Ki dor jong ka shini ki la kiew ha kine ki taiew ba ladep, na ka T.48.18 shi kilo ha ka 20 tarik u Naitung 2026 sha ka T.55.70 shi kilo ha ka 20 tarik u Nailar 2026. Ka Sorkar ka dang buddien ïa ka jinglong jingman bad ka la shim ïa ki lad ki lynti ban pynthikna ïa ka jingdon jong ka shini bad ki dor kiba biang na ka bynta ki paidbah.

Yn lah ban pyniadei ia ka jingkiew dor ka shini bad ka ethanol

Ka long kaba bakla ban pyniadei ia ka jingkiew dor kaba dang shen jong ka shini namar ka jingpynkylla ia ka shini na ka bynta ban pynmih ethanol.

Ha ka jingshisha, ka bhah jong ka shini ba la pynkylla na ka bynta ka ethanol ka la hiar na kumba 12% ha u snem 2022-23 sha kumba 9% ha u snem 2025-26. Nalor kata, haduh lai bynta na ka saw bynta jong ka ethanol ba la pynmih ha ka ri mynta ka wan na ki jingthung, khamtam na u riewhadem.

Ka jingkiew dor jong ka shini mynta ka dei namar ki daw bapher bapher, kynthup ïa ka jingpynmih shini kaba duna ban ïa kaba la khmih lynti, ka jingkiew ka jingdawa shwa ka aiom lehkmen, ka jingjulor ki pai namar ka jinglong ka suiñbneng, ka jingpynkhlain ïa ka jingpynbiang shini ha ka pyrthei bad ka jingkheiñ sting bad jingpynlang da ki katto katne ki bynta jong ka karkhana.

Ka jingpynmih shini ka kham duna ban ia kaba la antad nyngkong

Ka jingpynmih shini ha kane ka aiom kaba mynta la khmih lynti ba kan long haduh 306 LMT, haba ianujor bad ka jingkhein ba nyngkong kaba long haduh 343 LMT da ki Jylla kiba rep pai.

Ka jingpynmih ka la shah ktah na ka jingpang Red Rot bad Top Borer ha u pai, kumjuh ruh ka jingshlei um namar ka jingjur palat u slap.

Watla ka jingpynmih ka duna ban ia kaba la antad, hynrei ka jingdon ka shini ka biang ha ka ri ban pyndap ia ka jingdawa hapoh ka ri haduh ba ka aiom tylliat ba thymmai kan sdang ha u bnai Risaw.

Ki dor jong ka shini ki kiew ha ka pyrthei ruh

Ka jingpynkhlain ia ka jingpynbiang ia ka shini ka dei ka jingjia ha ka pyrthei baroh kawei bad kam dei tang ha ri India.

Ka jingduna shini ha ka pyrthei na ka bynta u snem 2026-27 la antad ba kan long kumba 33 LMT. Ka jingsngewkhia halor ka jinglong ka suinbneng ka la nang ktah shuh shuh ia ka jinglong jingman ha ka pyrthei.

Kumta, ka dor jong ka shini ha ka pyrthei ka la kiew bha na ka $474 shi ton ha ka 30 tarik u Jylliew 2026 sha ka $552 shi ton ha ka 20 tarik u Nailar 2026 — ka jingkiew kaba palat 16% hapoh ar bnai.

Ka prokram Ethanol ka la iarap ia ki nongrep bad pynkhlain ia ki karkhana shini

Ka India ka ju pynmih kumba 320-340 LMT ka shini ha ka shisnem, pyrshah ia ka jingpyndonkam hapoh ka ri kaba long kumba 280-290 LMT. Ha ki snem ba pynmih bun, ka jingtam jong ki mar ka pynsahkut ia ka pisa jong ki jaka pynmih  shini bad ki lah ban pynslem ia ka jingsiew sha ki nongrep pai.

Ka jingpynkylla ia ka shini kaba tam sha ka ethanol ka la iarap ban weng ia kane ka jingeh bad ka la kyntiew ia ka jingdon pisa ki jaka pynmih shini.

Ki jingmih ki long kiba lah ban iohi. Haduh ka 20tarik Nailar 2026, 97% na ka bai shini na ka bynta ka aiom shini 2025-26 la dep ban siew sha ki nongrep.

Ka jingkiew ka jinglong jingman ha ka liang ka pisa tyngka jong ki jaka pynmih shini ka la pynduna ruh ia ka jingshaniah jong ki ha ka jingkyrshan jong ka Sorkar. Katba kumba T.14,600 klur tyngka la ai jingiarap sha ka karkhana shini hapdeng u snem 2014 bad 2021, hynrei ym shym la pynbna ia kum kane ka jingiarap naduh u snem 2021-22.

Ha kajuh ka por, ka dor jong ka shini na ka bynta ki nongthied ka la neh kumjuh la slem bha, da kaba kiew tang kumba 3% man la u snem hapdeng u bnai Nailar 2024 bad u bnai Naitung 2026.

Ka sorkar ka dang tehlakam ia ka jingpynlang ia ki mar bad ban kyntiew ia ka jingpynbiang

Ka Sorkar ka la iohi ba ka jingantad  bad jingpynlang ia ki mar da ki katto katne ki jaka pynmih shini bad ki nongkhaii ruh ka la pynlong ia ka jingkiew dor dang shen. Namarkata la shim katto katne ki sienjam:

1. Ki nongdie shini kim lah ban pynlang palat ia ka 400 ton ha kylleng ka ri naduh ka 1 tarik u Nailar haduh ka 30 tarik u Naiwieng 2026.

2. Naduh ka 1 tarik u Nailur, kito kiba thied bun ia ka shini kin ym lah ban pynlang ia ka shini kaba palat ia ka jingdonkam na ka bynta 15 sngi.
3. Ki kynhun ba iatreilang jong ki heh sorkar pdeng bad sorkar jylla ki dang pynlong ia ka jingpeit bniah ia ki shini ba buh ha ki jaka pynmih shini ban peit ia ka jingpynlang ia ki mar bad ka jingduna ka bym don nongrim.
4. Kum ka lad jingiada, ka Sorkar ka la rai ban ailad ban wanrah khlem da siew khajna ia ka 10 LMT ka shini ban kyntiew shuh shuh ia ka jingdon hapoh ka ri.
5. La ai jingmut ia ki jylla bad ki jaka pynmih shini ban sdang ban tylliat naduh ka 15 tarik u Risaw 2026. La khmih lynti ba kane kan kyntiew ia ka jingpynmih shini ha u bnai Lber na kaba ju long 3-4 LMT sha palat 10 LMT, kaba kyntiew shuh shuh ia ka jingdon ha ka por lehkmen.

Ka Sorkar ka dang iai bteng ban iada ia ka jingmyntoi jong ki nongthied bad ki nongrep pai. Kan dang bteng ban buddien ia ka jingdon ka shini, ki dor bad ki rukom treikam jong ka iew bad kan shim ia baroh ki lad ki lynti ban iada na ka jingpynlang ia ki mar bad ka jingkiew dor khlem nongrim katba kan pynthikna ban siew ia ka jingsiew ha ka por kaba biang sha ki nongrep.

***