પશ્ચિમ એશિયામાં વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

નાગરિકોને અફવાઓથી સાવધ રહેવા અને ઇંધણની ગભરાટમાં ખરીદી ટાળવા સલાહ આપવામાં આવી

સચિવ (MoPNG) એ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે ઇંધણ પુરવઠાની સ્થિતિની સમીક્ષા કરી, પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા માટેના પગલાં પર પ્રકાશ પાડ્યો

રાજ્યોને LPG વિતરણને પ્રાથમિકતા આપવા અને સંગ્રહખોરી અને ખોટી માહિતી સામે સતર્કતા જાળવવા નિર્દેશ આપ્યો

23 માર્ચથી 5 કિલો FTL સિલિન્ડરનું વેચાણ 5 લાખને વટાવી ગયું; ગઈકાલે 67,000 થી વધુ વેચાયા

PNG વિસ્તરણ સુધારા હેઠળ 10 રાજ્યોને વધારાનો LPG મળ્યો

PNG વિસ્તરણને વેગ મળ્યો; માર્ચ 2026 થી 3.42 લાખ કનેક્શન ગેસિફાઇડ થયા અને 3.7 લાખ નવા રજીસ્ટ્રેશન થયા

સરકાર દરિયાઈ કામગીરી અને દરિયાઈ મુસાફરોની સુરક્ષા પર સતત દેખરેખ રાખી રહી છે; બંદરો સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે

અત્યાર સુધીમાં 1130 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓ (seafarers) સ્વદેશ પરત ફર્યા; છેલ્લા 24 કલાકમાં 155

ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં ભારતીય સમુદાયને મિશન અને પોસ્ટ્સ દ્વારા ચોવીસ કલાક સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે

ફ્લાઇટની સ્થિતિમાં સુધારો થવાનું ચાલુ છે; 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 6,49,000 મુસાફરો ભારત આવ્યા છે

પોસ્ટેડ ઓન: 03 APR 2026 6:34PM by PIB Ahmedabad

પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકાર સંકલિત પ્રતિસાદના પગલાં દ્વારા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સજ્જતા અને સાતત્ય સુનિશ્ચિત કરવા માટે સક્રિયપણે જોડાયેલી છે. નીચેનું અપડેટ ઉર્જા પુરવઠા, દરિયાઈ કામગીરી અને પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાયના સંદર્ભમાં લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપે છે:

ઉર્જા પુરવઠો અને ઈંધણની ઉપલબ્ધતા

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) હાલમાં બંધ હોવાને કારણે દેશભરમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને LPGની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ:

જાહેર સલાહ અને નાગરિક જાગૃતિ

સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPGની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે અને નાગરિકોને પેટ્રોલ અને ડીઝલની ગભરાટમાં ખરીદી તેમજ LPGના બિનજરૂરી બુકિંગ ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે.
નાગરિકોને અફવાઓથી સાવધ રહેવા અને સાચી માહિતી માટે માત્ર સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવા સલાહ આપવામાં આવે છે.
LPG માટે, નાગરિકોને LPG સિલિન્ડર બુક કરવા માટે ડિજિટલ મોડનો ઉપયોગ કરવા અને જરૂરી ન હોય ત્યાં સુધી LPG વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને જ્યાં પણ શક્ય હોય ત્યાં PNG, ઇન્ડક્શન અને ઇલેક્ટ્રિક કુકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં, તમામ નાગરિકોને તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઉર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

આ યુદ્ધની સ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવાની સાથે સ્થાનિક LPG અને PNG ને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને પક્ષે પહેલેથી જ અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, બુકિંગ અંતરાલ (interval) શહેરી વિસ્તારોમાં 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી વધારવો અને પુરવઠા માટેના ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
LPGની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઈંધણના વિકલ્પો ઓફર કરવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે નાના, મધ્યમ અને અન્ય ગ્રાહકોને કોલસાના વિતરણ માટે રાજ્યોને વધુ માત્રામાં કોલસો ફાળવવા માટે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને આદેશ જારી કરી દીધો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો બંને માટે નવા PNG કનેક્શન્સની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.
સચિવ (MoPNG) એ ઈંધણ પુરવઠાની સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના અધિક મુખ્ય સચિવો અને અગ્ર સચિવો (ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠો) સાથેની બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી અને પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાં પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. રાજ્યોને LPG વિતરણને પ્રાથમિકતા આપવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો, ખાસ કરીને ઘરેલું અને આવશ્યક જરૂરિયાતો માટે, જ્યારે સંગ્રહખોરી, ડાયવર્ઝન અને ખોટી માહિતી સામે કડક તકેદારી જાળવવામાં આવે. સ્થળાંતરિત મજૂરોને FTL LPG પુરવઠા અંગેના અહેવાલો પર, રાજ્યોએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે સ્થળાંતરિતોને અસર કરતા LPG પુરવઠામાં કોઈ વિક્ષેપ નથી અને પુરવઠો સ્થિર છે. સચિવે માહિતી આપી હતી કે રાજ્યો OMCs સાથે મળીને સ્થાનિક જરૂરિયાતોને આધારે 5 કિલોના FTL LPG સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણનું સંચાલન કરવાનું વિચારી શકે છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો ધારો, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ, રાજ્ય સરકારોને કોઈપણ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે કાર્યવાહી કરવાની સત્તા છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર દેખરેખ રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની હોય છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અનેક પત્રો અને VCs દ્વારા આ જ બાબતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના તમામ મુખ્ય સચિવો, ACS/અગ્ર સચિવ/સચિવ ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠાને વિનંતી કરવામાં આવે છે –
- રાજ્ય/જિલ્લા સ્તરે દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગને સંસ્થાકીય બનાવવા અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવા.
- સમર્પિત કંટ્રોલ રૂમ/હેલ્પલાઈન સેટ કરવા માટે.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ/ખોટી માહિતીને સક્રિયપણે મોનિટર કરવા અને તેનો સામનો કરવા માટે.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ડ્રાઈવોને વધુ તીવ્ર બનાવવા અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને નિરીક્ષણ ચાલુ રાખવા માટે.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા માટે.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા માટે.
- RoW/RoU પરવાનગીઓ, 24x7 કામ કરવાની પરવાનગીઓ વગેરેને ઝડપી બનાવવા સહિત CGD વિસ્તરણને ફાસ્ટ ટ્રેક કરવા માટે.
- PNG અપનાવીને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે.
- MoPNG સાથે સંકલન માટે વરિષ્ઠ નોડલ અધિકારીઓને નિયુક્ત કરવા.
ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને સક્રિય અને નિયમિત જાહેર સંવાદને વધુ તીવ્ર બનાવવા, યોગ્ય વરિષ્ઠ સ્તરે દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ હાથ ધરવા અને સામાજિક અને ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયા દ્વારા સચોટ માહિતીના સમયસર પ્રસાર સાથે ખોટી માહિતીનો અસરકારક રીતે સામનો કરવા અને નાગરિકોને LPGની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા અને સરળ વિતરણ અંગે આશ્વાસન આપવા વિનંતી કરી છે.
હાલમાં, 21 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી/હાથ ધરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPGની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં દરોડા પાડવાનું ચાલુ છે. ગઈકાલે 4000 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે અને 1300 થી વધુ સિલિન્ડર જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
PSU OMCs ના અધિકારીઓને સંગ્રહખોરી/કાળાબજારના કોઈપણ કિસ્સાને રોકવા માટે આકસ્મિક નિરીક્ષણની સિસ્ટમને મજબૂત કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
PSU OMCs એ અત્યાર સુધીમાં LPG વિતરકોને 670 થી વધુ શો કોઝ નોટિસ (કારણ દર્શાવો નોટિસ) જારી કરી છે.

