પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના આમંત્રણ પર, સેશેલ્સ પ્રજાસત્તાકના રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. પેટ્રિક અર્મિની 5 થી 10 ફેબ્રુઆરી 2026 દરમિયાન ભારતની સત્તાવાર મુલાકાતે છે.

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીના શપથ ગ્રહણનાં લગભગ 100 દિવસ પછી તેમની આ સત્તાવાર મુલાકાત ભારત અને સેશેલ્સની આપણી લાંબા સમયની અને બહુપક્ષીય દ્વિપક્ષીય ભાગીદારીને મજબૂત કરવા, વિસ્તારવા અને ગાઢ બનાવવા માટેની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. આ સત્તાવાર મુલાકાતનું મહત્વ એટલે પણ વધારે છે કારણ કે તે સેશેલ્સની આઝાદીના 50માં વર્ષ અને બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધોની સ્થાપનાના 50માં વર્ષ સાથે સુસંગત છે.

9 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ તેમની બેઠક દરમિયાન, પ્રધાનમંત્રી મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોના સમગ્ર સ્પેક્ટ્રમને આવરી લેતી વ્યાપક અને ફળદાયી ચર્ચાઓ કરી હતી. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ઓક્ટોબર 2025માં યોજાયેલી ચૂંટણીમાં મળેલી સફળતા બદલ રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. બંને નેતાઓએ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ભારત અને સેશેલ્સ, નજીકના દરિયાઈ પડોશીઓ તરીકે, ઇતિહાસ અને પરસ્પરના સંબંધો પર બનેલી અને લોકશાહી તથા બહુલવાદના સહિયારા મૂલ્યો દ્વારા પોષાયેલી વિશેષ અને સમય દ્વારા ચકાસાયેલ ભાગીદારીનો આનંદ માણે છે. નેતાઓએ સ્વીકાર્યું કે સેશેલ્સ-ભારત સંબંધો લોકો-કેન્દ્રિત છે અને પશ્ચિમ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા અને સ્થિરતાને મજબૂત બનાવે છે. નેતાઓએ ભારતના વિઝન 'મહાસાગર' (MAHASAGAR - Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions)માં એક મહત્વપૂર્ણ સ્તંભ તરીકે સેશેલ્સની ભૂમિકાનો પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

ભારત અને સેશેલ્સને જોડતા સમૃદ્ધ અને ઐતિહાસિક લોકો-થી-લોકોના સંબંધોને યાદ કરતા, બંને નેતાઓએ સેશેલ્સ અને ભારતના લોકોની સુરક્ષા, સમૃદ્ધિ અને સુખાકારી વધારવા માટે રાષ્ટ્રીય વિકાસની પ્રાથમિકતાઓ પર ગાઢ જોડાણની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ સેશેલ્સ અને પ્રદેશ માટે ભારતના વિશ્વાસુ ભાગીદાર તરીકેની ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે સેશેલ્સના વિકાસ એજન્ડાને પ્રાપ્ત કરવા માટે ભારત દ્વારા આપવામાં આવેલી લાંબા સમયની સહાય અને સહકાર બદલ આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

બંને રાષ્ટ્રોની સંબંધિત શક્તિઓને રેખાંકિત કરતા અને સંબંધના મહત્વને ઓળખતા, બંને નેતાઓએ ઉન્નત જોડાણો દ્વારા સ્થિરતા, આર્થિક વૃદ્ધિ અને સુરક્ષા (SESEL - Sustainability, Economic Growth and Security through Enhanced Linkages) માટે સંયુક્ત વિઝનની જાહેરાત કરી છે.

રાજકીય આદાનપ્રદાન

નેતાઓએ સેશેલ્સ અને ભારત વચ્ચે નિયમિત ઉચ્ચ સ્તરીય રાજકીય બેઠકો, મુલાકાતો અને પરામર્શના મહત્વને સ્વીકાર્યું છે. બંને પક્ષો નેતૃત્વ, મંત્રી અને વરિષ્ઠ અધિકારી સ્તરે રાજકીય અને સામાજિક-આર્થિક જોડાણોને વધુ તીવ્ર બનાવવા માટે સંમત થયા હતા.

બંને નેતાઓ સંસદીય કાર્યવાહી અને ક્ષમતા નિર્માણ અંગેની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓના આદાનપ્રદાન સહિત બંને દેશો વચ્ચે સહકારને ગાઢ બનાવવા અને સંસદીય આદાનપ્રદાનને તીવ્ર બનાવવા સંમત થયા હતા.

