પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ભારત સરકાર નિયમિત અપડેટ્સ દ્વારા નાગરિકોને માહિતગાર રાખવાના પોતાના પ્રયાસો ચાલુ રાખી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક મીડિયા બ્રીફિંગ (પત્રકાર પરિષદ) યોજવામાં આવી હતી, જેમાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય, વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા, દરિયાઈ કામગીરી, પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાયતા અને મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં અંગે અપડેટ્સ આપ્યા હતા. રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલયે પણ દેશમાં ખાતરની ઉપલબ્ધતા અને સ્ટોકની સ્થિતિ અંગે વિગતો શેર કરી છે.

ખાતર સ્ટોકની સ્થિતિ અને ઉપલબ્ધતા

• દેશમાં ખાતરની એકંદર સ્ટોક સ્થિતિ આરામદાયક છે.
• ખરીફ 2026 માટે, DA&FW દ્વારા ખાતરની જરૂરિયાત 383.9 એલએમટી (LMT) હોવાનો પુનઃ અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે, જેની સામે આજે સ્ટોક આશરે 196.65 LMT (51% થી વધુ) છે, જે આશરે 33% ના સામાન્ય સ્તર કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. આ સરકાર દ્વારા બહેતર આયોજન, અગાઉથી સ્ટોક કરવા અને કાર્યક્ષમ લોજિસ્ટિક્સ મેનેજમેન્ટને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
• ભારતીય ખેડૂતોએ ચાલુ ખરીફ-2026માં 14.06.2026 સુધીમાં કુલ 102.78 LMT રાસાયણિક ખાતરો ખરીદી લીધા છે, જે કુલ જરૂરિયાતના આશરે 27% છે.
• દેશમાં જૈવિક ખાતરનો (ઓર્ગેનિક મેન્યુઅર) સ્ટોક આશરે 22.60 LMT ઉપલબ્ધ છે.
• ભારતીય ખેડૂતોએ યુદ્ધ પછી 11.82 LMT જૈવિક ખાતર (FOM/LFOM/PROM) ખરીદ્યું છે (પંજાબ 2.91 LMT, ઉત્તર પ્રદેશ 2.94 LMT, હરિયાણા 1.44 LMT, મધ્ય પ્રદેશ 1.34 LMT, ગુજરાત 1.0 LMT, મહારાષ્ટ્ર 0.87 LMT), જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળા દરમિયાન 3.31 LMT હતું. આ નોંધપાત્ર વધારો જૈવિક પોષક તત્વોના સ્ત્રોતોને વધુ અપનાવવા તરફ હકારાત્મક વલણ દર્શાવે છે અને રાસાયણિક ખાતરોથી જૈવિક વિકલ્પો તરફ ખેડૂતોની પસંદગીમાં ક્રમશઃ પરિવર્તન સૂચવે છે.
• હાલમાં, ચાલુ ખરીફ સીઝન માટે ખાતરની ઉપલબ્ધતામાં કોઈ મોટો પડકાર નથી.

સંકટ પછી ખાતરનું સ્થાનિક ઉત્પાદન અને આયાત;-(લાખ ટનમાં)