સ્થાનિક LPG પુરવઠાની સ્થિતિ

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPGના પુરવઠાને અસર થઈ છે. આમ છતાં, LPG વિતરકો પાસે સ્ટોક ખાલી થવાના (dry-out) કોઈ અહેવાલ નથી.
ઉદ્યોગના ધોરણે ગઈકાલે ઓનલાઈન LPG સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને 94% થયું છે.
વિતરક સ્તરે ડાયવર્ઝન રોકવા માટે, ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી ફેબ્રુઆરી-2026 ના 53% થી વધીને ગઈકાલે 86% થઈ છે.
ગઈકાલે આશરે 55 લાખ ઘરેલું LPG સિલિન્ડરોની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં

ભારત સરકારે 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા ભારતમાં પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિતની રિફાઇનિંગ કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત વિશિષ્ટ જથ્થા અને રિફાઇનરી સ્ત્રોતના આધારે ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફૂડ એન્ડ પબ્લિક ડિસ્ટ્રિબ્યુશન, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કેમિકલ્સ એન્ડ પેટ્રો કેમિકલ્સ વગેરે જેવા ગંભીર ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સની ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
સરકારે ગ્રાહકોને અંશતઃ કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો (20%) પહેલેથી જ પુનઃસ્થાપિત કરી દીધો હતો. વધુમાં, ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા PNG વિસ્તરણ માટેના 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ' સુધારાઓના આધારે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વધારાના 10% કોમર્શિયલ LPG ફાળવવાની દરખાસ્ત કરી હતી. ભારત સરકારે 21.03.2026 ના પત્ર દ્વારા અન્ય 20% ફાળવણીની મંજૂરી આપી હતી, જેનાથી કુલ ફાળવણી 50% (10% સુધારા-આધારિત સહિત) થઈ હતી, જેમાં રેસ્ટોરાં, ઢાબા, હોટલ, ઔદ્યોગિક કેન્ટીન, ફૂડ પ્રોસેસિંગ/ડેરી યુનિટ, સબસિડીવાળી કેન્ટીન/આઉટલેટ્સ, કોમ્યુનિટી કિચન અને સ્થળાંતરિત મજૂરો માટે 5 કિલોના FTL સિલિન્ડરોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, 27.03.2026 ના પત્ર દ્વારા, વધારાની 20% ફાળવણી પૂરી પાડવામાં આવી છે, જે કુલ ફાળવણીને કટોકટી પહેલાના સ્તરના 70% સુધી લઈ ગઈ છે (10% સુધારા-આધારિત સહિત), જેમાં સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, ટેક્સટાઈલ, ડાઈ, કેમિકલ્સ અને પ્લાસ્ટિક જેવા ઉદ્યોગોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે, ખાસ કરીને એવા પ્રોસેસ ઉદ્યોગો કે જેમને કુદરતી ગેસ દ્વારા બદલી ન શકાય તેવા વિશિષ્ટ હીટિંગ માટે LPGની જરૂર હોય છે.
ગઈકાલે 67,000 થી વધુ – 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોનું વેચાણ થયું છે.
23 માર્ચ 2026 થી, આશરે 5 લાખ – 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
મોટાભાગના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકા મુજબ બિન-ઘરેલું LPG ફાળવવા માટેના આદેશો જારી કર્યા છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાપારી સંસ્થાઓ દ્વારા 14 માર્ચ 2026 થી કુલ 66693 MT ઉપાડવામાં આવ્યા છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% પુરવઠા સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ગ્રીડ પર જોડાયેલા ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ગ્રાહકોને પુરવઠો તેમના સરેરાશ વપરાશના 80% છે.
કોમર્શિયલ LPGની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) સંસ્થાઓને ભારત સરકાર દ્વારા તેમના તમામ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં રેસ્ટોરાં, હોટલ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
ખાતર પ્લાન્ટ સહિતના તમામ ઔદ્યોગિક ગ્રાહકોને તેમની વધારાની જરૂરિયાત સ્પોટ ધોરણે પૂરી પાડવા સલાહ આપવામાં આવી છે જેથી ગેસ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા તેની વ્યવસ્થા કરી શકાય.
IGL, MGL, GAIL ગેસ અને BPCL જેવી CGD કંપનીઓએ ઘરેલું અને કોમર્શિયલ PNG કનેક્શન લેવા માટે પ્રોત્સાહનોની ઓફર કરી છે.
ભારત સરકારે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી અરજીઓની મંજૂરી ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરી છે.
ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વધારાની 10% કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે. PNG વિસ્તરણના સુધારાના પગલાં હેઠળ 10 રાજ્યોને વધારાની વ્યાપારી LPG ફાળવણી મળી રહી છે. આ ઉપરાંત વધુ 1 રાજ્યની અરજી તપાસ હેઠળ છે.
PNGRB એ તેના 23.03.2026 ના આદેશ દ્વારા તમામ CGD સંસ્થાઓને નિર્દેશ આપ્યો છે કે જ્યાં પણ નજીકમાં પાઇપલાઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં 5 દિવસની અંદર રેસિડેન્શિયલ શાળાઓ અને કોલેજો, હોસ્ટેલ, કોમ્યુનિટી કિચન, આંગણવાડી કિચન વગેરેને PNG દ્વારા જોડવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવે.
માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે તેઓએ 3 મહિના માટે વિશેષ પગલા તરીકે "CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે ઝડપી મંજૂરી ફ્રેમવર્ક" અપનાવ્યું છે જેમાં CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રાથમિકતાના આધારે પ્રક્રિયા કરવામાં આવશે.
ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો ધારો, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (પાઇપલાઇન્સ અને અન્ય સુવિધાઓ નાખવા, નિર્માણ, સંચાલન અને વિસ્તરણ દ્વારા) ઓર્ડર, 2026 નોટિફાય કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, મંજૂરીઓ અને જમીન સુધીની પહોંચમાં વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તેનાથી PNG નેટવર્કની વૃદ્ધિને વેગ મળવાની, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધારવાની અને સ્વચ્છ ઈંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો મળવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ ધપાવશે.
સંરક્ષણ મંત્રાલયે 27.03.2026 ના પત્ર દ્વારા સંરક્ષણના તમામ રહેણાંક વિસ્તારો/યુનિટ લાઈનોમાં PNG ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થાપનાને વેગ આપવા માટે 30 જૂન, 2026 સુધી અમલી ટૂંકા ગાળાના પોલિસી ફેરફાર જારી કર્યા છે.
PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG કનેક્શન્સ ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, નેશનલ PNG ડ્રાઈવ 2.0 (01.01.2026-31.03.2026) હવે PNG વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
છેલ્લા એક અઠવાડિયા દરમિયાન 110 GAs માં 75,000 થી વધુ કનેક્શન ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે.
માર્ચ 2026 થી, 3.42 લાખથી વધુ PNG કનેક્શન ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, 3.7 લાખથી વધુ ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જેમાં પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી ઉપલબ્ધ છે. દેશ પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક પણ જાળવી રહ્યો છે.
સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી સ્થાનિક LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

