કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે મુખ્ય અતિથિ તરીકે નવી દિલ્હીમાં 26મી ઓલ ઇન્ડિયા ફિંગરપ્રિન્ટ કોન્ફરન્સ 2026ના ઉદ્ઘાટન સત્રને સંબોધિત કર્યું હતું. ગૃહ મંત્રીએ નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB) ની અભિજ્ઞાન, CrPI, ઈ-પ્રોસિક્યુશન 2.0 અને ઈ-ફોરેન્સિક્સ 2.0 એપ્લિકેશન્સ પણ લોન્ચ કરી હતી જે પેન્ડિંગ કેસોના ઝડપી નિકાલની સુવિધા આપશે અને સમયસર ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરશે. આ કાર્યક્રમમાં ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) ના ડાયરેક્ટર, નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB) ના ડાયરેક્ટર અને સેન્ટ્રલ ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી (CFSL) ના ડાયરેક્ટર સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

પોતાના સંબોધનમાં કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભારત હાલમાં તેની ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે હવે ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીને બંધારણ દ્વારા નાગરિકોને આપવામાં આવેલા અધિકારોની ખાતરી કરવા માટે એક અસરકારક અને યોગ્ય માધ્યમ બનાવવાનો સમય આવી ગયો છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ઓગસ્ટ 2019 થી, મોદી સરકારે ફોજદારી કાયદાઓમાં મૂળભૂત સુધારા લાવવા માટે એક વ્યાપક અભિયાન હાથ ધર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે તેનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીને આધુનિક બનાવવાનો નથી પરંતુ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીને તેના અભિન્ન અંગો બનાવવાનો પણ છે. એફઆઈઆરની નોંધણીથી લઈને દોષિત ઠેરવવા સુધીના ત્રણ વર્ષની અંદર ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવો એ મોદી સરકારના ફોજદારી ન્યાય સુધારાઓનો એક મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે સરકાર ત્રણ વર્ષમાં ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક મજબૂત માળખું સ્થાપિત કરી રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે છેલ્લા સાત વર્ષોમાં દેશ આ મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવાની ખૂબ નજીક પહોંચી ગયો છે, જેમાં NCRB આ સફરમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે નવા ફોજદારી કાયદાઓના અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે 24 રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ અને ગૃહમંત્રીઓ સાથે વ્યાપક પરામર્શ કર્યો છે. ગૃહ મંત્રાલયની સાથે બ્યુરો ઓફ પોલીસ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (BPR&D) અને NCRB આ પ્રયાસમાં મુખ્ય સ્તંભો તરીકે રહ્યા છે. શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે NCRB એ તમામ રાજ્યોના પોલીસ દળોને તેમની ક્ષમતા નિર્માણના પ્રયાસોને પ્રોત્સાહિત કરવાની સાથે જરૂરી તાલીમ પૂરી પાડીને માતાની જેમ જ ઉછેરની ભૂમિકા ભજવી છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે આ સતત પ્રયાસોના પરિણામે, નવા ફોજદારી ન્યાય કાયદાઓ લાગુ થયા પછી દેશભરના પોલીસ સ્ટેશનોમાં સરળતાથી અમલમાં આવી રહ્યા છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે વૈજ્ઞાનિક પુરાવા ગુના સામે લડવામાં સૌથી શક્તિશાળી હથિયાર છે. તેમણે કહ્યું કે ગુનાના સ્થળેથી શરૂઆતથી જ વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓનું જતન કરવું એ દોષિત ઠેરવવા માટેના સૌથી અસરકારક રસ્તાઓમાંથી એક છે. તેમણે કહ્યું કે ફિંગરપ્રિન્ટ્સ વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્વરૂપોમાંનું એક છે. નેશનલ ઓટોમેટેડ ફિંગરપ્રિન્ટ આઇડેન્ટિફિકેશન સિસ્ટમ (NAFIS) આ માળખાના મુખ્ય સ્તંભ તરીકે સેવા આપવા