नवी दिल्ली, 20 ऑगस्ट 2026

आधार ॲपने 5 कोटी डाउनलोड्सचा महत्त्वपूर्ण टप्पा ओलांडला आहे. नागरिकांनी सोयीस्कर आणि डिजिटल-प्रथम आधार सेवा मोठ्या प्रमाणात स्विकारल्याचे दिसून येत आहे.

हा टप्पा नागरिक आणि  युआयडीएआय यांच्यातील डिजिटल दुवा म्हणून आधार ॲपच्या भूमिकेचा महत्त्वपूर्ण विस्तार दर्शवत आहे.  यामुळे आधार क्रमांक धारकांना त्यांच्या स्मार्टफोनवरून विविध सेवांचा लाभ घेणे शक्य झाले आहे; यामध्ये मोबाईल क्रमांक अद्ययावत करणे, पत्ता अद्ययावत करणे, ईमेल अद्ययावत करणे, बायोमेट्रिक लॉक/अनलॉक करणे आणि ई-आधार डाउनलोड करणे यांसारख्या सेवांचा समावेश आहे.

ॲपच्या सुरुवातीपासूनच त्याचा वापर मोठ्या प्रमाणावर आणि सातत्याने होत आहे. आधार ॲपचा वापर करून 60 लाखांहून अधिक लोकांनी आपला मोबाईल क्रमांक अद्ययावत केला आहे, तर 15 लाखांहून अधिक निवासी पत्ता आणि 23 लाखांहून अधिक ईमेल पत्ते अद्ययावत करण्यात आले आहेत.

या सेवांचा वाढता वापर हे दाखवतो की,  नागरिक आता आधार केंद्राला भेट न देता डिजिटल पद्धतीने आधार-संबंधित सेवा घेण्याला अधिक पसंती देत आहेत.

आधार ॲपची रचना शो, शेअर एन्ड वेरिफाय अर्थात दाखवा, सामायिक करा आणि पडताळणी करा या तत्त्वावर करण्यात आली आहे. यामुळे आधार क्रमांक धारकांना त्यांच्या आधार माहितीच्या वापराबाबत अधिक नियंत्रण मिळते आणि त्याच वेळी ओळखीची पडताळणी करणे सोयीचे होते.

आधार ॲपच्या वाढीसोबतच, युडीआय  सुरक्षित आणि सोयीस्कर ऑफलाइन पडताळणीसाठीची परिसंस्था देखील विस्तारत आहे. जानेवारीमध्ये याची सुरुवात झाल्यापासून, युआयडीएआय ने 200 हून अधिक संस्थांना ऑफलाइन पडताळणी करणाऱ्या संस्था, ओव्हीएसई म्हणून आपल्या प्रणालीशी जोडल्या आहेत.

हा टप्पा आधार ऑफलाइन यंत्रणेद्वारे सुरक्षित, संमती-आधारित आणि कागदविरहित पडताळणी सक्षम करण्याच्या दिशेने झालेली एक मोठी प्रगती आहे; यामुळे सेवा पुरवठादार आणि नागरिक या दोघांचेही सक्षमीकरण होत आहे.

ओव्हीएसई भागीदारांचा हा सहभाग आधार-सक्षम आणि गोपनीयतेला प्राधान्य देणाऱ्या डिजिटल पडताळणी प्रणालींवरील वाढता विश्वास दाखवत आहे. या प्रणाली वापरकर्त्याच्या नियंत्रणाला प्राधान्य देतात आणि त्याच वेळी सेवा मिळवण्यातील सुलभता सुनिश्चित करतात.

क्यूआर कोड-आधारित पडताळणी आणि सुरक्षित डिजिटल स्वाक्षरी असलेली कागदपत्रे यांसारख्या आधार ऑफलाइन पडताळणी पद्धतींचा वापर करून, या संस्था आता युआयडीएआयच्या केंद्रीय डेटाबेसशी रिअल-टाइम कनेक्टिव्हिटीची गरज नसतानाही ओळखीबाबतच्या माहितीची पडताळणी करू शकतील.

सुषमा काणे/राजेश शिरभाते/प्रिती मालंडकर

सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai    /PIBMumbai    /pibmumbai  pibmumbai[at]gmail[dot]com  /PIBMumbai    /pibmumbai