పార్లమెంటులో నేడు కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27ను ప్రవేశపెట్టే సందర్భంగా కస్టమ్స్, కేంద్ర ఎక్సైజ్ ప్రతిపాదనల గురించి కేంద్ర ఆర్థిక, కార్పొరేట్ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి శ్రీమతి నిర్మలా సీతారామన్ కీలక ప్రకటన చేశారు. పన్నుల నిర్మాణాన్ని మరింత సరళీకృతం చేయడానికి, దేశీయ తయారీ రంగానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి, ఎగుమతుల పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించడానికి, పన్నుల రూపకల్పనలో ఉన్న లోపాలను సరిదిద్దడానికి ఈ ప్రతిపాదనలు చేసినట్లు ఆమె పేర్కొన్నారు.

జీవన సౌలభ్యం
కస్టమ్స్ సుంకాలను క్రమబద్ధీకరించడానికి, వ్యక్తిగత వినియోగం కోసం దిగుమతి చేసుకునే పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే అన్ని వస్తువులపై విధించే పన్నుల శాతాన్ని 20 నుంచి 10 శాతానికి తగ్గించాలని బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది. రోగులకు, ముఖ్యంగా క్యాన్సర్ వ్యాధితో బాధపడుతున్న వారికి ఉపశమనం కలిగించేలా 17 రకాల ఔషధాలు, మందులపై ప్రాథమిక కస్టమ్స్ సుంకాన్ని మినహాయించాలని ప్రతిపాదించింది. వ్యక్తిగత చికిత్సకు ఉపయోగించే మందులు, ఔషధాలు, ప్రత్యేక వైద్య అవసరాల కోసం ఆహార పదార్థాలపై దిగుమతి సుంకం మినహాయింపు ఇచ్చే జాబితాలో మరో 7 అరుదైన వ్యాధులను చేర్చాలని బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది.

అంతర్జాతీయ ప్రయాణాల సమయంలో ప్రయాణికులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను పరిష్కరించడానికి బ్యాగేజీ క్లియరెన్స్‌ కు సంబంధించిన నిబంధనలను సవరించాలని కేంద్ర బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది. ఈ సవరించిన నిబంధనల ప్రకారం సుంక రహిత భత్యాలను పెంచడంతోపాటు వస్తువులను తాత్కాలికంగా దేశంలోకి తీసుకురావడం లేదా బయటకు తీసుకెళ్లడంపై మరింత స్పష్టతను అందిస్తుంది. నిజాయితీగల పన్ను చెల్లింపుదారులు ఇకపై జరిమానాకు బదులుగా అదనపు మొత్తాన్ని చెల్లించి, తమ బకాయిలను పరిష్కరించుకోవడానికి, కేసులను ముగించుకోవడానికి వీలు కలుగుతుందని బడ్జెట్‌లో పేర్కొన్నారు.

కస్టమ్స్ ప్రక్రియ

వస్తువుల రవాణా వేగంగా, సులభంగా సాగడానికి, వాణిజ్యానికి మరింత భరోసా కల్పించడానికి కస్టమ్స్ ప్రక్రియల్లో అధికారులకు కనీస జోక్యం ఉండేలా బడ్జెట్ పలు చర్యలను ప్రతిపాదించింది.

నమ్మకంపై ఆధారపడిన వ్యవస్థలు

ఏఈఓలుగా పిలిచే టైర్-2, టైర్-3 అధీకృత ఆర్థిక నిర్వహకులకోసం పన్ను చెల్లింపు గడువును ప్రస్తుతం ఉన్న 15 రోజుల నుంచి 30 రోజులకు పెంచాలని బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది. అర్హత కలిగిన తయారీదారు-దిగుమతిదారులకు అదే సుంకం వాయిదా సౌకర్యాన్ని అందించాలని బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది. తద్వారా వారు పూర్తి స్థాయి టైర్ 3- ఏఈఓగా గుర్తింపు పొందేలా ప్రోత్సహించాలని కూడా బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది.

కస్టమ్స్ నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉండే ‘అడ్వాన్స్ రూలింగ్’ కాలపరిమితిని ప్రస్తుతం ఉన్న 3 సంవత్సరాల నుంచి 5 సంవత్సరాలకు పెంచాలని కేంద్ర బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది. ప్రభుత్వ సంస్థలు తమ వస్తువుల క్లియరెన్స్‌లో ప్రాధాన్యత పొందడానికి ఏఈఓ గుర్తింపును ఉపయోగించుకునేలా ప్రోత్సహిస్తామని బడ్జెట్ పేర్కొంది. నమ్మకమైన, దీర్ఘకాలిక సరఫరా వ్యవస్థను కలిగి ఉన్న సాధారణ దిగుమతిదారులను రిస్క్ వ్యవస్థ గుర్తిస్తుంది. దీనివల్ల ప్రతిసారీ వారి వస్తువులను తనిఖీ చేయాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. ఎలక్ట్రానిక్ సీలింగ్ ఉపయోగించే ఎగుమతి వస్తువులకు, ఫ్యాక్టరీ ఆవరణ నుంచి నేరుగా ఓడ వరకు ఎటువంటి అడ్డంకులు లేని క్లియరెన్స్ సౌకర్యాన్ని కల్పిస్తామని బడ్జెట్ తెలిపింది. ఎలాంటి సమ్మతి అవసరం లేని వస్తువుల దిగుమతి విషయంలో ఒక నమ్మకమైన దిగుమతిదారు ఎంట్రీ బిల్లును దాఖలు చేయడం, వస్తువులు చేరుకున్న వెంటనే క్లియరెన్స్ ప్రక్రియను పూర్తి చేయడానికి కస్టమ్స్ విభాగానికి స్వయంచాలకంగా సమాచారం అందుతుంది.

కస్టమ్స్ గిడ్డంగి వ్యవస్థను ఇకపై గిడ్డంగి ఆపరేటర్-కేంద్రీకృత వ్యవస్థగా మార్చనున్నట్లు శ్రీమతి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకటించారు. ఈ కొత్త విధానం స్వీయ-ధ్రువీకరణ, ఎలక్ట్రానిక్ ట్రాకింగ్, రిస్క్-ఆధారిత ఆడిట్ పద్ధతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ సంస్కరణలు ప్రస్తుతం ఉన్న అధికారుల ఆమోదాలపై ఆధారపడే విధానాన్ని పక్కన పెట్టి, లావాదేవీలలో జరిగే జాప్యాన్ని తగ్గించి, నిబంధనల పాటింపునకు అయ్యే ఖర్చును కూడా తగ్గించవచ్చని ఆమె స్పష్టం చేశారు.

***