વિકાસ ભાગીદારી

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ લાઈન ઓફ ક્રેડિટ, ગ્રાન્ટ્સ, ક્ષમતા નિર્માણ અને હાઈ-ઈમ્પેક્ટ કોમ્યુનિટી ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સ (HICDP) દ્વારા સેશેલ્સની વિકાસ અને સુરક્ષા જરૂરિયાતો અને આકાંક્ષાઓ માટે ભારતના અવિરત સમર્થનનો સ્વીકાર કર્યો હતો. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ સેશેલ્સના રાષ્ટ્રીય વિકાસ એજન્ડામાં સ્થિરતા, સંરક્ષણ અને દરિયાઈ સુરક્ષા, ક્ષમતા નિર્માણ, સ્થિતિસ્થાપકતા અને સર્વસમાવેશક વૃદ્ધિ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને મુખ્ય અને વિશ્વસનીય ભાગીદાર તરીકે રહેવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.

બંને દેશો વચ્ચે લોકો-કેન્દ્રિત વિકાસ ભાગીદારીને વિસ્તારવા અને તીવ્ર બનાવવા માટે નજીકથી કામ કરવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરતા, ભારતે USD 175 મિલિયનના 'સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક પેકેજ'ની જાહેરાત કરી, જેમાં રૂપી-ડિનોમિનેટેડ લાઇન ઓફ ક્રેડિટમાં USD 125 મિલિયનની મિશ્ર નાણાકીય સહાય અને વિકાસ સહકાર પ્રોજેક્ટ્સ, નાગરિકો અને સંરક્ષણ અધિકારીઓ માટે ક્ષમતા નિર્માણ, દરિયાઈ સુરક્ષા વગેરે માટે ગ્રાન્ટ સહાયમાં USD 50 મિલિયનનો સમાવેશ થશે.

ભારતનું ઝડપી ડિજિટલાઇઝેશન ગ્લોબલ સાઉથ માટેનું  સારું બળ છે તે ઓળખતા, બંને નેતાઓ ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશનના ક્ષેત્રમાં નજીકથી કામ કરવા સંમત થયા હતા. સેશેલ્સને તેના નાગરિકોના લાભ માટે શાસનનું ડિજિટલાઇઝેશન કરવાની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતે સેશેલ્સની જરૂરિયાતો અને આવશ્યકતાઓ અનુસાર ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ સહિત ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI)ના નિર્માણ પર વ્યાપક પ્રયાસો હાથ ધરવા સંમતિ આપી હતી.

આરોગ્ય અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ક્ષેત્રમાં સહકાર

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ 10 એમ્બ્યુલન્સ (બેઝિક લાઈફ સપોર્ટ અને એડવાન્સ લાઈફ સપોર્ટ)ના દાન બદલ પ્રધાનમંત્રી મોદીનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. અદ્યતન સાધનોથી સજ્જ આ એમ્બ્યુલન્સ સેશેલ્સમાં ઈમરજન્સી આરોગ્ય સેવાઓને ટેકો આપશે. આ ઈશારો ભારત-સેશેલ્સ ભાગીદારીના લોકો-કેન્દ્રિત અભિગમને રેખાંકિત કરે છે.

બંને નેતાઓ સંમત થયા હતા કે સેશેલ્સ દ્વારા ઇન્ડિયન ફાર્માકોપોઇયા (IP) ની માન્યતા ગુણવત્તાયુક્ત ખાતરીપૂર્વકની આવશ્યક દવાઓની ખરીદીને સુવ્યવસ્થિત કરશે અને ભારતના જન ઔષધિ અભિયાન હેઠળ સહયોગ દ્વારા સસ્તી દવાઓની પહોંચને સરળ બનાવશે.

બંને નેતાઓ આ માટે સંમત થયા:

• સંસ્થાકીય જોડાણો દ્વારા માનસિક સ્વાસ્થ્યના ક્ષેત્રમાં તાલીમ કાર્યક્રમો અને વિનિમય મુલાકાતો અમલમાં મૂકવી.
• સેશેલ્સની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા ભારતમાંથી તબીબી નિષ્ણાતો, નર્સો, પેરામેડિક્સ અને ટેકનિશિયનોની ભરતી અને પ્રતિનિયુક્તિને સમર્થન આપવું.
• મુલાકાતોના આદાનપ્રદાન અને સંસ્થાકીય જોડાણો દ્વારા જાહેર આરોગ્યમાં દ્વિપક્ષીય સહકારને મજબૂત બનાવવો.
• સેશેલ્સમાં નવી હોસ્પિટલના નિર્માણમાં સહયોગ આપવા માટે સાથે મળીને કામ કરવું.

