ভাৰতৰ ব্ৰিকছ ২০২৬ৰ অধ্যক্ষতাত অনুষ্ঠিত দ্বাদশ ব্ৰিকছ পৰিৱেশ মন্ত্ৰীসকলৰ বৈঠকত ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন বিভাগৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী শ্ৰী ভূপেন্দৰ যাদৱে ব্ৰিকছৰ সদস্য দেশসমূহৰ প্ৰতিনিধি দলৰ মুৰব্বীৰ সৈতে ব্ৰিকছৰ পৰিৱেশ কৰ্মগোটৰ দ্বাৰা প্ৰস্তুত কৰা চাৰিখন জ্ঞান সংক্ষিপ্তপত্ৰ উন্মোচন কৰে। নথিসমূহে ব্ৰিকছৰ সদস্য দেশসমূহৰ মাজত অগ্ৰণী পদ্ধতি, জ্ঞান ব্যৱস্থা আৰু উদ্ভাৱনসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে।

এই সংক্ষিপ্ত বিৱৰণসমূহ হৈছে ব্ৰিকছ পৰিৱেশ কৰ্মগোটত গ্ৰহণ কৰা গঠনমূলক আৰু অৰ্থপূৰ্ণ বিবেচনাৰ ফল, যাৰ শিখৰত চাৰিটা সহযোগিতামূলক জ্ঞান উৎপাদনৰ বিকাশ ঘটিছে। একেলগে, এইবোৰে সহযোগিতাৰ মনোভাৱক মূৰ্ত কৰি তোলে আৰু ব্ৰিকছৰ সদস্য দেশসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অভিজ্ঞতা, অগ্ৰণী পদ্ধতি, উদ্ভাৱনীমূলক সমাধান, আৰু স্থানীয় জ্ঞান ব্যৱস্থাক প্ৰতিফলিত কৰে।

১. পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ে (MoEFCC) ভাৰতৰ ব্ৰিকছ ২০২৬ৰ অধ্যক্ষতাত সংকলিত বহনক্ষম জীৱনশৈলীৰ প্ৰসাৰৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰীয় অভিজ্ঞতা, অগ্ৰণী পদ্ধতি আৰু সফলতাৰ কাহিনীৰ সংক্ষিপ্তকৰণে ব্ৰাজিল, চীন, ইজিপ্ত, ইথিওপিয়া,কে ধৰি সমগ্ৰ ব্ৰিকছৰ সদস্য দেশসমূহৰ পৰা আদৰ্শ ক্ষেত্ৰ অধ্যয়নসমূহক একত্ৰিত কৰি এক সামূহিক জ্ঞান ভঁৰাল হিচাপে কাম কৰে। ভাৰত, ইণ্ডোনেছিয়া, দক্ষিণ আফ্ৰিকা  আৰু ইউ এ ই। ব্ৰিকছৰ সদস্য দেশসমূহে নীতি উদ্ভাৱন, আচৰণ পৰিৱৰ্তনৰ পদক্ষেপ, পৰিৱেশ শিক্ষা, সম্প্ৰদায়ৰ অংশগ্ৰহণ, বহনক্ষম ব্যৱহাৰ আৰু উৎপাদন, বৃত্তাকাৰ অৰ্থনীতিৰ দৃষ্টিভংগী, পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ, স্বচ্ছ শক্তি পৰিৱৰ্তন আৰু সেউজ উন্নয়ন কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে কেনেদৰে বহনক্ষম জীৱনশৈলীৰ ধাৰণাটোক ব্যৱহাৰিক কাৰ্য্যলৈ অনুবাদ কৰি আছে সেই বিষয়ে নথিভুক্ত কৰা হৈছে। ভাৰতৰ অৱদানসমূহৰ ভিতৰত আছে মিছন লাইফ, পৰিৱেশ শিক্ষা কাৰ্যসূচী, সম্ভৱ (SAMBHAV) অভিযান, যিয়ে নাগৰিক নেতৃত্বাধীন বহনক্ষম জীৱনশৈলীৰ প্ৰতি ইয়াৰ সমগ্ৰ চৰকাৰ আৰু সমগ্ৰ সমাজৰ দৃষ্টিভংগীক প্ৰতিফলিত কৰে। একেলগে, তেওঁলোকে দেখুৱাই যে ব্যক্তিগত পছন্দ, বজাৰ যোগানৰ পৰিৱৰ্তন, আৰু নীতিৰ কাঠামোসমূহ কেনেকৈ একত্ৰিত হৈ ব্যৱস্থাগত ৰূপান্তৰক আগুৱাই লৈ যায়। শেষত, নাগৰিক মালিকীস্বত্ব, প্ৰসংগ-চালিত সমাধান আৰু ডিজিটেল সংহতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি, সংক্ষিপ্তকৰণে পৰিৱেশ অনুকূল জীৱনশৈলী আগবঢ়াই নিবলৈ সমনীয়া শিক্ষণ, যৌথ গৱেষণা, আৰু বহুপক্ষীয় সহযোগিতাৰ বাবে এক কাৰ্য্যকৰী ব্লুপ্ৰিণ্ট প্ৰদান কৰে।

