પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ભારતમાં પેટ્રોલિયમ અને LPG પુરવઠાની સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને નિયંત્રણમાં છે. દેશભરના તમામ રિટેલ ઇંધણ આઉટલેટ્સ પર પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. દેશના કોઈપણ ભાગમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અથવા LPGની કોઈ અછત નથી.મંત્રાલયે નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ ઇરાદાપૂર્વક ચલાવવામાં આવી રહેલા ભ્રામક અને સંકલિત ગેરમાહિતી અભિયાનથી ભ્રમિત ન થાય અને અનાવશ્યક ગભરાટ ફેલાવાથી દૂર રહે.

પેટ્રોલ અને ડીઝલ: કોઈ અછત નથી, કોઈ રેશનિંગ નથી

1. ભારત ઊર્જા સુરક્ષાનો એક મુખ્ય સ્ત્રોત છે. ભારત વિશ્વનો ચોથો સૌથી મોટો રિફાઇનર અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો પાંચમો સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ છે, જે 150થી વધુ દેશોને રિફાઇન્ડ ઇંધણ સપ્લાય કરે છે. કારણ કે ભારત વિશ્વનો ચોખ્ખો નિકાસકાર છે, સ્થાનિક પેટ્રોલ અને ડીઝલની ઉપલબ્ધતા માળખાકીય રીતે સુનિશ્ચિત છે. દેશભરમાં 1 લાખથી વધુ રિટેલ ઇંધણ આઉટલેટ ખુલ્લા છે અને કોઈપણ અવરોધ વિના ઇંધણનું વિતરણ કરી રહ્યા છે. એક પણ આઉટલેટને પુરવઠો રાશન કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું નથી. વિશ્વભરમાં, દેશો ભાવ વધારા, રાશનિંગ, ઓડ-ઇવન વાહન પ્રતિબંધો અને ફરજિયાત સ્ટેશન બંધનો સામનો કરી રહ્યા છે. બહુ ઓછા લોકોએ "રાષ્ટ્રીય ઊર્જા કટોકટી" જાહેર કરી છે. ભારતને આવા કોઈ પગલાંની જરૂર નથી લાગતી. જ્યારે અન્ય દેશો રાશનિંગ કરી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતમાં પુરવઠાની કોઈ અછત નથી. જ્યાં પસંદગીના પંપો પર ગભરાટ ભર્યા ખરીદીના અલગ-અલગ કિસ્સાઓ બન્યા હતા, તે સોશિયલ મીડિયામાં ચોક્કસ વીડિયો દ્વારા ફેલાવવામાં આવેલી ઇરાદાપૂર્વકની ખોટી માહિતી દ્વારા પ્રેરિત હતા. આવા પંપો પર માંગમાં વધારો થયો હોવા છતાં, બધા ગ્રાહકોને ઇંધણ પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું અને પુરવઠો વધારવા માટે તેલ કંપનીના ડેપો રાતભર કાર્યરત રહ્યા હતા. પંપ માલિકોની કાર્યકારી મૂડીની સમસ્યાઓને કારણે કોઈપણ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલની અછત ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેલ કંપનીઓ દ્વારા પેટ્રોલ પંપોને ધિરાણ અગાઉના 1 દિવસથી વધારીને 3 દિવસથી વધુ કરવા માટે પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.

ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય: વળતર કરતાં વધુ ગેપ

2. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, ભારત આજે વિશ્વભરના તેના 41 થી વધુ સપ્લાયર્સ પાસેથી સ્ટ્રેટ દ્વારા અગાઉ જેટલું ક્રૂડ ઓઇલ મેળવી રહ્યું હતું તેના કરતાં વધુ ક્રૂડ ઓઇલ મેળવી રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ઉપલબ્ધ ઉચ્ચ જથ્થા - ખાસ કરીને પશ્ચિમ ગોળાર્ધમાંથી - કોઈપણ વિક્ષેપ માટે વધુ વળતર આપ્યું છે. દરેક ભારતીય રિફાઇનરી 100% થી વધુ ઉપયોગ પર ચાલી રહી છે. આગામી 60 દિવસ માટે ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય ભારતીય તેલ કંપનીઓ દ્વારા પહેલાથી જ બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે. પુરવઠામાં કોઈ અંતર નથી.