જીવનનિર્વાહનો ઊંચો ખર્ચ સેશેલ્સ સરકાર માટે મુખ્ય ચિંતાનો વિષય છે તે સ્વીકારતા, બંને નેતાઓ આ માટે સંમત થયા:

• સેશેલ્સના હેલ્થકેર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના લાંબા ગાળાના વૃદ્ધિ પર સહયોગ કરવો, જેમાં દવાઓ અને તબીબી ઉપકરણોની પરવડે તેવી અને વિશ્વસનીય પહોંચ વધારવા માટેના પગલાંનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારતમાંથી ગુણવત્તાયુક્ત અને ખર્ચ-અસરકારક ખોરાક અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ખરીદવા માટેની પદ્ધતિને સંસ્થાકીય બનાવવા માટે સાથે મળીને કામ કરવું.
• રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ સેશેલ્સને 1000 મેટ્રિક ટન અનાજના દાન બદલ પ્રધાનમંત્રી મોદીનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. આ દાન સેશેલ્સમાં ખાદ્ય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે અને સેશેલ્સના લોકો માટે ખોરાકની કિંમતમાં ઘટાડો કરશે.

ક્ષમતા નિર્માણ, માનવ સંસાધન વિકાસ અને સંસ્થાકીય જોડાણો

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ સેશેલ્સની સંસ્થાકીય અને વહીવટી ક્ષમતાઓને વધારવા માટે ભારતના સતત સમર્થન માટે ઊંડી પ્રશંસા વ્યક્ત કરી. બંને પક્ષોએ ભારતીય તકનીકી અને આર્થિક સહકાર (ITEC) કાર્યક્રમ, નાગરિક કર્મચારીઓ, સંરક્ષણ કર્મચારીઓ અને આરોગ્ય વ્યાવસાયિકો માટે તાલીમ કાર્યક્રમો સહિત ક્ષમતા નિર્માણમાં મજબૂત સહકાર પર ભાર મૂક્યો હતો. નેતાઓએ સેશેલ્સની જરૂરિયાતો અને આવશ્યકતાઓ અનુસાર પોલીસિંગ, ફાઇનાન્સ, કૃષિ, આબોહવા પરિવર્તન, દરિયાઈ સંરક્ષણ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં વધુ તાલીમ કાર્યક્રમો અને સંસ્થાકીય જોડાણો શોધવા સંમતિ આપી હતી.

શિક્ષણ અને વ્યાવસાયિક તાલીમ પર, નેતાઓએ કૌશલ્ય વિકાસની પહેલ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ડિજિટલ શિક્ષણ પ્લેટફોર્મ વચ્ચેના સંપર્કોના વિસ્તરણની વિનંતી કરી.

બંને નેતાઓ આ માટે સંમત થયા:

• નેશનલ સેન્ટર ફોર ગુડ ગવર્નન્સ (NCGG) દ્વારા ભારતમાં સેશેલોઈઝ નાગરિક કર્મચારીઓ માટે કસ્ટમાઇઝ્ડ ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ લાગુ કરવો.
• સાયબર સુરક્ષા અને નાણાકીય ગુપ્તચર ક્ષેત્રોમાં ક્ષમતા નિર્માણ, સહકાર અને વિનિમયને મજબૂત બનાવવો.
• ભારતમાંથી સેશેલ્સમાં નિષ્ણાતોની પ્રતિનિયુક્તિ અને ટેકનોલોજી, આરોગ્ય, શિક્ષણ, પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા, કાયદો, ઓડિટિંગ, દરિયાઈ સુરક્ષા, નાણાં, જમીન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ, ટેક્સ વહીવટ, મહિલા સશક્તિકરણ, મત્સ્યોદ્યોગ અને પરસ્પર હિતના અન્ય ક્ષેત્રોમાં ક્ષમતા નિર્માણની સુવિધા આપવી.
• સરકારી અને બિન-સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા દરિયાઈ વિજ્ઞાન અને સંરક્ષણના ક્ષેત્રમાં ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચે ક્ષમતા નિર્માણ અને સંસ્થાકીય જોડાણોને આગળ વધારવા.
• સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SMEs) ના પ્રમોશન માટે સહકાર અને જોડાણ કરવું.
• સુષ્મા સ્વરાજ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફોરેન સર્વિસના સહયોગથી સેશેલ્સની જરૂરિયાતો મુજબ તાલીમ કાર્યક્રમો કસ્ટમાઇઝ કરવા.