২. সংহত অগ্নি ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে উত্তম পদ্ধতি আৰু উদ্ভাৱনীমূলক পদ্ধতিৰ সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ: বিশ্বজুৰি পৰিৱৰ্তিত জলবায়ুৰ পৰিস্থিতি, দীৰ্ঘদিনীয়া খৰাং আৰু বৃদ্ধি পোৱা উষ্ণতাই বনজুই সঘনতা আৰু তীব্ৰতা বৃদ্ধি কৰি পৰিৱেশ তন্ত্ৰ, জৈৱ বৈচিত্ৰ্য, জীৱিকা আৰু সম্প্ৰদায়ক বিপদত পেলাইছে। এই ভাগ-বতৰা প্ৰত্যাহ্বানক স্বীকৃতি দি ভাৰতে ব্ৰিকছৰ অধ্যক্ষতা ২০২৬ৰ অধীনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ক্ষেত্ৰত সংহত বন্য অগ্নিনিৰ্বাপক ব্যৱস্থাপনাক আগস্থানলৈ আনিলে। এই যাত্ৰাই দেশসমূহক একত্ৰিত কৰি সম্প্ৰদায়ৰ নেতৃত্বত প্ৰতিৰোধ আৰু থলুৱা জ্ঞানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সংহত বনজুই ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে আগতীয়া সতৰ্কবাণী ব্যৱস্থা, প্ৰযুক্তি, প্ৰস্তুতি আৰু সমন্বিত সঁহাৰিলৈকে অভিজ্ঞতা, উদ্ভাৱনীমূলক সমাধান আৰু ব্যৱহাৰিক পদ্ধতিসমূহ ভাগ-বতৰা কৰিছিল।

ইয়াৰে এটা ফলাফল হৈছে “সংহত বনজুই ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে উত্তম পদ্ধতি আৰু উদ্ভাৱনীমূলক পদ্ধতি”ৰ সংক্ষিপ্তকৰণ। দেশৰ অভিজ্ঞতাৰ সংকলনতকৈও অধিক, সংক্ষিপ্তকৰণে এক ভাগ-বাটোৱাৰা কৰা  দৃষ্টিভংগী প্ৰতিফলিত কৰে: প্ৰতিৰোধৰ পৰা প্ৰস্তুতিলৈকে, আগতীয়া সতৰ্কবাণীৰ পৰা আগতীয়াকৈ ব্যৱস্থা লোৱালৈকে, আৰু আৰোগ্যৰ প্ৰতি সঁহাৰি- আমি একেলগে জুই পৰিচালনা কৰিব লাগিব। জ্ঞান, প্ৰযুক্তি, প্ৰতিষ্ঠান আৰু সম্প্ৰদায়ক সংযোগ কৰি ব্ৰিকছ দেশসমূহে সামূহিক স্থিতিস্থাপকতা শক্তিশালী কৰিব পাৰে, বনাঞ্চল আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যক সুৰক্ষা দিব পাৰে, জীৱিকা সুৰক্ষিত কৰিব পাৰে, আৰু অধিক অগ্নি-স্থিতিস্থাপক ভৱিষ্যত গঢ়ি তুলিব পাৰে।