વ્યૂહાત્મક અનામત: સંપૂર્ણ અને સચોટ ચિત્ર

૩. ખોટી માહિતી ફેલાવવામાં આવી રહી છે - જેમાં કેટલાક લેખો અને સોશિયલ મીડિયા વીડિયોનો પણ સમાવેશ થાય છે - જે સૂચવે છે કે દેશમાં ફક્ત 6 દિવસનો સ્ટોક છે. ભારત પાસે કુલ અનામત ક્ષમતાના 74 દિવસ છે અને વાસ્તવિક સ્ટોક કવર હાલમાં લગભગ 60 દિવસ છે (ક્રૂડ સ્ટોક, ઉત્પાદનોના સ્ટોક અને ગુફાઓમાં સમર્પિત વ્યૂહાત્મક સંગ્રહ સહિત) જ્યારે આપણે મધ્ય પૂર્વ કટોકટીના 27મા દિવસે છીએ.^. વૈશ્વિક સ્તરે ગમે તે થાય, દરેક ભારતીય નાગરિક માટે લગભગ બે મહિનાનો સ્થિર પુરવઠો ઉપલબ્ધ છે. આગામી 2 મહિનાના ક્રૂડ ખરીદી પણ સુરક્ષિત કરવામાં આવી છે. ભારત આગામી ઘણા મહિનાઓ માટે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને આવી પુરવઠાની સ્થિતિમાં વ્યૂહાત્મક ગુફા સંગ્રહમાં જથ્થો ગૌણ બની જાય છે. તેથી, ભારતના અનામતમાં ઘટાડો થયો છે અથવા અપૂરતો છે તેવી કોઈપણ રજૂઆતને તે લાયક તિરસ્કાર સાથે ફગાવી દેવી જોઈએ.

LPG: ઉત્પાદન વધ્યું, આયાતની જરૂરિયાત ઘટી, કાર્ગો સુરક્ષિત

4. LPGની કોઈ અછત નથી. આ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા LPG નિયંત્રણ આદેશને પગલે, સ્થાનિક રિફાઇનરીનું ઉત્પાદન 40% વધ્યું છે, જેના કારણે દૈનિક LPG ઉત્પાદન ૫૦ TMT (આપણી જરૂરિયાતના 60% થી વધુ) થયું છે, જે કુલ 80 TMT ની દૈનિક જરૂરિયાત સામે છે. પરિણામે, ચોખ્ખી દૈનિક આયાત જરૂરિયાત ઘટીને માત્ર 30 TMT થઈ ગઈ છે - એટલે કે ભારત હવે આયાત કરવાની જરૂરિયાત કરતાં ઘણું વધારે ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. ઘરેલુ ઉત્પાદન ઉપરાંત, અમેરિકા, રશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને અન્ય દેશોમાંથી 800 TMT LPGના ખાતરીપૂર્ણ કાર્ગો પહેલેથી જ બુક કરવામાં આવ્યા છે અને ભારત તરફ આવી રહ્યા છે, જે દેશભરના 22 LPG આયાત ટર્મિનલ પર પહોંચશે — જે 2014માં રહેલા 11 ટર્મિનલની તુલનામાં બમણા છે. લગભગ એક મહિનાનો LPG પુરવઠો મજબૂત રીતે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યો છે અને વધારાની ખરીદી સતત અંતિમ તબક્કામાં છે. તેલ કંપનીઓ દરરોજ 50 લાખથી વધુ ગેસ સિલિન્ડરોનું સફળતાપૂર્વક વિતરણ કરી રહી છે. ગ્રાહકોમાં ગભરાટના કારણે સિલિન્ડરની માંગ 89 લાખ સુધી પહોંચી ગઈ હતી, પરંતુ હવે તે ફરી ઘટીને 50 લાખ થઈ ગઈ છે. હોર્ડિંગ અથવા બ્લેક માર્કેટિંગ અટકાવવા માટે રાજ્ય સરકારો સાથે ચર્ચા કરીને કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની ફાળવણી 50% સુધી વધારવામાં આવી છે.