રિન્યુએબલ્સ, ક્લાયમેટ એક્શન અને સ્થિરતા

બંને પક્ષોએ નવીન સ્વચ્છ ઊર્જા ઉકેલો સહિત પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા અને આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતામાં સહકાર ગાઢ બનાવવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ સેશેલ્સને તેના પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કરવામાં સહાય કરવા માટે ભારતના અવિરત સમર્થનનો સ્વીકાર કર્યો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારત સરકારના સમર્થન સાથે ઇન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સના નેજા હેઠળ અમલમાં મૂકાયેલા સોલર પાવર પ્રોજેક્ટ્સે ખાસ કરીને સેશેલ્સના કૃષિ અને આરોગ્યસંભાળ ક્ષેત્રોમાં મૂર્ત અને સામુદાયિક સ્તરના લાભો આપ્યા છે.

આબોહવા પરિવર્તનની અસરોની સજ્જતા અને ઘટાડાના ક્ષેત્રોમાં સહકારને વધુ ગાઢ બનાવવા માટે, બંને નેતાઓ સેશેલ્સમાં મલ્ટિ-હેઝાર્ડ અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ્સના અમલીકરણને ટેકો આપવા સંમત થયા હતા.

ભારત સેશેલ્સને તેના પાવર ગ્રીડના સંચાલનમાં ટેકનિકલ સહાય આપવા સંમત થયું છે, જે દેશના ગ્રીન પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ તરફના સંક્રમણને સમર્થન આપે છે. બંને પક્ષોએ સેશેલ્સની જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે ઊર્જા સંરક્ષણ, સ્થિરતા, પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા અને ગ્રીન મોબિલિટી ક્ષેત્રોમાં સહકાર અને પ્રોજેક્ટ્સના નવા માર્ગો શોધવા માટે પણ સંમતિ આપી હતી.

બંને નેતાઓએ સ્વીકાર્યું કે સેશેલ્સ જેવા SIDS (સ્મોલ આઇલેન્ડ ડેવલપિંગ સ્ટેટ્સ) માટે નાણાંની પહોંચ એ એક મુખ્ય પડકાર છે. રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ એવી આશા વ્યક્ત કરી હતી કે સેશેલ્સ બહુપક્ષીય વિકાસ બેંકો, આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓ અને યુએન વિકાસ ભાગીદારો સાથેના સંબંધિત જોડાણોમાં ઇક્વિટી, કોમન બટ ડિફરન્શિએટેડ રિસ્પોન્સિબિલિટીઝ એન્ડ રિસ્પેક્ટિવ કેપેબિલિટીઝ (CBDR-RC) અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે નિર્ધારિત જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને, મલ્ટિડાયમેન્શનલ વલ્નરેબિલિટી ઇન્ડેક્સ (MVI) સહિત બહુપક્ષીય નબળાઈના વિચારણાને ટેકો આપવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્લેટફોર્મ પર ભારતના મજબૂત અને રચનાત્મક અવાજ પર વિશ્વાસ કરવાનું ચાલુ રાખી શકે છે.

બંને નેતાઓ સંમત થયા હતા કે સેશેલ્સ કોએલિશન ફોર ડિઝાસ્ટર રિઝિલિયન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (CDRI) માં જોડાશે.

વેપાર, રોકાણ, જોડાણ અને પ્રવાસન

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ ભારતીય કંપનીઓ અને વ્યવસાયો માટે સેશેલ્સને મુખ્ય રોકાણ હબ તરીકે જોવાની અને પોસાય તેવા આવાસ, ડિજિટલ ટેકનોલોજી અને AI, નાણાકીય સેવાઓ, બ્લુ ઇકોનોમી, પ્રવાસન અને મત્સ્યોદ્યોગ ક્ષેત્રોમાં સેશેલ્સ દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતી વેપાર અને વ્યવસાયની તકોનો લાભ લેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

બંને નેતાઓએ સ્વીકાર્યું કે સીધી ફ્લાઈટ્સથી સેશેલ્સની મુલાકાત લેતા ભારતીય પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. તેઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતમાંથી મુલાકાત લેતા પ્રવાસીઓના વધારાએ સેશેલ્સમાં પ્રવાસન ક્ષેત્રની સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત બનાવી છે. વધુમાં, બંને પક્ષો બંને દેશો વચ્ચે વધુ ફ્લાઇટ કનેક્ટિવિટી વધારવાની શક્યતાઓ તપાસવા માટે સાથે મળીને કામ કરવા સંમત થયા હતા.

