ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મૂએ આજે (24 ફેબ્રુઆરી, 2026) લોક ભવન, મુંબઈ ખાતે પીડી હિન્દુજા હોસ્પિટલ દ્વારા આયોજિત રાષ્ટ્રવ્યાપી અભિયાન ‘સેવિંગ લાઈવ્સ એન્ડ બિલ્ડિંગ અ હેલ્ધિયર ભારત’ (જીવન બચાવવું અને સ્વસ્થ ભારતનું નિર્માણ) નું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.

આ પ્રસંગે બોલતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારત સરકારે છેલ્લા એક દાયકામાં તમામ નાગરિકો સ્વસ્થ રહે અને ગુણવત્તાયુક્ત સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ મેળવી શકે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ પગલાં લીધાં છે. 180,000 થી વધુ આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો દેશભરમાં સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પૂરી પાડે છે. વિશ્વની સૌથી મોટી આરોગ્ય વીમા યોજના, આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ, અંદાજે 12 કરોડ પરિવારોને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા માટે પ્રતિ પરિવાર વાર્ષિક ₹5 લાખનું આરોગ્ય કવચ મળે છે. મિશન ઇન્દ્રધનુષ, ટીબી-મુક્ત ભારત અભિયાન અને સિકલ સેલ એનિમિયા નાબૂદી મિશન જેવા રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમો નાગરિકોને રોગોથી બચાવવામાં યોગદાન આપી રહ્યા છે. ગુણવત્તાયુક્ત ડોકટરો અને પેરામેડિકલ પ્રોફેશનલ્સની ઉપલબ્ધતા વધારવા માટે MBBS અને પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ બેઠકોની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ગુણવત્તાયુક્ત સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે અનેક રાજ્યોમાં નવી AIIMS અને મેડિકલ કોલેજોની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. આ પ્રયાસોના સકારાત્મક પરિણામો મળી રહ્યા છે. જોકે, સ્વસ્થ ભારતના નિર્માણમાં સરકારની સાથે તમામ હિતધારકોની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની છે. દરેક નાગરિક સુધી ગુણવત્તાયુક્ત સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે દરેકે મળીને કામ કરવું જોઈએ. "સેવિંગ લાઈવ્સ એન્ડ બિલ્ડિંગ અ હેલ્ધિયર ઇન્ડિયા" અભિયાન આ દિશામાં આવો જ એક પ્રયાસ છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે જીવન બચાવવું એ દાનનું સૌથી મોટું કાર્ય છે. જીવન બચાવવા માટે કટોકટીની તબીબી સારવારની પહોંચ અત્યંત મહત્વની છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ગોલ્ડન અવર (સુવર્ણ કલાક) ની અંદર યોગ્ય તબીબી સારવાર પૂરી પાડવાથી મોટાભાગના જીવ બચાવી શકાય છે. તાત્કાલિક તબીબી સહાયના અભાવે કોઈ પણ વ્યક્તિ જીવ ન ગુમાવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, PM રિલીફ સ્કીમ અકસ્માત પીડિતોને ₹1.5 લાખ સુધીની કેશલેસ સારવાર પૂરી પાડે છે. એમ્બ્યુલન્સ અને ટ્રોમા સેન્ટરોની સાથે, ગંભીર અકસ્માતો અને તબીબી કટોકટીમાં જીવ બચાવવા માટે જાગૃતિ પણ અત્યંત મહત્વની છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે સ્વસ્થ નાગરિકો મજબૂત રાષ્ટ્રનો પાયો છે. લોકોને રોગોથી બચાવવા અને તેમને સમયસર અને યોગ્ય તબીબી સારવાર પૂરી પાડવી તેમને સ્વસ્થ રાખવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આરોગ્ય સંભાળ એ રાષ્ટ્ર નિર્માણનો અભિન્ન ભાગ છે. નાગરિકોનું સ્વાસ્થ્ય એ સામૂહિક જવાબદારી છે. તમામ હિતધારકોએ એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ કે ગરીબમાં ગરીબ વ્યક્તિને પણ સમયસર અને યોગ્ય તબીબી સારવાર મળે. 'તમામ માટે સસ્તી વર્લ્ડ ક્લાસ હેલ્થકેર સેવાઓ' એ દરેકનું મિશન હોવું જોઈએ.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ટેકનોલોજી અને AI, અન્ય ક્ષેત્રોની જેમ, આરોગ્ય સંભાળમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. ભવિષ્યમાં તેમની ભૂમિકા વધવાની જ છે અને આપણે આ માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ. ભારત સરકાર ઇનોવેશન (નવીનતા) અને નવી ટેકનોલોજીના વ્યાપક સ્વીકાર માટે અનુકૂળ ઇકોસિસ્ટમ બનાવી રહી છે. ઇન્ડિયા AI મિશન AI-સક્ષમ હેલ્થકેરમાં ઇનોવેશનને ટેકો આપી રહ્યું છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારત એક અગ્રણી ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદક છે. આપણા દેશમાં ઉત્પાદિત દવાઓ વિશ્વભરના લોકોની સારવારમાં યોગદાન આપી રહી છે. જોકે, આપણે હજુ પણ ઘણા તબીબી ઉપકરણો અને જટિલ દવાઓ માટે આયાત પર નિર્ભર છીએ. આ આયાતી ઉપકરણો અને દવાઓ સામાન્ય લોકો માટે મોટો આર્થિક બોજ ઉભો કરે છે. આપણા નાગરિકોને સસ્તી આરોગ્ય સંભાળ પૂરી પાડવા માટે દેશમાં દવાઓ અને સાધનોનું ઉત્પાદન અત્યંત મહત્વનું છે. મેક ઇન ઇન્ડિયા અને PLI જેવી પહેલો આ દિશામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે. તેમણે તબીબી જગત અને વ્યવસાયિક સમુદાયને આ ક્ષેત્રમાં સંશોધન, ઇનોવેશન અને સ્ટાર્ટ-અપ્સને પ્રોત્સાહિત કરીને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં યોગદાન આપવા વિનંતી કરી.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આપણે વર્ષ 2047 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત' ના લક્ષ્ય સાથે આગળ વધી રહ્યા છીએ. આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે સ્વસ્થ નાગરિકો પાયાની જરૂરિયાત છે. નાગરિકો ત્યારે જ સ્વસ્થ રહેશે જો તેમને ગુણવત્તાયુક્ત સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ સમયસર ઉપલબ્ધ થશે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આપણા સામૂહિક પ્રયાસો દ્વારા, આપણા નાગરિકો ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ મેળવી શકશે અને ભારત વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય ગંતવ્ય તરીકે વધુ માન્યતા પ્રાપ્ત કરશે.

રાષ્ટ્રપતિનું ભાષણ જોવા માટે કૃપા કરીને અહીં ક્લિક કરો-

SM/JY/GP/JD