રિટેલ ઈંધણની ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ (પેટ્રોલ પંપ) સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીના પરિણામે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે. ગ્રાહકોને આ અસરથી બચાવવા માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં રૂ. 10/લિટરનો ઘટાડો કરીને આ બોજનો એક ભાગ શોષી લેવાનું નક્કી કર્યું છે.
વધુમાં, ભારત સરકારે સ્થાનિક બજારમાં આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડીઝલ પર રૂ. 21.5 પ્રતિ લિટર અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પર રૂ. 29.5 પ્રતિ લિટર નિકાસ લેવી (export levy) લાદી છે.
અમુક વિસ્તારોમાં અફવાઓને કારણે ગભરાટમાં ખરીદી (Panic Buying) ના કિસ્સાઓ જોવા મળ્યા છે, જેના પરિણામે અસામાન્ય રીતે ઉંચુ વેચાણ થયું છે અને રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભારે ભીડ જોવા મળી છે. જો કે, એવી માહિતી આપવામાં આવે છે કે દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ માટેના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કિંમતમાં કોઈ વધારો થયો નથી. PSU OMCs ને પેટ્રોલમાં રૂ. 24.40/લિટર અને ડીઝલમાં રૂ. 104.99/લિટરનું અન્ડર રિકવરી (નુકસાન) થઈ રહ્યું છે.
સરકાર અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરવાની તેની સલાહનો પુનરોચ્ચાર કરે છે. અફવાઓને રોકવા માટે, રાજ્ય સરકારોને પ્રેસ બ્રીફિંગ દ્વારા સાચી માહિતી પ્રસારિત કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણના પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે 29.03.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા PDS SKO ફ્રી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં માત્ર રસોઈ અને પ્રકાશના હેતુ માટે PDS SKO ના વિતરણની સુવિધા આપી છે.
જિલ્લા દીઠ વધુમાં વધુ બે PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો (પ્રાધાન્યમાં કંપની ઓન્ડ કંપની ઓપરેટેડ) ને 5,000 લિટર સુધી PDS SKO સંગ્રહિત કરવાની મંજૂરી છે.
આ PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો દરેક જિલ્લામાં રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વહીવટીતંત્ર દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવશે.
17 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે. વધુમાં, હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે જણાવ્યું છે કે રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં SKO ની કોઈ જરૂરિયાત નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે પ્રદેશમાં કાર્યરત ભારતીય જહાજો અને દરિયાઈ મુસાફરોની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લીધા છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું કે:

તે શિપિંગની અવરજવર, બંદર કામગીરી અને ભારતીય ખલાસીઓની સુરક્ષા પર નજીકથી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જ્યારે દરિયાઈ વેપારની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરે છે.
આ ક્ષેત્રના તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
પશ્ચિમ પર્શિયન ગલ્ફ પ્રદેશમાં 485 ભારતીય ખલાસીઓ સાથે કુલ 18 ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો છે અને ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG શિપિંગ), જહાજ માલિકો, RPSL એજન્સીઓ અને ભારતીય મિશનના સંકલનમાં પરિસ્થિતિનું સક્રિયપણે નિરીક્ષણ કરી રહ્યું છે.
DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ 24x7 કાર્યરત છે અને સક્રિય થયા પછી 4984 કોલ્સ અને 10296 ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે; છેલ્લા 24 કલાકમાં 99 કોલ્સ અને 362 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
DG શિપિંગે અત્યાર સુધીમાં 1130 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓના સુરક્ષિત પ્રત્યાવર્તનની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં એરપોર્ટ અને સમગ્ર ગલ્ફના વિવિધ પ્રાદેશિક સ્થળોએથી 155 લોકોનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, જેમાં કોઈ ભીડના અહેવાલ નથી અને ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, કેરળ, આંધ્ર પ્રદેશ અને પુડુચેરીના સ્ટેટ મેરીટાઇમ બોર્ડ્સ દ્વારા સુચારૂ કામગીરીની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે.
મંત્રાલય દરિયાઈ મુસાફરોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