• સંકટની પરિસ્થિતિ પછી આયાત અને સ્થાનિક ઉત્પાદન દ્વારા આશરે 163.01 LMT ખાતર ઉપલબ્ધતામાં ઉમેરવામાં આવ્યું છે.
• ચાલુ સંકટના ગાળા દરમિયાન ભારતે 50 LMT થી વધુ યુરિયા અને P&K ખાતરો સુરક્ષિત કર્યા છે.
• વિદેશમાં 28 મિશનો (દૂતાવાસો) સાથેના સંકલનમાં, ભારતે ઓમાન, મલેશિયા, વિયેતનામ, જ્યોર્જિયા, નાઇજીરિયા, રશિયા, ફિનલેન્ડ, ઇજિપ્ત, અલ્જીરિયા, તુર્કી, નેધરલેન્ડ્સથી યુરિયા અને રશિયા, મોરોક્કો, ઇજિપ્ત, યુએસએ, જોર્ડન, દક્ષિણ કોરિયા, ટ્યુનિશિયા, સાઉદી અરેબિયા - લાલ સમુદ્ર (રેડ સી) વગેરે માર્ગેથી ડીએપી/એનપીકેએસ (DAP/NPKs) નો પુરવઠો સુરક્ષિત કર્યો છે.
• ચાલુ જૂન મહિનામાં ભારતીય બંદરો પર 25 LMT થી વધુ આયાતી યુરિયા, ડીએપી અને એનપીકેએસ પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
• ભારતે 17 LMT યુરિયાની ખરીદી માટે વૈશ્વિક ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે, જે પ્રક્રિયા હેઠળ છે.
• ખાતર વિભાગ (DoF) દ્વારા ખાતર એટલે કે યુરિયા અને P&K ખાતરના ઉત્પાદન માટેના ઇનપુટ્સની ઉપલબ્ધતાની નિયમિત સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે.
• DoF કંપનીઓ દ્વારા સાપ્તાહિક ધોરણે ઉઠાવવામાં આવતા તમામ સબસિડી બિલની નિયમિત ચૂકવણી કરી રહ્યું છે અને હાલમાં, ખાતર સબસિડીની ચૂકવણી માટે પૂરતું બજેટ ઉપલબ્ધ છે.
• ખાતરોની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અત્યાર સુધીમાં EGoS ની 12 બેઠકો યોજાઈ છે અને ઉપલબ્ધતાના મોટાભાગના પડકારોનો EGoS દ્વારા ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે.
• ભારતની ખાતર સુરક્ષા મજબૂત, સ્થિર અને સુપ્રબંધિત છે, જેમાં તમામ મુખ્ય ખાતરોની ઉપલબ્ધતા સતત જરૂરિયાત કરતાં વધુ છે.

ઊર્જા પુરવઠો અને ઇંધણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે વર્તમાન ઇંધણ પુરવઠાની પરિસ્થિતિ અંગે જાણકારી આપી હતી, જેમાં પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને એલપીજીની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપવામાં આવી હતી. એ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

• તમામ રિફાઇનરીઓ પૂરતા ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીઝ સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કામ કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
• સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી સ્થાનિક એલપીજી ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
• સ્થાનિક બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા ઓઇલ રિફાઇનરી કંપનીઓ અને પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સને સેન્ટર ફોર હાઇ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કટોકટીના ક્ષેત્રો માટે ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રામાં C3 અને C4 પ્રવાહો ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
• ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ અને આંતરિક વેપાર પ્રમોશન વિભાગ (DPIIT) તરફથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા, કેમિકલ અને પેઇન્ટ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે એલપીજી પુલમાંથી 1120 મેટ્રિક ટન/દિવસની C3-C4 અણુઓની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
• 01-જૂન-2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાત રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઇન્ટ ઉદ્યોગોને 5860 મેટ્રિક ટનથી વધુ C3-C4 અણુઓ (પ્રોપિલિન અને બ્યુટિલિન સહિત) અને આશરે 5050 મેટ્રિક ટન બ્યુટિલ એક્રેલેટનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ઇંધણ ઉપલબ્ધતા અને કિંમત નિર્ધારણના પગલાં

• દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ (પેટ્રોલ પંપ) સામાન્ય રીતે કામ કરી રહ્યા છે.
• મધ્ય પૂર્વના સંકટને કારણે ક્રૂડના ભાવોમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જો કે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લીટર ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
• ચોક્કસ વિસ્તારોમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ પર અસામાન્ય રીતે વધુ વેચાણ અને ભારે ભીડ જોવા મળી હતી; જો કે, દેશભરના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને પીએનજી (PNG) વિસ્તરણ પહલો

