ভাৰত চৰকাৰে স্পষ্ট কৰিব বিচাৰিছে যে দেশত খুচুৰা আৰু ঔদ্যোগিকভাৱে প্ৰতিটো ঘৰুৱা প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিব পৰাকৈ পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ চাহিদাতকৈ অধিক মজুত আছে। ভাৰত বিশ্বৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম শোধনাগাৰ। দেশখনত ২২টা কাৰ্যকৰী শোধনাগাৰত বছৰি ২৫৮.১ মিলিয়ন টন শোধনৰ ক্ষমতা আছে। ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ আছিল ২৪৩.২ মিলিয়ন টন; একেটা বছৰতে পেট্ৰলিয়াম সামগ্ৰীৰ ৰপ্তানি ৬ কোটি ১৫ লাখ টন হৈছিল। ফলত ভাৰত বিশ্বজুৰি শোধিত সামগ্ৰীৰ ৰপ্তানিকাৰক দেশ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ অৰ্থ সম্প্ৰতি যোগান সম্পৰ্কীয় কোনো ধৰণৰ সমস্যা নাই।

কেন্দ্ৰীয় পেট্ৰলিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰী শ্ৰী হৰদীপ সিং পুৰীয়ে ৰাজহুৱা খণ্ডৰ তেল বিপণন কোম্পানী, ৰাজ্য চৰকাৰ আৰু উদ্যোগ সংস্থাসমূহৰ সৈতে অহৰহ সমন্বয় ৰক্ষা কৰি সকলোকে পেট্ৰল আৰু ডিজেলৰ নিৰৱচ্ছিন্ন যোগান নিশ্চিত কৰি আহিছে। চৰকাৰৰ তৰফৰ পৰা পৰিস্থিতিৰ অহৰহ পৰ্যালোচনা কৰি আছে। আজি ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ মুখ্য সচিব, এফ আই চি আই আৰু চি আই আইৰ সৈতে সচিব (পি এণ্ড এন জি)য়ে পৰিস্থিতিৰ পৰ্যালোচনা কৰে। তৃণমূলৰ ছবিখন সামঞ্জস্যপূৰ্ণ, ইয়াত কোনো ধৰণৰ পেট্ৰলিয়াম সামগ্ৰীৰ অভাৱ নাই। কিছুমান স্থানত আৰ্বিট্ৰেজৰ প্ৰথা (মূল্যৰ পাৰ্থক্যৰ সুবিধা লোৱা) দেখা গৈছে, যাৰ ফলত অভাৱৰ এটা ভ্ৰমৰ সৃষ্টি হৈছে।

ব্যৱস্থাটো পোনপটীয়া। চৰকাৰী নিৰ্দেশনাত আৰু পশ্চিম এছিয়াত চলি থকা অস্থিৰতাৰ সময়ত গ্ৰাহকক সুৰক্ষা দিয়াৰ বাবে ইচ্ছাকৃত পদক্ষেপ হিচাপে তেলৰ বিপণন কোম্পানীসমূহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যৰ সম্পূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন ঘৰুৱা খুচুৰা বিক্ৰীলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ পৰা বিৰত আছে। বৰ্তমান পিএছইউৰ অ’এমচিসমূহে পেট্ৰ’ল, ডিজেল আৰু ঘৰুৱা এলপিজি বিক্ৰীৰ ফলত দৈনিক প্ৰায় ৫৫০ কোটি টকাৰ লোকচান ভুগিছে। এই সকাহ মূলতঃ পৰিয়াল পৰিচালনা, দুচকীয়া বাহন চলোৱা  আৰু পাম্পসমূহৰ বাবে ইন্ধন ক্ৰয় কৰা কৃষকসকলক সাঙুৰি খুচুৰা গ্ৰাহকক দিয়া হৈছে। কিন্তু এই সকাহ ঔদ্যোগিক ক্ৰয়ৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য নহয়, তাত প্ৰকৃত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ মূল্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নীতিৰ দ্বাৰা মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।

ঔদ্যোগিক চেনেলৰ পৰা খুচুৰা পাম্পলৈ ক্ৰয় কৰা ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকে সাধাৰণ নাগৰিকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত এই সকাহৰ সুবিধা লৈ আছে। পেট্ৰল পাম্পবোৰত অহেতুক নাটনি দেখুৱাই ভুৱা চাহিদা বৃদ্ধি কৰি স্থানীয় নাটনিৰ সৃষ্টি কৰিছে।

দেখা গৈছে যে ব্যক্তিগত তেল বিপণন কোম্পানীসমূহে নিৰ্ধাৰিত হাৰতকৈ অধিক দৰত খুচুৰা বিপণী আৰু পাইকাৰী গ্ৰাহক উভয়তে চলিত মাহত এইচ এছ ডি বিক্ৰী প্ৰায় ৩৮% হ্ৰাস পাইছে। এই পৰিমাণ সম্পূৰ্ণৰূপে পি এছ ইউৰ তেল বিপণন খুচুৰা বিপণীলৈ স্থানান্তৰিত হৈছে। ইয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ পিএছইউৰ পাইকাৰী গ্ৰাহকৰ পৰিমাণো প্ৰায় ২৯% হ্ৰাস পাইছে, যিটো খুচুৰা বিপণীলৈও স্থানান্তৰ হৈছে।

এই বিষয়টোক গুৰুত্বসহকাৰে লৈ চৰকাৰে উদ্যোগ সংস্থাসমূহক তেওঁলোকৰ সদস্য সংস্থাবোৰক নিৰ্ধাৰিত নীতি-নিয়ম উলংঘা কৰাৰ পৰিণতি দুয়োটাৰ বিষয়ে সচেতন কৰিবলৈ দিবলৈ কয়।

চৰকাৰে ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহক বিশেষ স্কোৱাড গঠন কৰিবলৈ আৰু ইয়াৰ অধীনত জাৰি কৰা ই চি আইন আৰু নিয়ন্ত্ৰণ আদেশৰ প্ৰাসংগিক বিধানৰ অধীনত খুচুৰা গ্ৰাহকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত সামগ্ৰী গ্ৰহণ, ক’লা বিপণন, অকৰ্তৃত্বশীলভাৱে পেট্ৰলিয়াম সামগ্ৰীৰ মজুতকৰণ আৰু ইফা-সিফাল কৰা পাইকাৰী গ্ৰাহক আৰু মুজতকাৰীৰ অসৎ ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছে।

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিস্থিতিত তীক্ষ্ণ দৃষ্টি ৰাখিছে চৰকাৰে। ভাৰতৰ শোধন ক্ষমতা, ৰাজহুৱা খণ্ডৰ তেল বিপণন কোম্পানী (OMC)ৰ অনুশাসিত কাৰ্যকলাপ আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ, ৰাজ্য আৰু উদ্যোগৰ মাজত সক্ৰিয় সমন্বয়— এই সকলোবোৰেই এই সময়ত শক্তি সুৰক্ষা কাৰ্যকলাপৰ ভিত্তি গঠন কৰে। নাগৰিকসকলক কেৱল চৰকাৰী তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি মূল্যৰ মধ্যস্থতাৰ সমস্যাক যোগানৰ সমস্যাৰ সৈতে সাঙুৰি বিভ্ৰান্ত কৰা উৰাবাতৰিক আওকাণ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে।

******

TM/KD