ਵਿਖੇ ਕੰਭ ਰਾਮਾਇਣ ਉਤਸਵ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 31 ਮਈ, 2025 ਨੂੰ ਲੋਕਮਾਤਾ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ ਦੀ 300 ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਜੰਬੂਰੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਨਾਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲੋਕਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਮਹਾਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿੱਕਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਡਾ. ਜੈਮਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਕਬਾਇਲੀ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦੇਵੀ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਵੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਦੇਖੀ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, 1975 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ 25 ਜੂਨ, 2025 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਿਆਗਰਾਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ 'ਸੰਵਿਧਾਨ ਹਤਿਆ ਦਿਵਸ' ਮਨਾਇਆ । ਇਹ ਦਿਨ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 25 ਜੂਨ, 2025 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਿਆਗਰਾਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ 'ਸੰਵਿਧਾਨ ਹਤਿਆ ਦਿਵਸ' ਮਨਾਇਆ

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 23 ਤੋਂ 27 ਜੁਲਾਈ 2025 ਤੱਕ ਚੋਲ ਸਮਰਾਟ ਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ ਪ੍ਰਥਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਗੰਗਈਕੋਂਡਾ ਚੋਲਾਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਆਦਿ ਤਿਰੂਵਤੀਰਾਈ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੇ ਚੋਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਭਿਆਨ ਦੀ 1,000 ਸਾਲਾ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਮਨਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਤਮਿਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ 5-ਦਿਨਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਗੰਗਈਕੋਂਡਾ ਚੋਲੀਸਵਰਮ ਮੰਦਰ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮਾਰਕ ਵਿਖੇ ਸਥਾਨਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਿੱਕਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਮਾਪਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਈ।

ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਸਥਾਈ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 125ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 9 ਜੁਲਾਈ 2025 ਨੂੰ ਸਿਰੀ ਫੋਰਟ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਜੁਲਾਈ 2025 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2027 ਤੱਕ ਦੋ ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਅਤੇ ਸਿੱਕਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

9 ਜੁਲਾਈ 2025 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿਰੀ ਫੋਰਟ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਖੇ ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ 125ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਆਯੋਜਨ

 1898 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਪ੍ਰਹਵਾ ਵਿਖੇ ਲੱਭੇ ਗਏ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੋਥਬੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਲਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਸਟੈਂਡ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨੀਲਾਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨੀਲਾਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਮੌਕੇ ਮੰਨਿਆ। ਇਹ ਅਨਮੋਲ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ 127 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 30 ਜੁਲਾਈ 2025 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । ਹੌਂਗਕੌਂਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਲਾਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਘਰਾਣੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਰਾਹੀਂ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਵਸ਼ੇਸ਼, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ, ਗਾਰਨੇਟ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਗਹਿਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

1898 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਪਰਹਵਾ ਵਿਖੇ ਲੱਭੇ ਗਏ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।

ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਪਣੇ 47ਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, 2024-25 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, 'ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਰਾਠਾ ਮਿਲਟਰੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ' ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ICOMOS ਨੇ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ 44ਵੀਂ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 6ਵੇਂ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਰਾਠਾ ਮਿਲਟਰੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ' ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ

ਭਾਰਤ ਦਾ 79ਵਾਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ  15 ਅਗਸਤ , 2025 ਨੂੰ "ਨਯਾ ਭਾਰਤ"  ਥੀਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 'ਹਰ ਘਰ ਤਿਰੰਗਾ' ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ-

• ਪੜਾਅ I (2-8 ਅਗਸਤ, 2025): ਤਿਰੰਗਾ ਰੰਗੋਲੀ
• ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ (9-12 ਅਗਸਤ , 2025): ਸੈਲਫੀ ਬੂਥਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਬੈਨਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਤਿਰੰਗਾ ਯਾਤਰਾ
• ਪੜਾਅ III (13-15 ਅਗਸਤ  , 2025): ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਤਿਰੰਗੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ

          ਇਸ ਸਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਹਰ ਘਰ ਤਿਰੰਗਾ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਲੱਖਣ ਸੀ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਵੱਛਤਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ, ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਉਪਾਅ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖਰਚ ਵਿੱਚ 15% ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਵਰੇਜ ਅਤੇ ਸੈਲਫੀ ਅਪਲੋਡ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲੋਂ 50% ਵੱਧ ਸਨ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਘਰ ਤਿਰੰਗਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, 12 ਅਗਸਤ, 2025 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬਾਈਕ ਰੈਲੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਜਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਈਕਰ ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ 79ਵੇਂ  ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 'ਹਰ ਘਰ ਤਿਰੰਗਾ' ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਨੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਆਪਣੀ 100ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 100 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਿੱਕਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ" ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ 1963 ਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕਾਂ  ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 100 ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ 1963 ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 100 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਿੱਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਮੰਤਰਾਲਾ 'ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ' ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ, ਡਿਜ਼ੀਟਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ। ਇਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, "ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ" 'ਤੇ ਅੱਠ ਥੀਮਾਂ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ 11-13 ਸਤੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 1,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 12 ਸਤੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਤਿੰਨ ਪੋਰਟਲਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ- ਸੰਭਾਲ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਅਡੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਨ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ 13 ਸਤੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ  ਭਾਰਤ 2047 ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ  ਤਿੰਨ ਪੋਰਟਲਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ- ਸੰਭਾਲ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਜੋੜ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ

 ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ, ਨੇ 25.10.2025 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ 17 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (ਐਮਓਯੂ) 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ (ਜੈਪੁਰ ਹਾਊਸ), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸੇਵਾ ਪਰਵ 2025 17 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਤੱਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸਨੂੰ ਸੇਵਾ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੋਡਲ ਸੰਗਠਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 75 ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ "ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੰਗ, ਕਲਾ ਦੇ ਸੰਗ" ਥੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਕਲਾ ਵਰਕਸ਼ੌਪਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਹਰੇਕ ਵਰਕਸ਼ੌਪ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਕਾਲਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ "ਸੇਵਾ ਪਰਵ - ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ" ਥੀਮ 'ਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸਵੱਛਤਾ ਹੀ ਸੇਵਾ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨੋਡਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸੇਵਾ ਪਰਵ 2025 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 75 ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ "ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਕੇ ਰੰਗ, ਕਲਾ ਕੇ ਸੰਗ" ਥੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਕਲਾ ਵਰਕਸ਼ੌਪਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ

ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦਿਵਸ (31 ਅਕਤੂਬਰ, 2025) 'ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਿੱਕਾ ਅਤੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ੋਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ "ਲੋਹ ਪੁਰਸ਼ ਨਮਸਤੁਭਯਮ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਾਂਸ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਿੱਕਾ ਅਤੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਈ-ਵੇਸਟ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ 5.0 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਪੀਜੀ-ਅਪੀਲਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਵਿੱਚ 100% ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਐੱਮਪੀ ਹਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 74%, ਪੀਐੱਮਓ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ 68%, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 64% ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 599 ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਫਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ 100% ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਈ-ਵੇਸਟ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ 5.0 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 12 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਯਸ਼ੋਭੂਮੀ, ਦਵਾਰਕਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕਬਾਇਲੀ ਵਪਾਰ ਸੰਮੇਲਨ 2025 ਦੇ ਸਫਲ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।  ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਉੱਤਮਤਾ, ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਉੱਦਮ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਪਲੈਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਵਰਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ @2047 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ (DPIIT), ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ, ਸੰਮੇਲਨ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਵਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਸੀ। ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਪੈਨਲ ਚਰਚਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਕਬਾਇਲੀ ਵਿਰਾਸਤ: ਟਿਕਾਊ ਉੱਦਮਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ "।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 12, 2025 ਨੂੰ ਯਸ਼ੋਭੂਮੀ, ਦਵਾਰਕਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕਬਾਇਲੀ ਵਪਾਰ ਕਨਕਲੇਵ 2025 ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ

ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਫਾਰ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਹੈਰੀਟੇਜ (INTACH) ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗਾਜਾ-ਲੋਕ: ਐਲੀਫੈਂਟ ਲੈਂਡਜ਼ ਐਂਡ ਦੇਅਰ ਕਲਚਰਲ ਸਿੰਬੋਲਿਜ਼ਮ ਇਨ ਏਸ਼ੀਆ, ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ-ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਾਥੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਣ ਅਤੇ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗਾਜਾ-ਲੋਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 19 ਤੋਂ 25 ਨਵੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ 20 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ INTACH ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ, ਅਮੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ (ICH) ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 18.11.2025 ਨੂੰ 'ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੌਸਮ' 'ਤੇ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ੌਪ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। "ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਟਾਪੂ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇਹ ਵਰਕਸ਼ੌਪ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ASI) ਦੁਆਰਾ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਧਿਐਨਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ, ਸਹਿਯੋਗੀ ਲਹਿਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 18.11.2025 ਨੂੰ 'ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੌਸਮ' 'ਤੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ੌਪ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ

ਬੁੱਧ ਧੰਮ ਦੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਧੀ ਸਮਾਗਮ - 2 ਤੋਂ 13 ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੋਧਗਯਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਿਪਿਟਕ ਜਾਪ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਜੇਠੀਅਨ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਗੀਰ ਵਿੱਚ ਵੇਣੁਵਾਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਾਗ ਤੱਕ ਬੁੱਧ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੈਰ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੋਧਗਯਾ – ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ - ਵਿਖੇ 12 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਇਕੱਠ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁੱਧ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (IBC) ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਆਫ਼ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (LBDFI), ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

12-ਦਿਨਾਂ ਸਮਾਗਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਝਲਕੀਆਂ :

* ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਧੀ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਪਾਲੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ।

* ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੰਮ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ

* ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਸੈਸ਼ਨ

*  ਇੱਕ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ  ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਉਦਘਾਟਨੀ ਦਿਨ ਇੱਕ IBC-ਸਪਾਂਸਰ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ।

ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਧੀ ਸਮਾਗਮ - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਿਪਿਟਕ ਜਾਪ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਪ੍ਰੀ-ਈਵੈਂਟ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।

 ਅਮੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ 20ਵਾਂ ਸੈਸ਼ਨ 8 ਤੋਂ 13 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਤੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਡੈਲੀਗੇਟ ਕਰਨਗੇ।

****

ਐੱਮ ਅੰਨਾਦੁਰਾਈ