PNG પ્રમોશન: સંક્રમણ પહેલાથી જ ચાલી રહ્યું છે, કટોકટી પ્રતિભાવ નહીં

5. પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસને રાજ્ય સરકારો સાથે સંપૂર્ણ સંકલનમાં પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે કારણ કે તે ભારતીય ઘરો માટે સસ્તું, સ્વચ્છ અને સલામત છે. ભારત પહેલાથી જ 191 MMSCMD ની કુલ દૈનિક જરૂરિયાતમાંથી 92 MMSCMD કુદરતી ગેસનું સ્થાનિક ઉત્પાદન કરે છે, જેના કારણે ભારત LPG કરતા ગેસ પર આયાત પર ઘણું ઓછું નિર્ભર છે. શહેર ગેસ વિતરણ 2014માં 57 ભૌગોલિક વિસ્તારોથી વિસ્તરીને આજે 300થી વધુ થયું છે. ઘરેલુ PNG જોડાણો 25 લાખથી વધીને 1.5 કરોડથી વધુ થયા છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિ ઊભી થાય તે પહેલાં આ સંક્રમણ ખૂબ જ સારી રીતે ચાલી રહ્યું હતું અને ભારતની લાંબા ગાળાની ઊર્જા વ્યૂહરચના દર્શાવે છે. LPG ખતમ થઈ રહ્યું હોવાથી PNGને દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે તે દાવો અયોગ્ય છે. LPG પુરવઠો સુરક્ષિત છે. PNG એ ભારતના ઘરો માટે વધુ સારું, વધુ સસ્તું અને ખૂબ અનુકૂળ બળતણ છે.

સરકારની ચેતવણી: ખોટી માહિતી સામે કાર્યવાહી

6. મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર ભ્રામક વીડિયો અને પોસ્ટ્સના પ્રસાર પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે જેમાં પસંદગીપૂર્વક કતારોના દૃશ્યો, અન્ય દેશોમાં રેશનિંગ અંગેના વૈશ્વિક સમાચાર ફૂટેજ અને ભારતમાં આગામી લોકડાઉન અને કટોકટીના ઇંધણ પગલાંના સંપૂર્ણપણે ખોટા અને બનાવટી દાવાઓનો ઉપયોગ કરીને અછતની સંપૂર્ણપણે ખોટી છાપ ઉભી કરવામાં આવી છે.

7. કેટલીક પોસ્ટ્સમાં ઇરાદાપૂર્વક સરકારી આદેશો - જેમાં કુદરતી ગેસ નિયંત્રણ આદેશ અને LPG નિયંત્રણ આદેશનો સમાવેશ થાય છે - ને કટોકટીની ઘોષણાઓ તરીકે ખોટી રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે જે કટોકટીનો સંકેત આપે છે, જ્યારે હકીકતમાં તે એક સમજદાર અને પૂર્વ-નિયંત્રણાત્મક પગલા તરીકે જારી કરાયેલ પુરવઠા પ્રાથમિકતા માટેના પ્રમાણભૂત વહીવટી સાધનો છે.

8. આ ખોટી માહિતી બદમાશો દ્વારા ફેલાવવામાં આવી રહી છે અને પ્રેરિત તત્વો દ્વારા તેને વધારી દેવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે બિનજરૂરી જાહેર ચિંતા ફેલાઈ રહી છે. મંત્રાલય તમામ નાગરિકોને બળતણ અને ગેસની ઉપલબ્ધતા અંગેની માહિતી માટે ફક્ત સત્તાવાર સરકારી સંદેશાવ્યવહાર પર આધાર રાખવા વિનંતી કરે છે. આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની ઉપલબ્ધતા અંગે ખોટી માહિતી ફેલાવવી એ લાગુ કાયદા હેઠળ ગુનો છે, અને સરકાર ઇરાદાપૂર્વક ગભરાટ ફેલાવનારાઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં અચકાશે નહીં.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com