ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଏହାର ନେଟୱାର୍କରେ ପାନୀୟ ଜଳକୁ ନେଇ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ରେଳ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାପଦ ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପାନୀୟ ଜଳର ନିରନ୍ତର ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏଥିପାଇଁ, ପାନୀୟ ଜଳ ଟାଙ୍କି ଏବଂ ଫିଲ୍ଟରେସନ୍ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକୁ ସଫା ଏବଂ ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ପାନୀୟ ଜଳ ଗୁଣବତ୍ତା ପରିଚାଳନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନାର ଏକ ଅଂଶ। କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନାରେ ପାଇପ୍ ପାଣି ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବା ସହିତ ଜଳ ଉତ୍ସ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର ସ୍ଥାନରେ ଜଳ ଗୁଣବତ୍ତା ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବ। ଏହା  ସହିତ ସମଗ୍ର ପାନୀୟ ଜଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବାରମ୍ବାର ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।

ଏହି ଅଭିଯାନ ସମୟରେ, ଜୋନାଲ ରେଳବାଇ ଜଳ ଉତ୍ସ, ଉପଚାର ଏବଂ ଫିଲ୍ଟେରେସନ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ଭୂତଳ ଏବଂ ଓଭରହେଡ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କ, ପିଭିସି ଟ୍ୟାଙ୍କ, ପାଣି ବୁଥ୍, ଟ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ପଏଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟାପକ ଯାଞ୍ଚ କରିବ। ସମସ୍ତ ପାନୀୟ ଜଳ ଟାଙ୍କିଗୁଡ଼ିକୁ ଖାଲି କରାଯିବ, ଜମା ହୋଇଥିବା ପଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫା କରାଯିବ ଏବଂ ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ କରାଯିବ। ଏହା ସହିତ, ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ ଏବଂ ଶୈବାଳ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି, ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍ ପାଇପ୍ ଏବଂ ଓଭରଫ୍ଲୋ ପଏଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ।

ଏହି ଅଭିଯାନରେ ସଂଶୋଧନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରାଯିବ। ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଟ୍ୟାଙ୍କ, ପାଇପଲାଇନ ଏବଂ ଫିଲ୍ଟରଗୁଡ଼ିକୁ ମରାମତି କରାଯିବ କିମ୍ବା ବଦଳାଯିବ। ପାନୀୟ ଏବଂ ଅଣ-ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି କ୍ରସ୍ ସଂଯୋଗ ଯେପରି ନରହେ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ । ପାନୀୟ ଜଳ ସର୍କିଟର ଅଂଶ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପାଇପ୍ ଗୁଡ଼ିକର ଲିକେଜ୍ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ । ପାଣି ଅପଚୟକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଶୋଧନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ।

ପାନୀୟ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ହ୍ୟାଣ୍ଡପମ୍ପ ଏବଂ ବୋରୱେଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ। ଏପରି ସିଷ୍ଟମରୁ ମିଳୁଥିବା ପାଣି ଯେପରି ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ଏବଂ ପାନୀୟ ପାଇଁ ନିରାପଦ ରହିବ ତାହା ଜୋନାଲ ରେଳବାଇ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ।

ଜଳ ଗୁଣବତ୍ତା ପରିଚାଳନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା

ବ୍ୟାପକ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନାର ଅଂଶ ସ୍ୱରୂପ, ରେଳ ବୋର୍ଡ ଜୋନାଲ ରେଳବାଇକୁ ଜଳ କୁଲର୍ ଏବଂ ଜଳ ବିଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀର ବ୍ୟାପକ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। କୁଲର୍‌ରେ ଥିବା ପାଣି ଟାଙ୍କିଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫା କରାଯିବ, କୁଲର୍‌, ପାଇପ୍‌ଲାଇନ୍ ଏବଂ ଟ୍ୟାପ୍‌ରେ ଥିବା ଲିକେଜ୍‌କୁ ତୁରନ୍ତ ଠିକ୍ କରାଯିବ ଏବଂ ଜଳ - କୁଲର୍ ବିତରଣ କ୍ଷେତ୍ର ଚାରିପାଖରେ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ।

ପାଣି କୁଲର ପାଇଁ ୟୁଭି/ଆରଓ ପରିଷ୍କାରକରଣ ପ୍ରଣାଳୀଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ପାଇଁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଫିଲ୍ଟର କ୍ୟାଣ୍ଡେଲ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ସର୍ଭିସିଂ, ଓଭରହଲିଂ ଏବଂ ସମୟାନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ। ନୂତନ କିମ୍ବା ବଦଳ ୟୁଭି/ଆରଓ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକୁ, ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଆଧାର କରି, ମିଶନ ମୋଡରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।

ସଫା କରିବା, ବିଶୋଧନ ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା ତଦାରଖ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଜଳ ବିକ୍ରୟ ମେସିନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ। ଏପରି ସୁବିଧା ମାଧ୍ୟମରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଉଥିବା ପାନୀୟ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ।

ଅଧିକାରୀମାନେ ଚିହ୍ନଟ ସ୍ଥାନରୁ ଜଳ ନମୁନାଗୁଡ଼ିକର ଭୌତିକ, ରାସାୟନିକ ଏବଂ ଜୀବାଣୁଜନିତ ପରୀକ୍ଷା କରିବେ। ଏଥିରେ ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ଭବ ହେବ, ଅର୍ଥାତ୍ ଜଳ ଉତ୍ସ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉପଚାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଆଉଟଲେଟ୍, ଟ୍ୟାଙ୍କ, କୁଲର୍, ଭେଣ୍ଡିଂ ମେସିନ୍ ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧି ଟ୍ୟାପ୍ କିମ୍ବା ବୁଥ୍ କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ। ପ୍ରତି ଦିନ ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ଲୋରିନ୍ ସ୍ତର ମଧ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ପୁନଃ-କ୍ଲୋରିନେସନ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂଶୋଧନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ।

ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ସଂଶୋଧନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟର ତଦାରଖ

ନୂତନ ଓଭରହେଡ୍ ଏବଂ ଭୂତଳ ଟ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତଦାରଖ ଏବଂ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ରେଳ ବୋର୍ଡ ଜୋନାଲ ରେଳବାଇକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି। ଏହି ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସାରାଂଶ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ନୂତନ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରାଯିବ।

ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ରୋକିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସ ଏବଂ ଟ୍ୟାପ୍ ପରିଷ୍କାର କରାଯିବ। ଏହା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଫିଲଟର ସୁବିଧା ଏବଂ ବିଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି।

ଜୋନାଲ ରେଳବାଇ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ତ୍ରୁଟି ଏବଂ ନିଆଯାଇଥିବା ସଂଶୋଧନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଷ୍ଟେସନୱାରୀ ବିବରଣୀ ଦାଖଲ କରିବ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ତଦାରଖକୁ ସହଜ କରିବ । ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ​‌ଯେପରି ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ କରାଯିବ ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।
କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନାରେ ରେଳବାଇ କଲୋନୀ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକରେ ପାନୀୟ ଜଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଇଁ ସମାନ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବା ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବଳ ଯାତ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନରହି ଅନ୍ୟସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ନିରାପଦ ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବ।

ଏହି ସମନ୍ୱିତ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରତିଷେଧକ ଯାଞ୍ଚ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ସଫେଇ ଏବଂ ଜୀବାଣୁ ମୁକ୍ତି, ଜଳ-ଗୁଣବତ୍ତା ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ସଂଶୋଧନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ରେଳ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାପଦ, ସ୍ଵଚ୍ଛ ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପାନୀୟ ଜଳର ନିରନ୍ତର ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।

*****

SSP