નેતાઓએ સેશેલ્સ અને ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિ અને સમૃદ્ધિના સહિયારા ઉદ્દેશ્ય માટે દ્વિપક્ષીય વેપારની સંપૂર્ણ સંભાવનાઓનો ઉપયોગ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

હાઇડ્રોગ્રાફીમાં સહકાર

બંને નેતાઓ વધુ સંયુક્ત હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણો દ્વારા તેના બ્લુ ઇકોનોમી ગ્રોથને વેગ આપવાના સેશેલ્સના પ્રયાસોને ટેકો આપવા માટે હાઇડ્રોગ્રાફીના ક્ષેત્રમાં દ્વિપક્ષીય સહકાર વધારવા સંમત થયા હતા. આ સંબંધમાં, સેશેલ્સ ભારતની સહાયથી સેશેલ્સ હાઇડ્રોગ્રાફિક યુનિટ (SHU) ની સ્થાપના કરશે. દ્વિપક્ષીય સહકારના આ ક્ષેત્રને દિશા અને વેગ આપવા માટે, એવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો કે હાઇડ્રોગ્રાફી પરની ત્રીજી JCM (જોઈન્ટ કોઓર્ડિનેશન મીટિંગ) 2026 ની શરૂઆતમાં સેશેલ્સમાં યોજવામાં આવશે.

સંરક્ષણ સહકાર અને દરિયાઈ સુરક્ષા

પ્રધાનમંત્રી મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દરિયાઈ સુરક્ષા અને સંરક્ષણ એ દ્વિપક્ષીય ભાગીદારીનો મુખ્ય અને સમય-ચકાસાયેલ સ્તંભ છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે સેશેલ્સ ભારતના 'મહાસાગર' વિઝનમાં એક મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ ભાગીદાર છે અને સેશેલ્સની દરિયાઈ સુરક્ષા અને સંરક્ષણ જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં ભારતનું સતત સમર્થન અને સહાયતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

બંને નેતાઓએ સ્વીકાર્યું કે દરિયાઈ સુરક્ષા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મજબૂત સેશેલ્સ-ભારત ભાગીદારી પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને સુરક્ષાને મજબૂત બનાવે છે અને સેશેલ્સ અને ભારતના લોકોની સુખાકારી અને સમૃદ્ધિને આગળ વધારે છે.

નેતાઓએ વધુમાં પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે સેશેલ્સ અને ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના સન્માન, નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા અને નિયમો આધારિત દરિયાઈ વ્યવસ્થા દ્વારા સંચાલિત મુક્ત, ખુલ્લા, સુરક્ષિત અને સલામત હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રને સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. તેઓએ પાઇરેસી, માદક દ્રવ્યોની દાણચોરી અને માનવ તસ્કરી, ગેરકાયદેસર, અનિયમિત અને બિન-અહેવાલ મત્સ્યોદ્યોગ અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાઓ, જેમાં સંગઠિત અપરાધ અને આતંકવાદના ભંડોળ સાથે સંકળાયેલા ગુનાઓનો સમાવેશ થાય છે, તેવા દરિયાઈ પડકારોનો સામનો કરવા માટે અને ઉન્નત મેરીટાઈમ ડોમેન અવેરનેસ, માહિતીની આપ-લે, ક્ષમતા નિર્માણ અને સંકલિત ઓપરેશનલ મેનેજમેન્ટ દ્વારા હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતાને મજબૂત કરવા માટે નજીકથી કામ કરવાનો તેમનો સંકલ્પ દોહરાવ્યો હતો.

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ સંયુક્ત દરિયાઈ દેખરેખ, હાઈડ્રોગ્રાફી સર્વેક્ષણો, દ્વિપક્ષીય કવાયત, માહિતીની આપ-લે અને સેશેલ્સ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (SDF) માટે ક્ષમતા નિર્માણ માટે સેશેલ્સને સતત સમર્થન આપવા બદલ પ્રધાનમંત્રી મોદીની પ્રશંસા કરી હતી. બંને નેતાઓ કસ્ટમાઇઝ્ડ ટ્રેનિંગ અને નૌકાદળ તથા હવાઈ અસ્કયામતો અને પરિવહન વાહનોની જોગવાઈ દ્વારા દરિયાઈ સુરક્ષા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે દ્વિપક્ષીય સહકારને મજબૂત કરવા સંમત થયા હતા.