સમગ્ર પ્રદેશમાં, ભારતીય મિશન અને પોસ્ટ્સ ભારતીય સમુદાય સાથે ગાઢ સંપર્કમાં છે, જ્યારે તેમની સુરક્ષા અને સુખાકારી માટે સહાય પૂરી પાડવાનું અને જરૂરી સલાહ આપવાનું ચાલુ રાખે છે. મંત્રાલય દ્વારા જાણ કરવામાં આવ્યા મુજબ:

02 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ, રશિયાના પ્રથમ નાયબ પ્રધાનમંત્રી ડેનિસ મન્ટુરોવ, જેઓ ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી કમિશન (IRIGC-TEC) ના સહ-અધ્યક્ષ છે, તેમણે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની મુલાકાત લીધી હતી; બંનેએ વેપાર, ખાતર, કનેક્ટિવિટી અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોમાં પરસ્પર ફાયદાકારક સહકાર પર ચર્ચા કરી હતી અને ગત ડિસેમ્બરમાં રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારત મુલાકાત દરમિયાન યોજાયેલી 23મી ભારત-રશિયા વાર્ષિક સમિટના પરિણામોના અમલીકરણમાં થયેલી પ્રગતિની સમીક્ષા કરી હતી.
તે જ દિવસે, વિદેશ મંત્રીએ પ્રથમ નાયબ પ્રધાનમંત્રી ડેનિસ મન્ટુરોવ સાથે વેપાર, ઉદ્યોગ, ઉર્જા, ખાતર, કનેક્ટિવિટી અને મોબિલિટીમાં ભારત-રશિયા દ્વિપક્ષીય સહકાર પર ઊંડાણપૂર્વક વાતચીત કરી હતી અને પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ સહિત પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક વિકાસ પર વિચારોનું આદાનપ્રદાન કર્યું હતું.
વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં બદલાતી પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં વિશાળ ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા અને કલ્યાણ સર્વોચ્ચ અગ્રતા છે; ભારતીય નાગરિકો અને તેમના પરિવારોને ટેકો આપવા માટે એક સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત છે, અને રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો તેમજ દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સાથે નિયમિત સંકલન જાળવવામાં આવે છે.
સમગ્ર પ્રદેશમાં મિશન અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવી રહ્યા છે અને ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો અને કંપનીઓ સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે; નાગરિકો, વિદ્યાર્થીઓ, દરિયાઈ મુસાફરો અને નિવાસી ભારતીય સમુદાયો માટે નિયમિત એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે, જ્યારે મિશન સ્થાનિક સરકારો સાથે ગાઢ સંપર્કમાં છે અને જ્યાં એરસ્પેસ પ્રતિબંધો લાગુ હોય ત્યાં વિઝા, કોન્સ્યુલર સેવાઓ, પડોશી દેશો દ્વારા ટ્રાન્ઝિટ અને જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં લોજિસ્ટિક સપોર્ટની સુવિધા આપી રહ્યા છે.
ગલ્ફ દેશોમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનું કલ્યાણ ઉચ્ચ અગ્રતા છે, જેમાં મિશન સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ, ભારતીય શાળાઓ, સંબંધિત શૈક્ષણિક બોર્ડ અને નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (JEE અને NEET માટે) સાથે ગાઢ સંકલન કરી રહ્યા છે જેથી શૈક્ષણિક વર્ષ પ્રભાવિત ન થાય.
મિશન પ્રદેશમાં જહાજો પરના ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરો સાથે તેમના કલ્યાણની ખાતરી કરવા માટે સતત સંપર્કમાં છે, તેમને કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડે છે, પરિવારો સાથે વાતચીતની સુવિધા આપે છે, સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન કરે છે અને ભારત પરત ફરવા ઈચ્છતા લોકોને મદદ કરે છે.
ફ્લાઇટની એકંદર સ્થિતિમાં સુધારો થવાનું ચાલુ છે, પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ વધારાની ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે; 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 6,49,000 મુસાફરોએ પ્રદેશમાંથી ભારતની મુસાફરી કરી છે.
UAE: એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સુરક્ષા બાબતોને આધારે મર્યાદિત નોન-શિડ્યુલ્ડ ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં UAE થી ભારત માટે અંદાજે 90 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાન: વિવિધ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે.
કતાર: એરસ્પેસ આંશિક રીતે ફરીથી ખુલવા સાથે, કતાર એરવેઝ ભારત માટે આશરે 8-10 ફ્લાઇટ્સ ચલાવે તેવી અપેક્ષા છે.
કુવૈત: એરસ્પેસ બંધ છે; જઝીરા એરવેઝ દમ્મામ (સાઉદી અરેબિયા) થી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે, અને કુવૈત એરવેઝે પણ સમાન કામગીરીની જાહેરાત કરી છે.
બહેરીન: એરસ્પેસ બંધ છે; ગલ્ફ એર દમ્મામ (સાઉદી અરેબિયા) થી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
ઈરાન: એરસ્પેસ બંધ હોવાને કારણે, ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન દ્વારા સુવિધાજનક બનાવવામાં આવી રહી છે; અત્યાર સુધીમાં 1,267 ભારતીયો (860 વિદ્યાર્થીઓ સહિત) મિશનના સમર્થન સાથે ઈરાનથી બહાર નીકળ્યા છે.
ઇઝરાયેલ: એરસ્પેસ પ્રતિબંધોને કારણે ઇજિપ્ત અને જોર્ડન દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરીની સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે.
ઇરાક: એરસ્પેસ બંધ હોવાને કારણે જોર્ડન અને સાઉદી અરેબિયા દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરીની સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે.
કુવૈત અને બહેરીનમાં એરસ્પેસ બંધ હોવાને કારણે, ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી સાઉદી અરેબિયા થઈને ભારત માટે સુવિધાજનક બનાવવામાં આવી રહી છે.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2248887) મુલાકાતી સંખ્યા : 33

આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , Marathi , Assamese , Bengali , Bengali-TR , Punjabi , Odia , Tamil , Telugu , Kannada , Malayalam

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

નાગરિકોને અફવાઓથી સાવધ રહેવા અને ઇંધણની ગભરાટમાં ખરીદી ટાળવા સલાહ આપવામાં આવી

સચિવ (MoPNG) એ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે ઇંધણ પુરવઠાની સ્થિતિની સમીક્ષા કરી, પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા માટેના પગલાં પર પ્રકાશ પાડ્યો

રાજ્યોને LPG વિતરણને પ્રાથમિકતા આપવા અને સંગ્રહખોરી અને ખોટી માહિતી સામે સતર્કતા જાળવવા નિર્દેશ આપ્યો

23 માર્ચથી 5 કિલો FTL સિલિન્ડરનું વેચાણ 5 લાખને વટાવી ગયું; ગઈકાલે 67,000 થી વધુ વેચાયા

PNG વિસ્તરણ સુધારા હેઠળ 10 રાજ્યોને વધારાનો LPG મળ્યો

PNG વિસ્તરણને વેગ મળ્યો; માર્ચ 2026 થી 3.42 લાખ કનેક્શન ગેસિફાઇડ થયા અને 3.7 લાખ નવા રજીસ્ટ્રેશન થયા

સરકાર દરિયાઈ કામગીરી અને દરિયાઈ મુસાફરોની સુરક્ષા પર સતત દેખરેખ રાખી રહી છે; બંદરો સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે

અત્યાર સુધીમાં 1130 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓ (seafarers) સ્વદેશ પરત ફર્યા; છેલ્લા 24 કલાકમાં 155

ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં ભારતીય સમુદાયને મિશન અને પોસ્ટ્સ દ્વારા ચોવીસ કલાક સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે

ફ્લાઇટની સ્થિતિમાં સુધારો થવાનું ચાલુ છે; 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 6,49,000 મુસાફરો ભારત આવ્યા છે

પોસ્ટેડ ઓન: 03 APR 2026 6:34PM by PIB Ahmedabad

ઉર્જા પુરવઠો અને ઈંધણની ઉપલબ્ધતા

જાહેર સલાહ અને નાગરિક જાગૃતિ

સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPGની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે અને નાગરિકોને પેટ્રોલ અને ડીઝલની ગભરાટમાં ખરીદી તેમજ LPGના બિનજરૂરી બુકિંગ ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે.
નાગરિકોને અફવાઓથી સાવધ રહેવા અને સાચી માહિતી માટે માત્ર સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવા સલાહ આપવામાં આવે છે.
LPG માટે, નાગરિકોને LPG સિલિન્ડર બુક કરવા માટે ડિજિટલ મોડનો ઉપયોગ કરવા અને જરૂરી ન હોય ત્યાં સુધી LPG વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને જ્યાં પણ શક્ય હોય ત્યાં PNG, ઇન્ડક્શન અને ઇલેક્ટ્રિક કુકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં, તમામ નાગરિકોને તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઉર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

આ યુદ્ધની સ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવાની સાથે સ્થાનિક LPG અને PNG ને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને પક્ષે પહેલેથી જ અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, બુકિંગ અંતરાલ (interval) શહેરી વિસ્તારોમાં 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી વધારવો અને પુરવઠા માટેના ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
LPGની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઈંધણના વિકલ્પો ઓફર કરવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે નાના, મધ્યમ અને અન્ય ગ્રાહકોને કોલસાના વિતરણ માટે રાજ્યોને વધુ માત્રામાં કોલસો ફાળવવા માટે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને આદેશ જારી કરી દીધો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો બંને માટે નવા PNG કનેક્શન્સની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.
સચિવ (MoPNG) એ ઈંધણ પુરવઠાની સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના અધિક મુખ્ય સચિવો અને અગ્ર સચિવો (ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠો) સાથેની બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી અને પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાં પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. રાજ્યોને LPG વિતરણને પ્રાથમિકતા આપવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો, ખાસ કરીને ઘરેલું અને આવશ્યક જરૂરિયાતો માટે, જ્યારે સંગ્રહખોરી, ડાયવર્ઝન અને ખોટી માહિતી સામે કડક તકેદારી જાળવવામાં આવે. સ્થળાંતરિત મજૂરોને FTL LPG પુરવઠા અંગેના અહેવાલો પર, રાજ્યોએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે સ્થળાંતરિતોને અસર કરતા LPG પુરવઠામાં કોઈ વિક્ષેપ નથી અને પુરવઠો સ્થિર છે. સચિવે માહિતી આપી હતી કે રાજ્યો OMCs સાથે મળીને સ્થાનિક જરૂરિયાતોને આધારે 5 કિલોના FTL LPG સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણનું સંચાલન કરવાનું વિચારી શકે છે.

આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો ધારો, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ, રાજ્ય સરકારોને કોઈપણ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે કાર્યવાહી કરવાની સત્તા છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર દેખરેખ રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની હોય છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અનેક પત્રો અને VCs દ્વારા આ જ બાબતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના તમામ મુખ્ય સચિવો, ACS/અગ્ર સચિવ/સચિવ ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠાને વિનંતી કરવામાં આવે છે –
- રાજ્ય/જિલ્લા સ્તરે દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગને સંસ્થાકીય બનાવવા અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવા.
- સમર્પિત કંટ્રોલ રૂમ/હેલ્પલાઈન સેટ કરવા માટે.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ/ખોટી માહિતીને સક્રિયપણે મોનિટર કરવા અને તેનો સામનો કરવા માટે.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ડ્રાઈવોને વધુ તીવ્ર બનાવવા અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને નિરીક્ષણ ચાલુ રાખવા માટે.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા માટે.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા માટે.
- RoW/RoU પરવાનગીઓ, 24x7 કામ કરવાની પરવાનગીઓ વગેરેને ઝડપી બનાવવા સહિત CGD વિસ્તરણને ફાસ્ટ ટ્રેક કરવા માટે.
- PNG અપનાવીને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે.
- MoPNG સાથે સંકલન માટે વરિષ્ઠ નોડલ અધિકારીઓને નિયુક્ત કરવા.
ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને સક્રિય અને નિયમિત જાહેર સંવાદને વધુ તીવ્ર બનાવવા, યોગ્ય વરિષ્ઠ સ્તરે દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ હાથ ધરવા અને સામાજિક અને ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયા દ્વારા સચોટ માહિતીના સમયસર પ્રસાર સાથે ખોટી માહિતીનો અસરકારક રીતે સામનો કરવા અને નાગરિકોને LPGની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા અને સરળ વિતરણ અંગે આશ્વાસન આપવા વિનંતી કરી છે.
હાલમાં, 21 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી/હાથ ધરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPGની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં દરોડા પાડવાનું ચાલુ છે. ગઈકાલે 4000 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે અને 1300 થી વધુ સિલિન્ડર જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
PSU OMCs ના અધિકારીઓને સંગ્રહખોરી/કાળાબજારના કોઈપણ કિસ્સાને રોકવા માટે આકસ્મિક નિરીક્ષણની સિસ્ટમને મજબૂત કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
PSU OMCs એ અત્યાર સુધીમાં LPG વિતરકોને 670 થી વધુ શો કોઝ નોટિસ (કારણ દર્શાવો નોટિસ) જારી કરી છે.

સ્થાનિક LPG પુરવઠાની સ્થિતિ

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPGના પુરવઠાને અસર થઈ છે. આમ છતાં, LPG વિતરકો પાસે સ્ટોક ખાલી થવાના (dry-out) કોઈ અહેવાલ નથી.
ઉદ્યોગના ધોરણે ગઈકાલે ઓનલાઈન LPG સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને 94% થયું છે.
વિતરક સ્તરે ડાયવર્ઝન રોકવા માટે, ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી ફેબ્રુઆરી-2026 ના 53% થી વધીને ગઈકાલે 86% થઈ છે.
ગઈકાલે આશરે 55 લાખ ઘરેલું LPG સિલિન્ડરોની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં

ભારત સરકારે 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા ભારતમાં પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિતની રિફાઇનિંગ કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત વિશિષ્ટ જથ્થા અને રિફાઇનરી સ્ત્રોતના આધારે ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફૂડ એન્ડ પબ્લિક ડિસ્ટ્રિબ્યુશન, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કેમિકલ્સ એન્ડ પેટ્રો કેમિકલ્સ વગેરે જેવા ગંભીર ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સની ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
સરકારે ગ્રાહકોને અંશતઃ કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો (20%) પહેલેથી જ પુનઃસ્થાપિત કરી દીધો હતો. વધુમાં, ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા PNG વિસ્તરણ માટેના 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ' સુધારાઓના આધારે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વધારાના 10% કોમર્શિયલ LPG ફાળવવાની દરખાસ્ત કરી હતી. ભારત સરકારે 21.03.2026 ના પત્ર દ્વારા અન્ય 20% ફાળવણીની મંજૂરી આપી હતી, જેનાથી કુલ ફાળવણી 50% (10% સુધારા-આધારિત સહિત) થઈ હતી, જેમાં રેસ્ટોરાં, ઢાબા, હોટલ, ઔદ્યોગિક કેન્ટીન, ફૂડ પ્રોસેસિંગ/ડેરી યુનિટ, સબસિડીવાળી કેન્ટીન/આઉટલેટ્સ, કોમ્યુનિટી કિચન અને સ્થળાંતરિત મજૂરો માટે 5 કિલોના FTL સિલિન્ડરોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, 27.03.2026 ના પત્ર દ્વારા, વધારાની 20% ફાળવણી પૂરી પાડવામાં આવી છે, જે કુલ ફાળવણીને કટોકટી પહેલાના સ્તરના 70% સુધી લઈ ગઈ છે (10% સુધારા-આધારિત સહિત), જેમાં સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, ટેક્સટાઈલ, ડાઈ, કેમિકલ્સ અને પ્લાસ્ટિક જેવા ઉદ્યોગોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે, ખાસ કરીને એવા પ્રોસેસ ઉદ્યોગો કે જેમને કુદરતી ગેસ દ્વારા બદલી ન શકાય તેવા વિશિષ્ટ હીટિંગ માટે LPGની જરૂર હોય છે.
ગઈકાલે 67,000 થી વધુ – 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોનું વેચાણ થયું છે.
23 માર્ચ 2026 થી, આશરે 5 લાખ – 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
મોટાભાગના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકા મુજબ બિન-ઘરેલું LPG ફાળવવા માટેના આદેશો જારી કર્યા છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાપારી સંસ્થાઓ દ્વારા 14 માર્ચ 2026 થી કુલ 66693 MT ઉપાડવામાં આવ્યા છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% પુરવઠા સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ગ્રીડ પર જોડાયેલા ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ગ્રાહકોને પુરવઠો તેમના સરેરાશ વપરાશના 80% છે.
કોમર્શિયલ LPGની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) સંસ્થાઓને ભારત સરકાર દ્વારા તેમના તમામ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં રેસ્ટોરાં, હોટલ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
ખાતર પ્લાન્ટ સહિતના તમામ ઔદ્યોગિક ગ્રાહકોને તેમની વધારાની જરૂરિયાત સ્પોટ ધોરણે પૂરી પાડવા સલાહ આપવામાં આવી છે જેથી ગેસ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા તેની વ્યવસ્થા કરી શકાય.
IGL, MGL, GAIL ગેસ અને BPCL જેવી CGD કંપનીઓએ ઘરેલું અને કોમર્શિયલ PNG કનેક્શન લેવા માટે પ્રોત્સાહનોની ઓફર કરી છે.
ભારત સરકારે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી અરજીઓની મંજૂરી ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરી છે.
ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વધારાની 10% કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે. PNG વિસ્તરણના સુધારાના પગલાં હેઠળ 10 રાજ્યોને વધારાની વ્યાપારી LPG ફાળવણી મળી રહી છે. આ ઉપરાંત વધુ 1 રાજ્યની અરજી તપાસ હેઠળ છે.
PNGRB એ તેના 23.03.2026 ના આદેશ દ્વારા તમામ CGD સંસ્થાઓને નિર્દેશ આપ્યો છે કે જ્યાં પણ નજીકમાં પાઇપલાઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં 5 દિવસની અંદર રેસિડેન્શિયલ શાળાઓ અને કોલેજો, હોસ્ટેલ, કોમ્યુનિટી કિચન, આંગણવાડી કિચન વગેરેને PNG દ્વારા જોડવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવે.
માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે તેઓએ 3 મહિના માટે વિશેષ પગલા તરીકે "CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે ઝડપી મંજૂરી ફ્રેમવર્ક" અપનાવ્યું છે જેમાં CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રાથમિકતાના આધારે પ્રક્રિયા કરવામાં આવશે.
ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો ધારો, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (પાઇપલાઇન્સ અને અન્ય સુવિધાઓ નાખવા, નિર્માણ, સંચાલન અને વિસ્તરણ દ્વારા) ઓર્ડર, 2026 નોટિફાય કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, મંજૂરીઓ અને જમીન સુધીની પહોંચમાં વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તેનાથી PNG નેટવર્કની વૃદ્ધિને વેગ મળવાની, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધારવાની અને સ્વચ્છ ઈંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો મળવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ ધપાવશે.
સંરક્ષણ મંત્રાલયે 27.03.2026 ના પત્ર દ્વારા સંરક્ષણના તમામ રહેણાંક વિસ્તારો/યુનિટ લાઈનોમાં PNG ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થાપનાને વેગ આપવા માટે 30 જૂન, 2026 સુધી અમલી ટૂંકા ગાળાના પોલિસી ફેરફાર જારી કર્યા છે.
PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG કનેક્શન્સ ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, નેશનલ PNG ડ્રાઈવ 2.0 (01.01.2026-31.03.2026) હવે PNG વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
છેલ્લા એક અઠવાડિયા દરમિયાન 110 GAs માં 75,000 થી વધુ કનેક્શન ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે.
માર્ચ 2026 થી, 3.42 લાખથી વધુ PNG કનેક્શન ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, 3.7 લાખથી વધુ ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જેમાં પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી ઉપલબ્ધ છે. દેશ પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક પણ જાળવી રહ્યો છે.
સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી સ્થાનિક LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