৩. সংহত ভূ-প্ৰকৃতি-ভিত্তিক সেউজীকৰণ পদ্ধতিৰ সংক্ষিপ্তকৰণে ভূমিৰ অৱক্ষয়, মৰুভূমিকৰণ, জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষতি আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ আন্তঃসংলগ্ন প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰিকছৰ সদস্য দেশসমূহৰ অভিজ্ঞতা, ভাল পদ্ধতি আৰু নীতিগত পদ্ধতিসমূহক একত্ৰিত কৰে। ই সদস্য দেশসমূহৰ সামূহিক অৱদানসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ সৈতে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰক একত্ৰিত কৰা লেণ্ডস্কেপ ভিত্তিক হস্তক্ষেপৰ বিষয়ত  আলোকপাত কৰে।

জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়, সামৰ্থ্য বিকাশ আৰু কাৰিকৰী সহযোগিতা, সহযোগিতামূলক গৱেষণা, আৰু নিৰীক্ষণ আৰু মূল্যায়নৰ বাবে উমৈহতীয়া পদ্ধতিৰ বিকাশকে ধৰি ব্ৰিকছৰ সহযোগিতা শক্তিশালী কৰিব পৰা ক্ষেত্ৰসমূহো সংক্ষিপ্তকৰণত চিনাক্ত কৰা হৈছে। ই পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ, জলবায়ুৰ স্থিতিস্থাপকতা শক্তিশালী, জীৱিকাৰ উন্নতি আৰু বিশ্ব পুনৰুদ্ধাৰ আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্যত অৰিহণা যোগাব পৰা ব্যৱহাৰিক উদাহৰণসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰাৰ লগতে সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাৰ দিশত এক পদক্ষেপ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।

৪. বৰ্ধিত  দায়বদ্ধতাৰ কাঠামো আৰু অগ্ৰণী বৃত্তাকাৰ অৰ্থনীতিৰ পদ্ধতিৰ সংক্ষিপ্তকৰণে বৃত্তাকাৰ তথা সম্পদ-দক্ষ অৰ্থনীতিৰ দিশত পৰিৱৰ্তনক সম্বোধন কৰাত ব্ৰিকছৰ সদস্য দেশসমূহৰ অভিজ্ঞতা, নীতিগত পদ্ধতি, নিয়ন্ত্ৰণমূলক যন্ত্ৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক আৰ্হিসমূহক একত্ৰিত কৰে। ইয়াত সম্প্ৰদায়ৰ নেতৃত্বত আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু ডিজিটেল আৱৰ্জনা-বিনিময় মঞ্চৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় বৃত্তাকাৰ অৰ্থনীতিৰ ৰোডমেপ, ডিজিটেল ট্ৰেচেবিলিটি ব্যৱস্থা, পুনঃব্যৱহাৰৰ প্ৰমাণপত্ৰ, আৰু আৱৰ্জনা খণ্ডৰ ব্যাপক সংস্কাৰলৈকে মূল পদক্ষেপসমূহৰ  বিষয়ত  আলোকপাত কৰা হৈছে।

এই সংক্ষিপ্ত পত্ৰই  ভাৰতৰ বজাৰভিত্তিক বৰ্ধিত উৎপাদক দায়বদ্ধতা (ইপিআৰ) স্থাপত্যৰ দিশত পৰিৱৰ্তন প্ৰদৰ্শন কৰে, যিটো কেন্দ্ৰীভূত ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম আৰু বিভিন্ন আৱৰ্জনা প্ৰবাহক সামৰি লোৱা কাঠামো সম্প্ৰসাৰণৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত। ইয়াৰ উপৰিও ই জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়, ডিজিটেল ট্ৰেচেবিলিটি সমাধান, কাৰিকৰী সামৰ্থ্য বিকাশ, আৰু সম্পদ-দক্ষ, স্থিতিস্থাপক আৰু বহনক্ষম অৰ্থনীতিক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে বৃত্তাকাৰ ব্যৱসায়িক মডেলৰ বিকাশকে ধৰি ব্ৰিকছৰ সহযোগিতা শক্তিশালী কৰিব পৰা মূল ক্ষেত্ৰসমূহ চিনাক্ত কৰে।

***

VM/GS/DM