• ગ્રાહકોને અગ્રિમતા આપીને D-PNG અને સીએનજી-ટ્રાન્સપોર્ટને 100% પુરવઠો આપવામાં આવ્યો છે.
• કાર્યરત યુરિયા પ્લાન્ટ્સમાં પુરવઠો હાલમાં અગાઉના છ મહિનાના તેમના સરેરાશ વપરાશના લગભગ 100% જેટલો છે.
• CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠા સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજીની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે, CGD સંસ્થાઓને તેમના તમામ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં (GAs) હોટેલ્સ, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે પીએનજી જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
• ભારત સરકારે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી અરજીઓની મંજૂરી ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરી છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ એલપીજીથી પીએનજીમાં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
• 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પીએનજી વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલી વધારાની કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
• સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ સીબીજી (CBG) પોલિસી વિકસાવી છે, જે રાજ્યોને સીબીજી વિકાસ માટે પોતાનું રોકાણ-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે એક વ્યાપક સુદ્રઢ માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપશે. આ વિકલ્પ પસંદ કરનારા રાજ્યોને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
• માર્ચ 2026 થી, આશરે 9.76 લાખ પીએનજી જોડાણો ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 3.19 લાખ જોડાણો માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ જોડાણોની સંખ્યા 12.95 લાખ પર લઈ ગયું છે. વધુમાં, આશરે 9.72 લાખ ગ્રાહકોએ નવા જોડાણો માટે નોંધણી કરાવી છે.

એલપીજી પુરવઠો

સ્થાનિક એલપીજી પુરવઠાની સ્થિતિ:

• પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિને કારણે એલપીજી પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ રહ્યું છે.
• સ્થાનિક પરિવારોને એલપીજીના પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• એલપીજી વિતરકો પાસે કોઈ ડ્રાય-આઉટ (સ્ટોક ખાલી થવો) નોંધાયું નથી.
• ગઈકાલે ઉદ્યોગના સ્તરે ઓનલાઇન એલપીજી સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને લગભગ 99% થયું છે.
• વિતરક સ્તરે ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધારીને લગભગ 96% કરવામાં આવી છે. DAC ગ્રાહકના નોંધાયેલા મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
• છેલ્લા 4 દિવસમાં, આશરે 1.66 કરોડ એલપીજી સિલિન્ડરના બુકિંગ સામે આશરે 1.84 કરોડ એલપીજી સિલિન્ડરની ડિલિવરી કરવામાં આવી છે.

કોમર્શિયલ એલપીજી પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

• ભારત સરકારે કુલ કોમર્શિયલ ફાળવણી સંકટ પૂર્વેના સ્તરના 70% સુધી નક્કી કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે, જેમાં 10% સુધારા આધારિત છે.
• છેલ્લા 4 દિવસમાં-
  • આશરે 2.18 લાખ – 5 કિલોના એફટીએલ (FTL) સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
  • 871 કેમ્પ દ્વારા 14,500 થી વધુ - 5 કિલોના FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
  • કુલ 24,184 મેટ્રિક ટન કોમર્શિયલ એલપીજીનું વેચાણ થયું છે.
  • પીએસયુ ઓએમસી (PSU OMCs) દ્વારા આશરે 722 મેટ્રિક ટન ઓટો એલપીજીનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

• રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 અને એલપીજી નિયંત્રણ આદેશ, 2000 હેઠળ પુરવઠાની દેખરેખ રાખવા અને સંગ્રહખોરી તેમજ કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિની દેખરેખ અને નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની હોય છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બહુવિધ પત્રો અને વીસી (વીડિયો કોન્ફરન્સ) દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
• ભારત સરકારે બહુવિધ પત્રો અને વીસી દ્વારા નાગરિકોને પૂરતી ઇંધણ ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંચારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 26.05.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને વિનંતી કરી છે કે તેઓ રાજ્ય/જિલ્લા સત્તાધિકારીઓને જિલ્લાવાર એચએસડી/એમએસ (HSD/MS) ના ઉપાડની પેટર્નની દેખરેખ રાખવા અને સમીક્ષા કરવા, સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં અને મુખ્ય પરિવહન/ઔદ્યોગિક કોરિડોર પર તપાસ અને અમલીકરણ પ્રવૃત્તિઓ સઘન બનાવવા માટે યોગ્ય નિર્દેશો જારી કરે જેથી ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ગ્રાહકો દ્વારા રિટેલ આઉટલેટ્સ દ્વારા HSD ની અનધિકૃત ખરીદીને રોકી શકાય અને ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે તાત્કાલિક શિક્ષાત્મક કાર્યવાહી શરૂ કરી શકાય.
• ભારત સરકારે તારીખ 10.06.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને વિનંતી કરી છે કે તેઓ જિલ્લા કલેક્ટર્સ/જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ/કમિશનર/શહેરી સંસ્થાઓના વિશેષ અધિકારીઓને સંબંધિત SLCs/CGD સંસ્થાઓ સાથે મળીને એલપીજી ગ્રાહકોને જ્યાં પણ ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં પીએનજીમાં સંપૂર્ણપણે સ્થાનાંતરિત થવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા જરૂરી સૂચનાઓ જારી કરે. જિલ્લા અને શહેરી સંસ્થાના વહીવટીતંત્રની સંડોવણી પીએનજી નેટવર્કના વિસ્તરણમાં સરકારના ચાલુ પ્રયાસોના પરિણામોમાં સુધારો કરશે.
• ભારત સરકારે તારીખ 11.06.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ઓએમસી (OMCs) ને નીચે મુજબ સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશો જારી કર્યા છે–
  • રિટેલ આઉટલેટ્સ માત્ર વાહનની ટાંકીઓમાં અથવા PESO દ્વારા માન્ય કન્ટેનરમાં જ ડીઝલ આપશે, જેની મહત્તમ મર્યાદા પ્રતિ ગ્રાહક/વાહન દીઠ દૈનિક 200 લીટર રહેશે. રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ખરીદેલું ડીઝલ ફરીથી વેચી શકાશે નહીં.
  • ઔદ્યોગિક અને પ્રત્યક્ષ અથવા સંસ્થાકીય અને વ્યાપારી ગ્રાહકોને રિટેલ આઉટલેટ્સ પરથી ઇંધણ મેળવવા પર પ્રતિબંધ છે અને તેમણે ગ્રાહક પંપ (કન્ઝ્યુમર પંપ) દ્વારા તેમની જરૂરિયાતો મેળવવી પડશે.
  • ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) અને રિટેલ આઉટલેટ ડીલરો નિયત પ્રતિબંધોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા અને ઓર્ડરની જોગવાઈઓનો ભંગ કરવાના કોઈપણ પ્રયાસોને રોકવા માટે જવાબદાર રહેશે.
  • રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના વહીવટીતંત્રોને સામાન્ય માણસના હિતોનું રક્ષણ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે કાળાબજાર અથવા અનધિકૃત ડાયવર્ઝન જેવી કોઈપણ ગેરરીતિઓ સામે જરૂરી પગલાં લેવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખના પગલાં

• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દ્વારા અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે.
• એલપીજી સંબંધિત અમલીકરણ – માર્ચ-2026 થી સંચિત રીતે દેશભરમાં આશરે 1330 એફઆઈઆર (FIR) નોંધવામાં આવી છે, 311 વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, અને આશરે 75,960 સિલિન્ડરો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ સંબંધિત અમલીકરણ - 27 મે 2026 થી સંચિત રીતે દેશભરમાં આશરે 12,307 લીટર પેટ્રોલ અને આશરે 91,263 લીટર ડીઝલ જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે. વધુમાં, 50 થી વધુ એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે, અને આશરે 39 વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
• તેવી જ રીતે, પીએસયુ ઓએમસી અધિકારીઓ દ્વારા આકસ્મિક તપાસ પણ ચાલુ છે-
  • રિટેલ આઉટલેટ્સ – છેલ્લા 4 દિવસમાં, બજાર શિસ્ત માર્ગદર્શિકાના ઉલ્લંઘન બદલ 3 રિટેલ આઉટલેટ્સ પર દંડ લાદવામાં આવ્યો છે, અને 866 રિટેલ આઉટલેટ્સને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપનના પગલાં

