କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ତଥା ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ୨୬ତମ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬ର ଉଦଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନକୁ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଜି ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ରେକର୍ଡ ବ୍ୟୁରୋର (ଏନ୍.ସି.ଆର୍.ବି.) ଅଭିଜ୍ଞାନ, ସି.ଆର୍.ପି.ଆଇ., ଇ-ପ୍ରସିକ୍ୟୁସନ୍ ୨.୦ ଏବଂ ଇ-ଫରେନ୍ସିକ୍ ୨.୦ ଆପ୍ଲିକେସନଗୁଡ଼ିକର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ତ୍ୱରିତ ସମାଧାନକୁ ସୁଗମ କରିବ ଏବଂ ସମୟୋଚିତ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟୁରୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଆଇ.ବି.), ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ରେକର୍ଡ ବ୍ୟୁରୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଏନ୍.ସି.ଆର୍.ବି.) ଏବଂ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଫରେନ୍ସିକ ସାଇନ୍ସ ଲାବୋରେଟୋରୀ (ସି.ଏଫ୍.ଏସ୍.ଏଲ୍.) ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ତାଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସମ୍ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିବା ଅଧିକାର ପାଇଁ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ଉପକରଣରେ ପରିଣତ କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି।

ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ ପରଠାରୁ ମୋଦୀ ସରକାର ଅପରାଧିକ ଆଇନରେ ମୌଳିକ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆଧୁନିକୀକରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଏହାର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗରେ ପରିଣତ କରିବା ମଧ୍ୟ। ଏଫ୍.ଆଇ.ଆର୍. ପଞ୍ଜୀକରଣ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ସଂସ୍କାରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଶ୍ରୀ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାର ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଲାଗି ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ସାତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାର ଅତି ନିକଟତର ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଏନସିଆରବି ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୂତନ ଅପରାଧିକ ଆଇନର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ୨୪ ଟି ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ବ୍ୟାପକ ପରାମର୍ଶ କରିଛନ୍ତି। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହିତ ପୋଲିସ ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ବ୍ୟୁରୋର (ବିପିଆର ଆଣ୍ଡ ଡି) ଏବଂ ଏନସିଆରବି ଏହି ପ୍ରୟାସରେ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଏନସିଆରବି ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ପୁଲିସ ବାହିନୀକୁ କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରେ ଜଣେ ମାଆ ଭଳି ପୋଷଣକାରୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଶ୍ରୀ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସର ଫଳସ୍ୱରୂପ, ନୂତନ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ଆଇନଗୁଡିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପରେ ସାରା ଦେଶର ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ସୁଚାରୁ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି।

ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଅପରାଧର ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଅପରାଧ ସ୍ଥଳରୁ ଆରମ୍ଭରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଦଣ୍ଡବିଧାନ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉପାୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଛାପ ହେଉଛି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ। ଫିଙ୍ଗର ପ୍ରିଣ୍ଟ ରେକର୍ଡର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଉପଯୋଗ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜାତୀୟ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଫିଙ୍ଗର ପ୍ରିଣ୍ଟ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫିକେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ନାଫିସ୍) ଏହି ଢାଞ୍ଚାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସବୁଠାରୁ ଜଟିଳ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ କରିବାରେ ନାଫିସର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯୋଗଦାନ ରହିଛି।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ନାଫିସର ଉପଯୋଗ କେବଳ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହାର ପ୍ରଭାବଶୀଳତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅପରାଧ ଦୃଶ୍ୟରୁ ସଂଗୃହିତ ଫିଙ୍ଗର ପ୍ରିଣ୍ଟ ଅପଲୋଡ୍ କରି ଡାଟାବେସକୁ ନିରନ୍ତର ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ସେ ନାଫିସକୁ ଏକ ଦ୍ୱିମୁଖୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅପରାଧ ପ୍ରମାଣ କରିବାରେ ଅମୂଲ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ନିରନ୍ତର ତଥ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ତେଣୁ, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଡାଟାବେସ୍ ସର୍ଚ୍ଚ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଅପରାଧ-ଦୃଶ୍ୟ ଫିଙ୍ଗର ପ୍ରିଣ୍ଟକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ଅପଲୋଡ୍ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ: କୌଣସି ଅପରାଧୀ, ଯେତେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଅନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ଆଇନ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନର ମିଳିତ ଶକ୍ତିକୁ ଏଡ଼ାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ, ସମୟବଦ୍ଧ ମକଦ୍ଦମା ଏବଂ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇପାରିବ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, କାରଣ ସ୍ଥାୟୀ ଅପରାଧ ନିବାରଣ କେବଳ ସେତେବେଳେ ସମ୍ଭବ ଯେତେବେଳେ ସମାଜରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବିକଶିତ ହେବ ଯେ ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଦଣ୍ଡରେ ପରିଣତ ହେବ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଅପରାଧ ପ୍ରମାଣିତ ହେବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶ୍ରୀ ଶାହ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ଅପରାଧ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏବଂ ସମୟୋଚିତ ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଜିର ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳି ଯାଇଛି। ଆଜି, ପୋଲିସ୍, କାରାଗାର ପ୍ରଶାସନ, ଅଭିଯୋଜନ ଏଜେନ୍ସି, ଅଦାଲତ ଏବଂ ଫରେନସିକ୍ ଲବ୍ରୋଟରୀ ସମେତ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାର କେବଳ ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାଁନ୍ତି ବରଂ ସେମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକର ସଫଳତାକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବେ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।

ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୂତନ ଅପରାଧିକ ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପରଠାରୁ ୯୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ ସମେତ ଅନେକ ମାମଲାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ତାହା ଶିଖିବା ଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଦାଖଲ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ନୂତନ ଆଇନରେ ଉଭୟ ଅଭିଯୋଜନ ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସରଳ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ପୁରୁଣା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବଦଳାଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରରେ ଗତିଶୀଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମକଦ୍ଦମାର ସମୟସୀମା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳାଫଳ କେବଳ ସେତେବେଳେ ହାସଲ କରାଯାଇପାରିବ ଯେତେବେଳେ ପୋଲିସ୍, ଓକିଲ, ଫରେନସିକ୍ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ହେବେ।

ଉଦଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନରେ ଭର୍ଚୁଆଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପୋଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ତାଲିମ ପାଇଁ ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ଏବଂ ଅତି କମରେ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିବାକୁ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ସେ ସୂଚନାକୁ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟାପକ ସୂଚନା ଭଣ୍ଡାରକୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବା ଉପରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛି ଯାହା ଦଣ୍ଡବିଧାନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଏନ୍.ଏ.ଏଫ୍.ଆଇ.ଏସ୍. ଏବଂ ସି.ଆର୍.ପି.ଆଇ. ଭଳି ଡାଟାବେସର ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ମୁଖ୍ୟତଃ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ୱ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଜଣେ ଅପରାଧୀଙ୍କ ଡି.ଏନ୍.ଏ. ନମୁନା ଯଦି ସଠିକ୍ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହେ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଅପରାଧଗୁଡ଼ିକର ତଦନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ତେଣୁ ଏଭଳି ନମୁନାଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶ୍ରୀ ଶାହ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ସେହିଭଳି ଭାବେ, ନାଫିସ୍ ତଥ୍ୟର ସଂଗ୍ରହ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରୟୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଭୁଲତାର ସହ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟକୁ ଡାଟାବେସ୍ ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଭାବରେ ଗଚ୍ଛିତ ତଥ୍ୟ ଏକ ସମ୍ପତ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ବୋଝ ହୋଇଯାଏ। ତଥ୍ୟ କେବଳ ସେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ଯେତେବେଳେ ଏହା ବୁଦ୍ଧିରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (ଏଆଇ), ମେସିନ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ଏବଂ ଡାଟା ଆନାଲିଟିକ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରି ଅପରାଧ ଢାଞ୍ଚାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା, ପୁନରାବୃତ୍ତି ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ଅପରାଧୀଙ୍କ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦଳ ଗଠନ କରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।

ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ କେତେକ ଅପରାଧୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ନ୍ୟାୟିକ ସୀମାର ଫାଇଦା ଉଠାଉଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଆନ୍ତଃରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଡାଟାବେସ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ଉନ୍ନତ ସଫ୍ଟୱେର୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଡାଟାବେସ୍ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ଆକ୍ସେସ୍ ଲଗ୍, ଏସ୍ଓପି-ଆଧାରିତ ବ୍ୟବହାର, ତୃତୀୟ-ପକ୍ଷ ଅଡିଟ୍ ଏବଂ ଅପବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ସମେତ ଦୃଢ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣକୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାରିକ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଚାର୍ଜସିଟ୍ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ ଏବଂ କେବଳ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ପ୍ରମାଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୀ ଶାହ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସମୟବଦ୍ଧ ମକଦ୍ଦମା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ ଆଇନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଉପଯୋଗ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ତାଲିମ ମଡ୍ୟୁଲରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ସଂଗ୍ରହ, ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅପଲୋଡ କରିବାର ସଠିକ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହିତ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଚାର୍ଜସିଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର କଳାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମଡ୍ୟୁଲଗୁଡିକ ଅଭିଜ୍ଞ ଓକିଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହେବା ଉଚିତ୍। ଶ୍ରୀ ଶାହ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଆଙ୍ଗୁଠି ଛାପ, ଟେଲିଫୋନ୍ ଟାୱାର ତଥ୍ୟ, ମୁହଁ ଚିହ୍ନଟ, ଆଇରିସ୍ ଏବଂ ଡିଏନଏ ମେଳ କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅଦାଲତରେ ୨୫୦ ଖଣ୍ଡ ପ୍ରମାଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କୌଣସି ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରେ ନାହିଁ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ବାହିନୀର ପ୍ରୟାସ ଯୋଗୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶର ସମସ୍ତ ୧୭,୮୪୦ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ କ୍ରାଇମ୍ ଆଣ୍ଡ କ୍ରିମିନାଲ୍ ଟ୍ରାକିଂ ନେଟୱାର୍କ ଆଣ୍ଡ ସିଷ୍ଟମ୍ (ସି.ସି.ଟି.ଏନ୍.ଏସ୍) ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଦେଶରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୭ କୋଟି ୬୮ ଲକ୍ଷ ଏଫ୍.ଆଇ.ଆର୍. ସମେତ ପୁରୁଣା ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୨,୦୦୦ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ଇ-କୋର୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି ଏବଂ ପୁରୁଣା ଅଭିଯୋଗ ରେକର୍ଡକୁ ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଇ-କାରାଗାର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ୨ କୋଟି ୨୯ ଲକ୍ଷ କଏଦୀଙ୍କ ତଥ୍ୟ ରହିଥିବା ବେଳେ ଇ-ଫରେନ୍ସିକ୍ ଡାଟାବେସରେ ୩୪ ଲକ୍ଷ ୪୮ ହଜାର ମାମଲାର ସୂଚନା ରହିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ କ୍ରାଇମ୍ ମଲ୍ଟି ଏଜେନ୍ସି ସେଣ୍ଟର (କ୍ରି-ମ୍ୟାକ) ୪୩ ଲକ୍ଷ ୧୬ ହଜାର ଆଲର୍ଟ ରେକର୍ଡ ରହିଛି। ଶ୍ରୀ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଏକ କୋଠରୀରେ ଗଚ୍ଛିତ ଏକ ଆଲମାରୀ ଭଳି, ଯଦି ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସରେ ପରିଣତ ନହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଏକ ସମ୍ପତ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ବୋଝ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଛି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁବ ପେସାଦାରଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିଛି।

ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଖାପାଖି ୧ କୋଟି ୨୯ ଲକ୍ଷ ଆଙ୍ଗୁଠି ଛାପ ରେକର୍ଡ, ପାଖାପାଖି ୯ ଲକ୍ଷ ୯୧ ହଜାର ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଅପରାଧୀଙ୍କ ରେକର୍ଡ, ୩ ଲକ୍ଷ ୬୫ ହଜାର ମାନବ ଚାଲାଣ ମାମଲା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଏବଂ କାରାଗାରର ବ୍ୟାପକ ତଥ୍ୟ ରହିଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବେ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜାତୀୟ ସମ୍ପଦ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପଟି ହେଉଛି ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଯେ ସମଗ୍ର ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ଉପଯୋଗ କରିବା ଏବଂ ତଥ୍ୟକୁ ପରିଚାଳନା କ୍ଷମତାରେ ପରିଣତ କରିବା ଶିଖେ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶୀଦାର ତଥ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବା, ଡାଟାବେସକୁ ଏକୀକୃତ କରିବା, ଦୃଢ ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ପଦ୍ଧତି ବିକଶିତ କରିବା ଏବଂ ଅଭିନବ ଅପରାଧ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଡିଜାଇନ୍ କରିବାରେ ଯୁବ ପେସାଦାରଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ କହିଥିଲେ, ଏନ୍.ସି.ଆର୍.ବି. ଏବଂ ବି.ପି.ଆର୍.ଆଣ୍ଡ.ଡି. କେବଳ ରେକର୍ଡ ରଖୁଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନଠାରୁ ଆଗକୁ ଯାଇ ଗୁଇନ୍ଦା ପରିଚାଳିତ ଅପରାଧ ନିବାରଣ ସଙ୍ଗଠନ ଭାବେ ବିକଶିତ ହେଉଛନ୍ତି।

ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଏନ୍.ସି.ଆର୍.ବି. ଚାରି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମୋଡସ୍ ଅପରେଣ୍ଡି ବ୍ୟୁରୋର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ପରେ, ବ୍ୟୁରୋର ତଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବୀ ଢଙ୍ଗରେ ଉପଯୋଗ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବ। ଏହା କେବଳ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ନାହିଁ ବରଂ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଅପରାଧ ଘଟିବା ପୂର୍ବରୁ ରୋକିବାରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ଷମ କରିବ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଦୁଇଟି ଦିଗ ରହିଛି, ଅପରାଧ ପରେ ଦଣ୍ଡ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ପୁନରାବୃତ୍ତିରେ ଲିପ୍ତ ଅପରାଧୀ ଏବଂ ଆନ୍ତଃରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧିକ ନେଟୱାର୍କର ପୂର୍ବାନୁମାନକାରୀ ଚିହ୍ନଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅପରାଧକୁ ରୋକିବା।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦୋହରାଇଥିଲେ ଯେ ନୂତନ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ: ଦେଶରେ ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଅପିଲ ସମେତ ସମଗ୍ର ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ଉଚିତ। ସେ କହିଥିଲେ, ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ କରିବା ଲାଗି ଏକ ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଲାଗି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ବିଚାରାଧୀନ ଅପରାଧିକ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସାନ୍ଧ୍ୟ ଅଦାଲତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କୌଣସି ମୂଲ୍ୟରେ ବିଳମ୍ବକୁ ବରଦାସ୍ତ କରିବ ନାହିଁ। ସେ କହିଥିଲେ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଚାର୍ଜସିଟ୍, ଦକ୍ଷ ଅଭିଯୋଜନ ଏବଂ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ।

ନିଜର ଅଭିଭାଷଣ ଶେଷରେ ଶ୍ରୀ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଏନ.ସି.ଆର.ବି. ଯେଉଁ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିବା ଉଚିତ। ବିପିଆର ଆଣ୍ଡ ଡି ଏବଂ ଏନସିଆରବିର ଅବଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ବିନା ଭାରତରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏନ୍.ସି.ଆର୍.ବିର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସମର୍ପଣ ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ସଙ୍ଗଠନର ଭୂମିକା ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଫିଙ୍ଗରପ୍ରିଣ୍ଟ ବ୍ୟୁରୋକୁ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଉପକରଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି, ଅପରାଧ ଦୃଶ୍ୟରେ ପ୍ରମାଣ ସଂରକ୍ଷଣ, ଡାଟାବେସ୍ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରୁ ଦ୍ରୁତ ନାଫିସ୍ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଭଳି ବ୍ୟବହାରିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।

HS