પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ભારત સરકાર નિયમિત અપડેટ્સ દ્વારા નાગરિકોને માહિતગાર રાખવાના તેના પ્રયાસો ચાલુ રાખે છે. આ સંદર્ભમાં, આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક મીડિયા બ્રીફિંગ યોજવામાં આવી હતી, જ્યાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગો તથા માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા, દરિયાઈ કામગીરી અને મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં વિશે માહિતી આપી હતી.

ઊર્જા પુરવઠો અને ઇંધણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે ઇંધણ પુરવઠાની વર્તમાન સ્થિતિ વિશે અપડેટ આપ્યું હતું અને પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને એલપીજીની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપી હતી. એ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

જાહેર એડવાઇઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

• નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર આ વસ્તુઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
• અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે અધિકૃત સ્ત્રોતો પર વિશ્વાસ કરો.
• એલપીજી ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
• નાગરિકોને પીએનજી (PNG) અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
• તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને સપ્લાય મેનેજમેન્ટના પગલાં

• ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક એલપીજી, ડોમેસ્ટિક પીએનજી અને સીએનજી (પરિવહન) માટે 100% સપ્લાય કરવામાં આવી રહ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજી માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. વધુમાં, સ્થળાંતરિત મજૂરોને 5 કિલો એફટીએલ (FTL) નો પુરવઠો પણ 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
• સરકારે સપ્લાય અને ડિમાન્ડ બંને બાજુએ અનેક રેશનલાઇઝેશન પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદનમાં વધારો, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવાનો અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
• એલપીજીની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
• કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા પીએનજી કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલિત પ્રયાસો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ

• રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારા, 1955 અને એલપીજી કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠા પર નજર રાખવા અને સંગ્રહખોરી તથા કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સશક્ત છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની સપ્લાય સ્થિતિનું નિરીક્ષણ અને નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અનેક પત્રો અને વીસી (VC) દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
• ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને પર્યાપ્ત ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંવાદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની સાથે I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
  • દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ કરવા અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવી.
  • સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
  • જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશ તેજ કરવી અને ઓએમસી (OMCs) સાથે સંકલનમાં દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
  • તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  • રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના કેરોસીન (SKO) માટે ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  • પીએનજી અપનાવવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવું.
  • એલપીજી સપ્લાયને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને સપ્લાય સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરોનું લક્ષિત વિતરણ અપનાવવું.
• તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
• ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફિંગ કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

• એલપીજીની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 2000 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
• પીએસયુ ઓએમસી (PSU OMCs) ના અધિકારીઓએ સુચારુ પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા અને સંગ્રહખોરી/કાળાબજારના કોઈપણ કેસો તપાસવા માટે ગઈકાલે દેશભરમાં આશરે 1160 રિટેલ આઉટલેટ્સ (RO) અને એલપીજી વિતરકોની આકસ્મિક તપાસ કરી હતી.
• પીએસયુ ઓએમસીએ આકસ્મિક તપાસને વધુ મજબૂત અને ચાલુ રાખી છે અને અત્યાર સુધીમાં 401 એલપીજી વિતરકો પર દંડ લાદ્યો છે અને 76 એલપીજી વિતરકોને સસ્પેન્ડ કર્યા છે.

એલપીજી (LPG) પુરવઠો

ઘરેલું એલપીજી સપ્લાય સ્થિતિ:

• પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિતિને કારણે એલપીજી સપ્લાય પ્રભાવિત થઈ રહ્યો છે.
• ઘરેલું પરિવારોને એલપીજીના પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• એલપીજી ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર કોઈ 'ડ્રાય-આઉટ' (પુરવઠો ખૂટી જવો) નોંધાયું નથી.
• ગઈકાલે ઉદ્યોગના ધોરણે ઓનલાઇન એલપીજી સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને આશરે 99% થયું હતું.
• ગેરરીતિ રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને આશરે 95% થઈ છે. DAC ગ્રાહકના નોંધાયેલા મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
• છેલ્લા 3 દિવસ દરમિયાન, આશરે 1.40 કરોડ એલપીજી સિલિન્ડરના બુકિંગ સામે આશરે 1.39 કરોડ સિલિન્ડરની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.
• ગઈકાલે, રસોઈ માટેના આશરે 46.06 લાખ સિલિન્ડરોના બુકિંગ સામે 49.7 લાખથી વધુ ઘરેલું એલપીજી સિલિન્ડરોની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.