સાથે ફિંગરપ્રિન્ટ રેકોર્ડ્સનું અસરકારક સંગ્રહ અને ઉપયોગ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું કે NAFIS એ સૌથી જટિલ કેસોને ઉકેલવામાં પણ નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે NAFIS નો ઉપયોગ માત્ર ગુનેગારોની ઓળખ કરવા માટે જ થવો જોઈએ નહીં. તેની અસરકારકતા દરેક ગુનાના સ્થળેથી એકત્રિત કરાયેલ ફિંગરપ્રિન્ટ્સ અપલોડ કરીને ડેટાબેઝને સતત સમૃદ્ધ બનાવવા પર નિર્ભર છે. તેમણે NAFIS ને એક દ્વિ-માર્ગી પ્રણાલી તરીકે વર્ણવી જે ગુનાઓ સાબિત કરવામાં અમૂલ્ય છે પરંતુ તેમાં સતત ડેટા નિર્માણની પણ જરૂર પડે છે. તેથી, તાલીમ કાર્યક્રમોમાં માત્ર ડેટાબેઝ સર્ચ કરવા પર જ નહીં, પરંતુ તેને મજબૂત કરવા માટે ગુનાના સ્થળના ફિંગરપ્રિન્ટ્સને વ્યવસ્થિત રીતે અપલોડ કરવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે સરકારનો ઉદ્દેશ્ય સ્પષ્ટ છે: કોઈપણ ગુનેગાર, ગમે તેટલો બુદ્ધિશાળી હોય, તે કાયદા અને વિજ્ઞાનની સંયુક્ત શક્તિથી બચી શકવો જોઈએ નહીં. વૈજ્ઞાનિક તપાસ, સમયબદ્ધ પ્રોસિક્યુશન (અભિયોજન) અને સંકલિત ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીના અસરકારક ઉપયોગ દ્વારા ગુના નિયંત્રણ સુનિશ્ચિત કરી શકાય છે. તેમણે કહ્યું કે માત્ર ગુનેગારોને પકડવા પૂરતા નથી કારણ કે ગુનાખોરીનું કાયમી નિવારણ ત્યારે જ પ્રાપ્ત થઈ શકે જ્યારે સમાજમાં એવો આત્મવિશ્વાસ પેદા થાય કે ગુનાહિત કૃત્યોનું પરિણામ અનિવાર્યપણે સજા જ હશે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે માત્ર ગુનેગારોને પકડવા પર જ નહીં પરંતુ ગુનાઓ સમયબદ્ધ રીતે સાબિત થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા પર પણ સતત ભાર મૂકવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે ધ્યાન માત્ર ગુનેગારોની ધરપકડ પૂરતું મર્યાદિત ન હોવું જોઈએ. શ્રી શાહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વૈજ્ઞાનિક રીતે ગુનાઓ સાબિત કરવા અને સમયસર ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવો તેટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે.

ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે જોકે આજની પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. આજે ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીના તમામ હિતધારકો જેમ કે પોલીસ, જેલ પ્રશાસન, પ્રોસિક્યુશન એજન્સીઓ, અદાલતો અને ફોરેન્સિક પ્રયોગશાળાઓએ આ સુધારાઓને માત્ર સ્વીકાર્યા જ નથી પરંતુ તેમની પ્રગતિમાં પણ યોગદાન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ સુધારાઓની સફળતા જનતા સુધી પહોંચાડીને વાત કરવાની હવે સરકારની જવાબદારી છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે નવા ફોજદારી કાયદાના અમલીકરણ પછી અનેક કેસોમાં 90 દિવસની અંદર આજીવન કેદ સહિતની સજા થઈ છે. તેમણે કહ્યું કે તાલીમ કાર્યક્રમો માત્ર એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે શીખવાથી આગળ વધવા જોઈએ. તાલીમમાં વૈજ્ઞાનિક પુરાવા તૈયાર કરવાથી લઈને ચાર્જશીટ દાખલ કરવા સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયા આવરી લેવી જોઈએ. શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે નવા કાયદાઓમાં પ્રોસિક્યુશન અને ન્યાયતંત્ર બંનેના કામને સરળ બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી જોગવાઈઓ સામેલ છે. જૂની પ્રક્રિયાઓને વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓ પર આધારિત ગતિશીલ પ્રણાલીઓ સાથે બદલવામાં આવી છે, જે પ્રોસિક્યુશનની સમયમર્યાદા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તેમણે કહ્યું કે અર્થપૂર્ણ પરિણામો ત્યારે જ પ્રાપ્ત થઈ શકે જ્યારે પોલીસ, પ્રોસિક્યુટર્સ, ફોરેન્સિક નિષ્ણાતો અને ન્યાયતંત્ર બધા તાલીમ કાર્યક્રમોના અભિન્ન અંગ બને.

