ભારતીય સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C), ગૃહ મંત્રાલય અને રિઝર્વ બેંક ઇનોવેશન હબ (RBIH) એ બેંકિંગ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમમાં સાયબર-સક્ષમ નાણાકીય છેતરપિંડી સામે લડવા અને મ્યુલ એકાઉન્ટ્સને ઘટાડવા માટે સહયોગને મજબૂત કરવા માટે એક સમજૂતી પત્ર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ MoUનો હેતુ સક્રિય છેતરપિંડી શોધવા અને નિવારણ પદ્ધતિઓને મજબૂત કરવા માટે ફ્રોડ-રિસ્ક ઇન્ટેલિજન્સ શેરિંગ, વિશ્લેષણાત્મક સપોર્ટ અને ઓપરેશનલ કોઓર્ડિનેશનના ક્ષેત્રોમાં સહકાર આપવાનો છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકાર મંત્રી શ્રી અમિત શાહે X પર પોસ્ટ કર્યું કે, “મોદી સરકાર સાયબર સુરક્ષિત ભારત માટે અથાક મહેનત કરી રહી છે. સાયબર ગુનાઓને રોકવામાં મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ મોટા અવરોધ છે. આજે, ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના I4C એ રિઝર્વ બેંક ઇનોવેશન હબ (RBIH) સાથે સાયબર છેતરપિંડીનો સામનો કરવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની શક્તિનો ઉપયોગ કરવા માટે એક MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ પગલું I4C ની સસ્પેક્ટ રજિસ્ટ્રીમાંથી ડેટાને AI-આધારિત ફ્રોડ ડિટેક્શન સિસ્ટમમાં ફીડ કરીને છુપાયેલા મ્યુલ એકાઉન્ટ્સને ઝડપથી શોધી કાઢશે અને તેને નાબૂદ કરશે અને સાયબર ક્રાઈમ સામે નાગરિકો માટે નેક્સ્ટ જનરેશન શીલ્ડ તરીકે સેવા આપશે.”

આ MoU પર શ્રીમતી રૂપા એમ., આઈજી (એડમિન), I4C અને શ્રી સાહિલ કિન્ની, સીઈઓ, RBIH દ્વારા શ્રી રોહિત જૈન, ડેપ્યુટી ગવર્નર, RBI; શ્રી આનંદ સ્વરૂપ, સ્પેશિયલ સેક્રેટરી (IS), MHA; શ્રી રાકેશ રાઠી, JS (CIS), MHA; શ્રી રાજેશ કુમાર, CEO, I4C; અને RBI, RBIH તથા I4C ના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓની હાજરીમાં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.

MoU હેઠળ, I4C અને RBIH બેંકોમાં લાગુ કરવામાં આવેલી MuleHunter.ai™ જેવી AI-આધારિત ફ્રોડ ડિટેક્શન સિસ્ટમ્સને મજબૂત કરવા માટે I4C-MHA ની સસ્પેક્ટ રજિસ્ટ્રીમાંથી મ્યુલ એકાઉન્ટ સંબંધિત ઇન્ટેલિજન્સ અને શંકાસ્પદ ઓળખકર્તાઓના શેરિંગ માટે સહયોગ કરશે. RBIH આ ડેટાસેટ્સનો ઉપયોગ MuleHunter.ai™ સહિત AI-આધારિત ફ્રોડ-રિસ્ક એસેસમેન્ટ મોડલ્સની તાલીમ અને ઉન્નતીકરણ માટે કરશે.

I4C નેશનલ સાયબરક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (NCRP), સસ્પેક્ટ રજિસ્ટ્રી અને અન્ય ઇન્ટેલિજન્સ-શેરિંગ મિકેનિઝમ જેવા પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા ભારતના સાયબર ક્રાઈમ રિસ્પોન્સ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને સહયોગ આપવા માટે સક્રિયપણે કામ કરી રહ્યું છે. RBIH, જે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાની સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપની છે, તે ટેક્નોલોજી-આધારિત પહેલો દ્વારા નાણાકીય ક્ષેત્રમાં ઇનોવેશનને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે અને ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમની સુરક્ષા અને સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવાના હેતુથી AI-સક્ષમ ફ્રોડ ડિટેક્શન ફ્રેમવર્ક વિકસાવી રહી છે અને તેના દ્વારા ડિજિટલ બેંકિંગ ઇકોસિસ્ટમમાં નાગરિકોનો વિશ્વાસ વધારી રહી છે.

IJ/BS/JD