• ચાલુ ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિ છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક એલપીજી, ડોમેસ્ટિક પીએનજી અને સીએનજી (ટ્રાન્સપોર્ટ) ને 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજી માટે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બિયારણ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• પરપ્રાંતિય મજૂરો, વિદ્યાર્થીઓ વગેરેની એલપીજી જરૂરિયાતોને સંતોષવા માટે 5 કિલોના એફટીએલ (FTL) નો પુરવઠો વધારવામાં આવ્યો છે.
• સરકારે સપ્લાય અને ડિમાન્ડ બંને બાજુએ ઘણા તર્કસંગત પગલાં પહેલેથી જ અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવાનો અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.

જાહેર એડવાઇઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

• સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. નાગરિકોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ ગભરાટમાં આવીને પેટ્રોલ, ડીઝલની ખરીદી અને એલપીજીનું બુકિંગ કરવાનું ટાળે.
• અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર ભરોસો રાખો.
• નાગરિકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ પીએનજી, ઇન્ડક્શન/ઇલેક્ટ્રિક કુકટોપ્સ વગેરે જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરે.
•  જથ્થાબંધ અને ઔદ્યોગિક ગ્રાહકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ અધિકૃત પ્રાપ્તિ ચેનલો પરથી જ ડીઝલ મેળવે.
• વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં, તમામ નાગરિકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ તેમના રોજિંદા વપરાશમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરે.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે પર્સિયન ગલ્ફ (પર્શિયન અખાત) માં પ્રવર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિ અંગે અપડેટ આપ્યું હતું, જેમાં પ્રદેશમાં ભારતીય જહાજો અને ક્રૂની સલામતી અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવી હતી. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

• એસસીઆઈ (SCI) ની આગેવાની હેઠળના કન્સોર્ટિયમ દ્વારા સંચાલિત માલ્ટાના ધ્વજવાળું એલએનજી કેરિયર 'દિશા' (DISHA) (IMO: 9250713), આજે 15 જૂન 2026 ના રોજ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થયું હતું, જે ભારતના દહેજ માટે આશરે 62,370 મેટ્રિક ટન એલએનજી કાર્ગો લઈને જઈ રહ્યું છે. આ જહાજ 18 જૂન 2026 ના રોજ ભારત પહોંચે તેવી સંભાવના છે.
• મંત્રાલય, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (ડીજી શિપિંગ) દ્વારા, વિદેશ મંત્રાલય, વિદેશમાં ભારતીય મિશનો, શિપિંગ કંપનીઓ અને અન્ય સંબંધિત હિતધારકો સાથે સતત સંકલનમાં છે જેથી ભારતીય નાવિકોની સલામતી અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરી શકાય અને તમામ સહાય પૂરી પાડી શકાય.
• ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ અપડેટ: કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 12,737 કોલ્સ અને 28,299 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 96 કલાકમાં, નાવિકો, તેમના પરિવારો અને દરિયાઈ હિતધારકો તરફથી કુલ 406 કોલ્સ અને 784 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
• સ્વદેશ વાપસી (રેપેટ્રિએશન) અપડેટ: મંત્રાલયે, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (ડીજી શિપિંગ) દ્વારા, અત્યાર સુધીમાં 3,587 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત લાવવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં ગલ્ફ પ્રદેશના વિવિધ સ્થળોએથી છેલ્લા 96 કલાકમાં 50 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારતભરમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, જેમાં કોઈ ભીડ (કન્જેશન) નોંધાઈ નથી.

SM/DK/JD