ગૃહ મંત્રીએ વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી ઉદ્ઘાટન સત્રમાં જોડાયેલા રાજ્યોના પોલીસ મહાનિર્દેશકોને આ મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ પર તાલીમ માટે દર અઠવાડિયે ઓછામાં ઓછો એક દિવસ ફાળવવા અને ઓછામાં ઓછા એક વર્ષ સુધી આ પ્રયાસ ચાલુ રાખવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે માહિતીને ઇન્ટેલિજન્સ (ગુપ્તચર માહિતી) માં પરિવર્તિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે આ પ્રણાલી વિશાળ માહિતી ભંડારોને એક્શનેબલ ઇન્ટેલિજન્સમાં ફેરવવા પર વધુને વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે જે દોષિત ઠેરવવામાં મદદ કરી શકે છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે NAFIS અને CRPI જેવા ડેટાબેઝની ગુણવત્તા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રાથમિક જવાબદારી રાજ્યોની છે. તેમણે કહ્યું કે ગુનેગારનો ડીએનએ નમૂનો જો યોગ્ય રીતે સાચવવામાં આવે તો તેનો ઉપયોગ અન્ય ગુનાઓની તપાસમાં પણ થઈ શકે છે. તેથી, આવા નમૂનાઓનું ચોક્કસ સંગ્રહ અને સુરક્ષિત સંગ્રહ સુનિશ્ચિત કરવો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. શ્રી શાહે ઉમેર્યું હતું કે તે જ રીતે NAFIS ડેટાનું સંગ્રહ, સુરક્ષા અને ઉપયોગ આ બધું ખૂબ જ ચોકસાઈ સાથે થવું જોઈએ.

શ્રી અમિત શાહે તમામ રાજ્યોને ડેટાબેઝની ગુણવત્તા અને સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવા વિનંતી કરી હતી અને ટિપ્પણી કરી હતી કે નિષ્ક્રિય રીતે સંગ્રહિત ડેટા અસ્કયામત બનવાને બદલે બોજ બની જાય છે. ડેટા સાચું મૂલ્ય ત્યારે જ આપે છે જ્યારે તે ઇન્ટેલિજન્સમાં પરિવર્તિત થાય. તેમણે દરેક રાજ્યમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), મશીન લર્નિંગ અને ડેટા એનાલિટિક્સનો ઉપયોગ કરીને ગુનાની પેટર્નનું વિશ્લેષણ કરવા, વારંવાર ગુના આચરનારાઓને ઓળખવા અને ગુનેગારોની પ્રોફાઇલ વિકસાવવા માટે વિશેષ ટીમો બનાવવાની હાકલ કરી હતી.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે કેટલાક ગુનેગારો રાજ્યો વચ્ચેની અધિકારક્ષેત્રની સરહદોનો લાભ ઉઠાવે છે. તેથી આંતર-રાજ્ય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનેગારોને ઓળખવા માટે ડેટાબેઝનો ઉપયોગ થવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે AI-આધારિત વિશ્લેષણ અને ચોક્કસ આંતરદૃષ્ટિ પેદા કરવામાં સક્ષમ અદ્યતન સોફ્ટવેર સિસ્ટમ્સ દ્વારા ડેટાને એક્શનેબલ ઇન્ટેલિજન્સમાં ફેરવવો જ જોઈએ. ડેટાબેઝ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ મજબૂત પગલાં અમલમાં મૂકવા જોઈએ, જેમાં જવાબદારી મિકેનિઝમ્સ, સાયબર સુરક્ષા સેફગાર્ડ્સ, એક્સેસ લોગ્સ, SOP-આધારિત ઉપયોગ, થર્ડ-પાર્ટી ઓડિટ અને દુરુપયોગ માટે દંડનો સમાવેશ થાય છે.

ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે તાલીમને વધુ વ્યવહારુ બનાવવી જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું કે ચાર્જશીટ ટૂંકી રાખવી જોઈએ અને માત્ર સંબંધિત પુરાવા જ સામેલ કરવા જોઈએ. શ્રી શાહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સમયબદ્ધ પ્રોસિક્યુશન સુનિશ્ચિત કરવા માટે નવા કાયદા હેઠળની જોગવાઈઓનો ઉપયોગ થવો જોઈએ. ગૃહ મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તાલીમ મોડ્યુલોમાં ટૂંકી ચાર્જશીટ તૈયાર કરવાની કળા સાથે વૈજ્ઞાનિક પુરાવા એકત્રિત કરવા, સાચવવા અને અપલોડ કરવાની ચોક્કસ પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થવો જોઈએ. તેમણે ઉમેર્યું કે આ મોડ્યુલો અનુભવી પ્રોસિક્યુટર્સ દ્વારા વિકસાવવામાં આવવા જોઈએ. શ્રી શાહે ટિપ્પણી કરી કે જો ફિંગરપ્રિન્ટ્સ, ટેલિફોન ટાવર ડેટા, ફેસિયલ રેકગ્નિશન, આઇરિસ અને ડીએનએ મેચ કર્યા પછી પણ અદાલતો સમક્ષ 250 પુરાવા રજૂ કરવામાં આવે, તો ટેકનોલોજીનો કોઈ વાસ્તવિક હેતુ સરતો નથી.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે રાજ્યના પોલીસ દળોના પ્રયાસોને કારણે દેશભરના તમામ 17,840 પોલીસ સ્ટેશનોમાં ક્રાઇમ એન્ડ ક્રિમિનલ ટ્રેકિંગ નેટવર્ક એન્ડ સિસ્ટમ્સ (CCTNS) હવે સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે દેશ પાસે હાલમાં 37 કરોડ 68 લાખ એફઆઈઆર સહિતના જૂના ડેટા (લેગસી ડેટા) ની પહોંચ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે 22,000 અદાલતોને ઈ-કોર્ટ સિસ્ટમ સાથે જોડવામાં આવી છે અને જૂના પ્રોસિક્યુશન રેકોર્ડને ડિજિટાઈઝ કરવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઈ-પ્રિઝન્સ સિસ્ટમમાં 2 કરોડ 29 લાખ કેદીઓનો ડેટા છે, જ્યારે ઈ-ફોરેન્સિક્સ ડેટાબેઝમાં 34 લાખ 48 હજાર કેસોની માહિતી સામેલ છે. આ ઉપરાંત ક્રાઈમ મલ્ટી એજન્સી સેન્ટર (Cri-Mac) માં 43 lakh 16 હજાર એલર્ટ રેકોર્ડ્સ છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે આ બધો ડેટા રૂમમાં રાખવામાં આવેલા કબાટ જેવો છે, જ્યાં સુધી આધુનિક ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરીને તેનું વિશ્લેષણ કરવામાં ન આવે અને તેને એક્શનેબલ ઇન્ટેલિજન્સમાં રૂપાંતરિત કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તે અસ્કયામત બનવાને બદલે બોજ બની રહેશે. તેમણે કહ્યું કે ગૃહ મંત્રાલયે આ દિશામાં કામ શરૂ કરી દીધું છે અને આ પ્રક્રિયામાં મોટી સંખ્યામાં યુવા વ્યાવસાયિકોને સામેલ કર્યા છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભારત પાસે હાલમાં આશરે 1 કરોડ 29 લાખ ફિંગરપ્રિન્ટ્સ રેકોર્ડ, અંદાજે 9 લાખ 91 હજાર માદક દ્રવ્યોના ગુનેગારોના રેકોર્ડ્સ, 3 લાખ 65 હજાર માનવ તસ્કરીના કેસો સંબંધિત ડેટા અને વ્યાપક જેલ ડેટાબેઝ છે. આ બધા સાથે મળીને એક મૂલ્યવાન રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ બનાવે છે. હવે પછીનું પગલું એ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે કે સમગ્ર ફોજદારી ન્યાય ઇકોસિસ્ટમ આ શક્તિનો ઉપયોગ કરવાનું શીખે અને ડેટાને ઓપરેશનલ ક્ષમતામાં ફેરવે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આગામી પાંચ વર્ષમાં, ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીના દરેક હિતધારકે ડેટાને એક્શનેબલ બનાવવા, ડેટાબેઝને એકીકૃત કરવા, મજબૂત વિશ્લેષણાત્મક પદ્ધતિઓ વિકસાવવા અને ગુના-નિયંત્રણના નવતર મોડ્યુલો ડિઝાઇન કરવા માટે યુવા વ્યાવસાયિકોને સામેલ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે NCRB અને BPR&D માત્ર રેકોર્ડ રાખતી સંસ્થાઓ હોવા ઉપરાંત ઇન્ટેલિજન્સ-આધારિત ગુના નિવારણ સંસ્થાઓ તરીકે વિકસી રહી છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે NCRB એ ચાર વર્ષ પહેલાં મોડસ ઓપરેન્ડી બ્યુરોની સ્થાપના કરી હતી. આ કોન્ફરન્સ પછી, બ્યુરો ડેટાનો અસરકારક ઉપયોગ કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ આગળ વધારશે. આનાથી માત્ર દોષિત ઠેરવવામાં જ મદદ મળશે નહીં પરંતુ સત્તાવાળાઓ ગુનાઓ બને તે પહેલાં જ તેને રોકવા માટે સક્ષમ બનશે. તેમણે કહ્યું કે ગુના નિયંત્રણના બે પરિમાણો છે, ગુના પછી સજા સુનિશ્ચિત કરવી અને પેટર્ન, વારંવાર ગુના આચરનારાઓ તથા આંતર-રાજ્ય કે આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત નેટવર્ક્સની પ્રિડિક્ટિવ ઓળખ દ્વારા ગુનાને રોકવો.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતું કે નવા ફોજદારી ન્યાય સંહિતાઓનો ઉદ્દેશ્ય સ્પષ્ટ છે: દેશમાં જ્યાં પણ ગુનો નોંધાય, ત્યાં સુપ્રીમ કોર્ટ સુધીની અપીલ સહિતની સમગ્ર ન્યાયિક પ્રક્રિયા ત્રણ વર્ષની અંદર પૂર્ણ થવી જોઈએ અને ગુનો સાબિત થવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે ગૃહ મંત્રાલય કેસોની પેન્ડન્સી ઘટાડવા માટે બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરવા સુપ્રીમ કોર્ટ અને હાઈકોર્ટના સહયોગમાં કામ કરી રહ્યું છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઇવનિંગ કોર્ટ સ્થાપવા અને હાઇકોર્ટ તથા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ ફોજદારી કેસોના નિકાલ માટે નવી વ્યવસ્થાઓ ઊભી કરવાના પ્રયાસો પણ ચાલી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ગૃહ મંત્રાલય કોઈપણ ભોગે વિલંબ સહન કરશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે વૈજ્ઞાનિક રીતે તૈયાર કરાયેલી ચાર્જશીટ, કાર્યક્ષમ પ્રોસિક્યુશન અને અદાલતોનો સંપૂર્ણ સહયોગ આવશ્યક રહેશે.

પોતાના સંબોધનના સમાપનમાં શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે NCRB એ જે વિઝન સાથે સ્થાપના કરવામાં આવી હતી તે જ વિઝન સાથે કામ કરવાનું ચાલુ રાખવું જોઈએ. BPR&D અને NCRB ના યોગદાનની પ્રશંસા કરતા તેમણે ટિપ્પણી કરી કે આ સંસ્થાઓ વિના ભારતમાં અસરકારક ગુના નિયંત્રણ શક્ય બનશે નહીં. NCRB ના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને તેમની નિષ્ઠા બદલ અભિનંદન આપતાં તેમણે નોંધ્યું કે આગામી વર્ષોમાં સંસ્થાની ભૂમિકા વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે. ગૃહ મંત્રીએ ફિંગરપ્રિન્ટ બ્યુરોને ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીમાં એક અનિવાર્ય સાધન તરીકે પણ વર્ણવ્યું હતું અને સહભાગીઓને ડેટા એકત્રિત કરવાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ, ગુનાના સ્થળે પુરાવાઓનું જતન, ડેટાબેઝ સુરક્ષા અને પોલીસ સ્ટેશનો પરથી ઝડપી NAFIS સર્ચ જેવા વ્યવહારુ મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા વિનંતી કરી હતી.

SM/IJ/JD