કોમર્શિયલ એલપીજી સપ્લાય અને ફાળવણીના પગલાં:

• કુલ કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા, 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે, 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ બમણી કરવામાં આવી રહી છે. આ 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરો ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર છે.
• છેલ્લા 3 દિવસ દરમિયાન, આશરે 1.90 લાખ - 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• ગઈકાલે, આશરે 67,600 - 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• 3 એપ્રિલ 2026 થી, પીએસયુ ઓએમસીએ 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરો માટે 11,870 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 2.10 લાખથી વધુ 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરોનું વેચાણ પણ કરવામાં આવ્યું છે.
• ગઈકાલે આશરે 214 શિબિરો દ્વારા આશરે 3480 - 5 કિલો એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ, રાજ્ય સત્તાધિકારીઓ અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે પરામર્શ કરીને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ એલપીજીના વેચાણ માટેની યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપે છે.
• મે-26 થી, કુલ 83,549 મેટ્રિક ટન (19 કિલોના 43.97 લાખથી વધુ એલપીજી સિલિન્ડરોની બરાબર) કોમર્શિયલ એલપીજીનું વેચાણ થયું છે.
• છેલ્લા 3 દિવસ દરમિયાન, કુલ 23,820 મેટ્રિક ટન (19 કિલોના 12.53 લાખથી વધુ એલપીજી સિલિન્ડરોની બરાબર) કોમર્શિયલ એલપીજીનું વેચાણ થયું છે.
• ગઈકાલે, આશરે 7836 મેટ્રિક ટન (19 કિલોના 4.12 લાખથી વધુ એલપીજી સિલિન્ડરોની બરાબર) કોમર્શિયલ એલપીજી વેચાયું હતું.
• ગઈકાલે, પીએસયુ ઓએમસી દ્વારા આશરે 357 મેટ્રિક ટન ઓટો એલપીજી (Auto LPG) વેચવામાં આવ્યું હતું, જે જાન્યુઆરી-26 અને ફેબ્રુઆરી-26 દરમિયાન આશરે 177 મેટ્રિક ટનની દૈનિક સરેરાશ સામે છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને પીએનજી (PNG) વિસ્તરણ પહેલ

• ગ્રાહકોને ડી-પીએનજી (D-PNG) અને સીએનજી-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% પુરવઠા સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• સીજીડી (CGD) નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠા સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો વધારીને 80% કરવામાં આવ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજીની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે, સીજીડી સંસ્થાઓને તેમના તમામ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં (GAs) હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે પીએનજી જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.
• IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની સીજીડી કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી પીએનજી જોડાણો માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને સીજીડી નેટવર્ક્સના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
• ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ એલપીજીમાંથી પીએનજીમાં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
• 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પીએનજી વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
• સડક પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા સીજીડી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓને પ્રાથમિકતાના ધોરણે પ્રક્રિયા કરવા માટે ખાસ 3 મહિના માટે 'ઘટાડેલી સમયસીમા સાથે સીજીડી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ત્વરિત મંજૂરી માળખું' અપનાવ્યું છે.
• ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારા, 1955 હેઠળ 'કુદરતી ગેસ અને પેટ્રોલિયમ પેદાશો વિતરણ (પાઈપલાઈન અને અન્ય સુવિધાઓ નાખવા, બાંધકામ, સંચાલન અને વિસ્તરણ દ્વારા) ઓર્ડર, 2026' સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર સમગ્ર દેશમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તરણ કરવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓમાં વિલંબ અને જમીન સુધીની પહોંચની સમસ્યાઓને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે પીએનજી નેટવર્કની વૃદ્ધિને વેગ આપશે, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધારશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો આપશે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ વધારશે.
• PNGRB એ સીજીડી સંસ્થાઓને ડી-પીએનજી જોડાણો ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, પીએનજી વિસ્તરણમાં ગતિ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ પીએનજી ડ્રાઇવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
• સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ સીબીજી (CBG) નીતિ વિકસાવી છે. મોડેલ પોલિસીનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યોને સીબીજી વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે એક વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે, તેમને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની ફાળવણીના આગામી તબક્કા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
• MoEFCC એ 07.04.2026 ના આદેશ દ્વારા સીપીસીબી (CPCB) ને સીજીડી નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટે સંમતિ અથવા કાર્ય કરવા માટે સંમતિ આપવા માટે એસપીસીબી/પીસીસી (SPCB/PCCs) ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવા આદેશ આપ્યો છે.
• માર્ચ 2026 થી, આશરે 7.03 લાખ પીએનજી જોડાણો ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.72 લાખ જોડાણો માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ 9.75 લાખ જોડાણો સુધી પહોંચ્યું છે. વધુમાં, આશરે 7.49 લાખ ગ્રાહકોએ નવા જોડાણો માટે નોંધણી કરાવી છે.
• 13.05.2026 સુધીમાં, 57,200 થી વધુ પીએનજી ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના એલપીજી કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

• તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્ય કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
• ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું એલપીજી ઉત્પાદન વધારવામાં આવ્યું છે.
• ઘરેલું બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓ સહિત પેટ્રોકેમિકલ સંકુલને ગંભીર ક્ષેત્રો માટે ચોક્કસ લઘુત્તમ પ્રમાણમાં C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સ ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
• ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કેમિકલ્સ એન્ડ પેટ્રો કેમિકલ્સ (DCPC), ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઈન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઈન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) તરફથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, એલપીજી પૂલમાંથી ફાર્મા, કેમિકલ અને પેઈન્ટ સેક્ટરની કંપનીઓ માટે 1120 મેટ્રિક ટન/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
• 1 મે 2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાત રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઈન્ટ ઉદ્યોગને 6700 મેટ્રિક ટનથી વધુ C3-C4 મોલેક્યુલ્સ (પ્રોપીલીન અને બ્યુટીલીનનો સમાવેશ થાય છે) અને 2800 મેટ્રિક ટનથી વધુ બ્યુટીલ એક્રીલેટ વેચવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

• દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
• મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસામાન્ય વધારો થયો છે; જોકે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લિટર ₹10નો ઘટાડો કર્યો છે.
• દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને પીએસયુ ઓએમસી રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ ભાવ વધારો થયો નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે પર્શિયન ગલ્ફમાં પ્રવર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિ વિશે અપડેટ પૂરું પાડ્યું હતું, જેમાં પ્રદેશમાં ભારતીય જહાજો અને ક્રૂની સલામતી અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવી હતી. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

• SYMI, એક એલપીજી કેરિયર અને માર્શલ આઇલેન્ડ્સ-ધ્વજ ધરાવતું જહાજ, ભારત માટે 19,965 મેટ્રિક ટન એલપીજી કાર્ગો લઈ જતું હતું, જેમાં 21 વિદેશી ક્રૂ સભ્યો હતા, જે 13 મે 2026 ના રોજ સુરક્ષિત રીતે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાર કરી ગયું હતું અને તે 16 મે 2026 ના રોજ કંડલા પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
• NV SUNSHINE, એક એલપીજી કેરિયર અને વિયેતનામ-ધ્વજ ધરાવતું જહાજ, ભારત માટે 46,427 મેટ્રિક ટન એલપીજી કાર્ગો લઈ જતું હતું, જેમાં 24 વિદેશી ક્રૂ સભ્યો હતા, જે 14 મે 2026 ના રોજ સુરક્ષિત રીતે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાર કરી ગયું હતું અને તે 18 મે 2026 ના રોજ ન્યુ મેંગલોર પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
• એક ભારતીય દાઉ (Dhow), યાંત્રિક સઢવાળું જહાજ (MSV) HAJI ALI તેની સોમાલિયાથી શારજાહ, યુએઈની સફર દરમિયાન, અહેવાલ મુજબ 13 મે 2026 ના વહેલી સવારે ઓમાનના દરિયામાં એક ઘટનાનો સામનો કર્યો હતો, જેના કારણે જહાજમાં આગ લાગી હતી અને ત્યારબાદ જહાજ ડૂબી ગયું હતું.
• જહાજમાં સવાર તમામ 14 ક્રૂ મેમ્બર્સને ઓમાન કોસ્ટ ગાર્ડ દ્વારા સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા અને તેઓ ઓમાનના દિબ્બા પોર્ટ પર પહોંચ્યા છે. ક્રૂ સુરક્ષિત હોવાનું જાણવા મળ્યું છે, અને સ્થાનિક સત્તાધિકારીઓ સાથેની જરૂરી ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ કરવામાં આવી છે.
• ભારત સરકાર ઓમાન સલ્તનતના સત્તાધિકારીઓ, ભારતીય મિશનના અધિકારીઓ અને સંબંધિત દરિયાઈ એજન્સીઓ સાથે ગાઢ સંકલનમાં છે.
• છેલ્લા 72 કલાકમાં, MSV HAJI ALI ઘટના સિવાય ભારતીય જહાજો અથવા ભારતીય નાવિકો ધરાવતા વિદેશી જહાજોને આવરી લેતી અન્ય કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી. આ ક્ષેત્રમાં હાલમાં નોંધાયેલા અન્ય તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે.
• ડીજી શિપિંગ (DG Shipping) કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 9,266 કોલ્સ અને 20,592 થી વધુ ઈમેલ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 72 કલાકમાં કુલ 377 કોલ અને 834 ઈમેલ મળ્યા છે.
• મંત્રાલયે, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG Shipping) દ્વારા, ગલ્ફ પ્રદેશના વિવિધ સ્થળોએથી અત્યાર સુધીમાં 3,158 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં છેલ્લા 72 કલાકમાં 62 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
• સમગ્ર ભારતમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.
• બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય નાવિકોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું જાળવી રાખે છે.

IJ/DK/JD