બંને નેતાઓ વધુ અસરકારકતા, ઉન્નત સંકલન અને ઉચ્ચ સ્તરીય જોડાણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંસ્થાકીય જોડાણને વધારવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવા સંમત થયા હતા.

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની ટુકડીઓ દ્વારા સેશેલ્સના રાષ્ટ્રીય દિવસની ઉજવણીમાં ભારતની ભાગીદારીની પ્રશંસા કરી. બંને પક્ષો 50 માં રાષ્ટ્રીય દિવસની ઉજવણી માટે આ પરંપરા ચાલુ રાખવા સંમત થયા હતા.

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ ગ્રાન્ટ સહાય દ્વારા PS Zoroaster ના રિફિટ માટે ભારતના સતત સમર્થન બદલ આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે સેશેલ્સને 10 ઉપયોગિતા વાહનો અને લેઝર રેડિયલ બોટના 5 સેટના તાજેતરના દાનનો પણ સ્વીકાર કર્યો હતો. આ સેશેલ્સ ડિફેન્સ ફોર્સની લોજિસ્ટિકલ જરૂરિયાતોને પૂરી કરશે.

પ્રાદેશિક અને બહુપક્ષીય સહકાર

હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ સુરક્ષાને આગળ વધારવામાં અને સામાન્ય પડકારોનો સામનો કરવામાં પ્રાદેશિક પદ્ધતિઓની ભૂમિકાને સ્વીકારતા, બંને નેતાઓ પરસ્પર હિતના મુદ્દાઓ પર વિચારોનું આદાનપ્રદાન કરવા માટે નજીકથી કામ કરવા સંમત થયા હતા.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કોલંબો સિક્યુરિટી કોન્ક્લેવ (CSC)ના સંપૂર્ણ સભ્ય બનવાના સેશેલ્સના નિર્ણયને આવકાર્યો હતો. તેમણે પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ માટે ભારતની વિવિધ ઉમેદવારીઓ માટે સેશેલ્સ દ્વારા આપવામાં આવેલા સમર્થન બદલ રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીનો આભાર પણ વ્યક્ત કર્યો હતો. રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ યુએન સિક્યુરિટી કાઉન્સિલમાં ભારતની કાયમી સદસ્યતા માટે સેશેલ્સના સમર્થનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

લોકો-થી-લોકો અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો

ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચેના ગાઢ ઐતિહાસિક સંબંધોને ઓળખતા, પ્રધાનમંત્રી મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ સેશેલ્સના આર્થિક, સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક માળખામાં ભારતીય વારસાના સેશેલ્સના લોકોનાં  યોગદાન પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. બંને નેતાઓએ સેશેલ્સના અર્થતંત્ર અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ભારતીય વ્યાવસાયિકોના યોગદાનને પણ સ્વીકાર્યું. બંને નેતાઓ સંસ્કૃતિ, પ્રવાસન, શિક્ષણ અને યુવા જોડાણના ક્ષેત્રોમાં સહકારને સંસ્થાકીય બનાવવા માટે સંમત થયા હતા.

દ્વિપક્ષીય સંબંધોના તમામ પાસાઓને આવરી લેતી વ્યાપક ચર્ચાઓ પર બંને નેતાઓએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેઓએ એવી સહિયારી સમજ સાથે બેઠક પૂર્ણ કરી કે સેશેલ્સ-ભારત ભાગીદારી હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને વિકાસ માટેનો પાયાનો પથ્થર છે. તેઓએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આજે લેવાયેલા નિર્ણયો દ્વિપક્ષીય ભાગીદારીને વધુ ઊંચાઈ પર લઈ જશે અને તેને મજબૂત બનાવશે અને બંને રાષ્ટ્રોના લોકો માટે મૂર્ત લાભો આપશે.

રાષ્ટ્રપતિ અર્મિનીએ ભારતની તેમની રાજકીય મુલાકાત પર આપવામાં આવેલા ઉષ્માભર્યા આતિથ્ય બદલ પ્રધાનમંત્રી મોદીનો આભાર માન્યો હતો. તેમણે પ્રધાનમંત્રી મોદીને પરસ્પર અનુકૂળ સમયે સેશેલ્સની સત્તાવાર મુલાકાતે આવવા માટે આમંત્રણ પણ આપ્યું હતું.

SM/IJ/GP/JD