રિટેલ ઈંધણની ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ (પેટ્રોલ પંપ) સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીના પરિણામે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે. ગ્રાહકોને આ અસરથી બચાવવા માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં રૂ. 10/લિટરનો ઘટાડો કરીને આ બોજનો એક ભાગ શોષી લેવાનું નક્કી કર્યું છે.
વધુમાં, ભારત સરકારે સ્થાનિક બજારમાં આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડીઝલ પર રૂ. 21.5 પ્રતિ લિટર અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પર રૂ. 29.5 પ્રતિ લિટર નિકાસ લેવી (export levy) લાદી છે.
અમુક વિસ્તારોમાં અફવાઓને કારણે ગભરાટમાં ખરીદી (Panic Buying) ના કિસ્સાઓ જોવા મળ્યા છે, જેના પરિણામે અસામાન્ય રીતે ઉંચુ વેચાણ થયું છે અને રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભારે ભીડ જોવા મળી છે. જો કે, એવી માહિતી આપવામાં આવે છે કે દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ માટેના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કિંમતમાં કોઈ વધારો થયો નથી. PSU OMCs ને પેટ્રોલમાં રૂ. 24.40/લિટર અને ડીઝલમાં રૂ. 104.99/લિટરનું અન્ડર રિકવરી (નુકસાન) થઈ રહ્યું છે.
સરકાર અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરવાની તેની સલાહનો પુનરોચ્ચાર કરે છે. અફવાઓને રોકવા માટે, રાજ્ય સરકારોને પ્રેસ બ્રીફિંગ દ્વારા સાચી માહિતી પ્રસારિત કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણના પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે 29.03.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા PDS SKO ફ્રી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં માત્ર રસોઈ અને પ્રકાશના હેતુ માટે PDS SKO ના વિતરણની સુવિધા આપી છે.
જિલ્લા દીઠ વધુમાં વધુ બે PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો (પ્રાધાન્યમાં કંપની ઓન્ડ કંપની ઓપરેટેડ) ને 5,000 લિટર સુધી PDS SKO સંગ્રહિત કરવાની મંજૂરી છે.
આ PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો દરેક જિલ્લામાં રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વહીવટીતંત્ર દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવશે.
17 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે. વધુમાં, હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે જણાવ્યું છે કે રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં SKO ની કોઈ જરૂરિયાત નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

તે શિપિંગની અવરજવર, બંદર કામગીરી અને ભારતીય ખલાસીઓની સુરક્ષા પર નજીકથી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જ્યારે દરિયાઈ વેપારની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરે છે.
આ ક્ષેત્રના તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
પશ્ચિમ પર્શિયન ગલ્ફ પ્રદેશમાં 485 ભારતીય ખલાસીઓ સાથે કુલ 18 ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો છે અને ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG શિપિંગ), જહાજ માલિકો, RPSL એજન્સીઓ અને ભારતીય મિશનના સંકલનમાં પરિસ્થિતિનું સક્રિયપણે નિરીક્ષણ કરી રહ્યું છે.
DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ 24x7 કાર્યરત છે અને સક્રિય થયા પછી 4984 કોલ્સ અને 10296 ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે; છેલ્લા 24 કલાકમાં 99 કોલ્સ અને 362 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
DG શિપિંગે અત્યાર સુધીમાં 1130 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓના સુરક્ષિત પ્રત્યાવર્તનની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં એરપોર્ટ અને સમગ્ર ગલ્ફના વિવિધ પ્રાદેશિક સ્થળોએથી 155 લોકોનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, જેમાં કોઈ ભીડના અહેવાલ નથી અને ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, કેરળ, આંધ્ર પ્રદેશ અને પુડુચેરીના સ્ટેટ મેરીટાઇમ બોર્ડ્સ દ્વારા સુચારૂ કામગીરીની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે.
મંત્રાલય દરિયાઈ મુસાફરોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

