લાઇવ ઇવેન્ટ્સ ડેવલપમેન્ટ સેલ (LEDC) ની ચોથી બેઠક 30 એપ્રિલ 2026 ના રોજ વિજ્ઞાન ભવન ખાતે માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય (MIB) ના સચિવ શ્રી ચંચલ કુમારના અધ્યક્ષસ્થાને યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં 9 કેન્દ્રીય મંત્રાલયો, 6 રાજ્યોના પ્રતિનિધિઓ અને ઉદ્યોગના 12 સભ્યોએ હાજરી આપી હતી.

ભારતનું સંગઠિત લાઇવ ઇવેન્ટ્સ સેક્ટર, જે ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ 2025 માં ₹145 અબજ મૂલ્યનું હતું, તે મીડિયા અને મનોરંજન ક્ષેત્રમાં સૌથી વધુ વૃદ્ધિ પામતા સેગમેન્ટ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે જુલાઈ 2025માં માહિતી અને પ્રસારણ સચિવના અધ્યક્ષપદ હેઠળ લાઇવ ઇવેન્ટ્સ ડેવલપમેન્ટ સેલ (LEDC) ની સ્થાપના કરી છે. તેમાં કેન્દ્રીય મંત્રાલયો, રાજ્ય સરકારો, ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ અને અન્ય હિતધારકોના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થાય છે.

LEDC નો ઉદ્દેશ્ય કોન્સર્ટ ઇકોનોમીને રાષ્ટ્રીય વૃદ્ધિના મુખ્ય ચાલકોમાંના એક તરીકે સ્થાન આપવાનો અને 2030 સુધીમાં ભારતને લાઇવ ઇવેન્ટ્સ માટે વૈશ્વિક હબ બનાવવાનો અને આ ક્ષેત્રમાં 15-20 મિલિયન વધારાની નોકરીઓ પેદા કરવાનો છે. આ ક્ષેત્ર 2028 સુધીમાં 10% ના દરે વધીને ₹196 અબજ થવાની ધારણા છે. બેઠક દરમિયાન, સચિવ (MIB) એ ભારતના લાઇવ ઇવેન્ટ્સ ઉદ્યોગના વિકાસ માટે સંકલિત રોડમેપ બનાવવા માટે LEDC ની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે લાઇવ ઇવેન્ટ્સ સેક્ટર એ મીડિયા અને મનોરંજન ઉદ્યોગના સૌથી ઝડપથી વિકસતા સેગમેન્ટ્સમાંનું એક છે, જે રોજગાર નિર્માણ, પ્રવાસન પ્રોત્સાહન અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં આર્થિક ગુણકમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે.

LEDC દ્વારા લેવામાં આવેલી વિવિધ પહેલોની પ્રગતિ સંયુક્ત સચિવ (બ્રોડકાસ્ટિંગ), MIB, શ્રી પૃથુલ કુમાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવી હતી. જાણકારી આપવામાં આવી હતી કે લાઇવ ઇવેન્ટ પરવાનગીઓ માટે સિંગલ-વિન્ડો ક્લિયરન્સ સિસ્ટમ, ઇન્ડિયા સિને હબ (ICH) પોર્ટલ પર વિકસાવવામાં આવી છે. રાજ્યો દ્વારા ICH પોર્ટલ અપનાવવાથી લાઇવ ઇવેન્ટ પરવાનગી પ્રક્રિયાને ડિજિટલાઇઝ કરવામાં મદદ મળશે અને સમયસર, પારદર્શક અને કાર્યક્ષમ મંજૂરીઓ સુનિશ્ચિત થશે.

વધુમાં, “ભારતમાં લાઇવ ઇવેન્ટ્સ માટે લાયસન્સિંગ અને પરવાનગીઓને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે મોડેલ એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર, 2026” અપનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેના માટે 31 મે 2026 ની સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે, જે 13 માર્ચ, 2026 ના રોજ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે શેર કરવામાં આવી હતી. આ માળખાનો ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં લાઇવ ઇવેન્ટ્સ ઉદ્યોગ માટે એક સરળ અને પ્રમાણિત નિયમનકારી પ્રણાલી સ્થાપિત કરવાનો છે.

LEDC એ “ગ્રીનફિલ્ડ વેન્યુ ડેવલપમેન્ટ” (નવા સ્થળોનો વિકાસ) અને લાઇવ ઇવેન્ટ્સ સેગમેન્ટ માટે કૌશલ્ય પહેલ પર ડ્રાફ્ટ કન્સેપ્ટ નોટ પર પણ ચર્ચા કરી હતી. માહિતી આપવામાં આવી હતી કે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ માસ કોમ્યુનિકેશન (IIMC), MESC અને EEMA ના સહયોગથી ટૂંક સમયમાં લાઇવ ઇવેન્ટ્સમાં સર્ટિફિકેટ કોર્સ શરૂ કરશે.

આ કાર્યક્રમમાં બોલતા, માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી ચંચલ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, “કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંને સરકાર વતી, હું ખાતરી આપું છું કે લાઇવ ઇવેન્ટ્સના આયોજન માટેની પ્રક્રિયાઓને મજબૂત અને પારદર્શક બનાવવા માટે તમામ જરૂરી સુવિધાઓ આપવામાં આવશે.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “LEDC ના તમામ સભ્યોના હેતુમાં સંપૂર્ણ સુમેળ છે, હવે ધ્યાન અસરકારક અમલીકરણ પર હોવું જોઈએ.”

માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય ભારતમાં લાઇવ ઇવેન્ટ્સ સેક્ટર માટે સહાયક અને વિકાસલક્ષી ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તમામ હિતધારકો સાથે મળીને કામ કરવાનું ચાલુ રાખશે.

SM/BS/JD