02 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ, રશિયાના પ્રથમ નાયબ પ્રધાનમંત્રી ડેનિસ મન્ટુરોવ, જેઓ ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી કમિશન (IRIGC-TEC) ના સહ-અધ્યક્ષ છે, તેમણે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની મુલાકાત લીધી હતી; બંનેએ વેપાર, ખાતર, કનેક્ટિવિટી અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોમાં પરસ્પર ફાયદાકારક સહકાર પર ચર્ચા કરી હતી અને ગત ડિસેમ્બરમાં રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારત મુલાકાત દરમિયાન યોજાયેલી 23મી ભારત-રશિયા વાર્ષિક સમિટના પરિણામોના અમલીકરણમાં થયેલી પ્રગતિની સમીક્ષા કરી હતી.
તે જ દિવસે, વિદેશ મંત્રીએ પ્રથમ નાયબ પ્રધાનમંત્રી ડેનિસ મન્ટુરોવ સાથે વેપાર, ઉદ્યોગ, ઉર્જા, ખાતર, કનેક્ટિવિટી અને મોબિલિટીમાં ભારત-રશિયા દ્વિપક્ષીય સહકાર પર ઊંડાણપૂર્વક વાતચીત કરી હતી અને પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ સહિત પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક વિકાસ પર વિચારોનું આદાનપ્રદાન કર્યું હતું.
વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં બદલાતી પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં વિશાળ ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા અને કલ્યાણ સર્વોચ્ચ અગ્રતા છે; ભારતીય નાગરિકો અને તેમના પરિવારોને ટેકો આપવા માટે એક સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત છે, અને રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો તેમજ દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સાથે નિયમિત સંકલન જાળવવામાં આવે છે.
સમગ્ર પ્રદેશમાં મિશન અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવી રહ્યા છે અને ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો અને કંપનીઓ સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે; નાગરિકો, વિદ્યાર્થીઓ, દરિયાઈ મુસાફરો અને નિવાસી ભારતીય સમુદાયો માટે નિયમિત એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે, જ્યારે મિશન સ્થાનિક સરકારો સાથે ગાઢ સંપર્કમાં છે અને જ્યાં એરસ્પેસ પ્રતિબંધો લાગુ હોય ત્યાં વિઝા, કોન્સ્યુલર સેવાઓ, પડોશી દેશો દ્વારા ટ્રાન્ઝિટ અને જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં લોજિસ્ટિક સપોર્ટની સુવિધા આપી રહ્યા છે.
ગલ્ફ દેશોમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનું કલ્યાણ ઉચ્ચ અગ્રતા છે, જેમાં મિશન સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ, ભારતીય શાળાઓ, સંબંધિત શૈક્ષણિક બોર્ડ અને નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (JEE અને NEET માટે) સાથે ગાઢ સંકલન કરી રહ્યા છે જેથી શૈક્ષણિક વર્ષ પ્રભાવિત ન થાય.
મિશન પ્રદેશમાં જહાજો પરના ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરો સાથે તેમના કલ્યાણની ખાતરી કરવા માટે સતત સંપર્કમાં છે, તેમને કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડે છે, પરિવારો સાથે વાતચીતની સુવિધા આપે છે, સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન કરે છે અને ભારત પરત ફરવા ઈચ્છતા લોકોને મદદ કરે છે.
ફ્લાઇટની એકંદર સ્થિતિમાં સુધારો થવાનું ચાલુ છે, પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ વધારાની ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે; 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 6,49,000 મુસાફરોએ પ્રદેશમાંથી ભારતની મુસાફરી કરી છે.
UAE: એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સુરક્ષા બાબતોને આધારે મર્યાદિત નોન-શિડ્યુલ્ડ ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં UAE થી ભારત માટે અંદાજે 90 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાન: વિવિધ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે.
કતાર: એરસ્પેસ આંશિક રીતે ફરીથી ખુલવા સાથે, કતાર એરવેઝ ભારત માટે આશરે 8-10 ફ્લાઇટ્સ ચલાવે તેવી અપેક્ષા છે.
કુવૈત: એરસ્પેસ બંધ છે; જઝીરા એરવેઝ દમ્મામ (સાઉદી અરેબિયા) થી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે, અને કુવૈત એરવેઝે પણ સમાન કામગીરીની જાહેરાત કરી છે.
બહેરીન: એરસ્પેસ બંધ છે; ગલ્ફ એર દમ્મામ (સાઉદી અરેબિયા) થી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
ઈરાન: એરસ્પેસ બંધ હોવાને કારણે, ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન દ્વારા સુવિધાજનક બનાવવામાં આવી રહી છે; અત્યાર સુધીમાં 1,267 ભારતીયો (860 વિદ્યાર્થીઓ સહિત) મિશનના સમર્થન સાથે ઈરાનથી બહાર નીકળ્યા છે.
ઇઝરાયેલ: એરસ્પેસ પ્રતિબંધોને કારણે ઇજિપ્ત અને જોર્ડન દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરીની સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે.
ઇરાક: એરસ્પેસ બંધ હોવાને કારણે જોર્ડન અને સાઉદી અરેબિયા દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરીની સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે.
કુવૈત અને બહેરીનમાં એરસ્પેસ બંધ હોવાને કારણે, ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી સાઉદી અરેબિયા થઈને ભારત માટે સુવિધાજનક બનાવવામાં આવી રહી છે.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2248887)