કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સંસદમાં કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 રજૂ કરતી વખતે સીતારમણે કહ્યું હતું કે, "ભારતને તબીબી પ્રવાસન સેવાઓના કેન્દ્ર તરીકે પ્રોત્સાહન આપવા માટે હું ખાનગી ક્ષેત્ર સાથે ભાગીદારીમાં પાંચ પ્રાદેશિક તબીબી કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં રાજ્યોને ટેકો આપવા માટે એક યોજના શરૂ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું."

શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે આ કેન્દ્રો સંકલિત આરોગ્યસંભાળ સંકુલ તરીકે સેવા આપશે જે તબીબી, શૈક્ષણિક અને સંશોધન સુવિધાઓને જોડશે. તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું હતું કે "તેમની પાસે આયુષ કેન્દ્રો, તબીબી મૂલ્ય પ્રવાસન સુવિધા કેન્દ્રો અને નિદાન, પોસ્ટ-કેર અને પુનર્વસન માટે માળખાગત સુવિધાઓ હશે. આ કેન્દ્રો ડોકટરો અને AHPs સહિત આરોગ્ય વ્યાવસાયિકો માટે વિવિધ રોજગારની તકો પૂરી પાડશે."

પ્રવાસન

નાણામંત્રીએ કહ્યું, "પર્યટન ક્ષેત્ર રોજગાર સર્જન, ફોરેક્સ કમાણી અને સ્થાનિક અર્થતંત્રના વિસ્તરણમાં મોટી ભૂમિકા ભજવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે."

સીતારમણે કહ્યું હતું, "હું હાલના નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર હોટેલ મેનેજમેન્ટ એન્ડ કેટરિંગ ટેકનોલોજીને અપગ્રેડ કરીને નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હોસ્પિટાલિટી સ્થાપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું. તે શિક્ષણવિદો, ઉદ્યોગ અને સરકાર વચ્ચે સેતુ તરીકે કાર્ય કરશે."

કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી, શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટના સહયોગથી હાઇબ્રિડ મોડમાં પ્રમાણિત, ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા 12-અઠવાડિયાના તાલીમ અભ્યાસક્રમ દ્વારા 20 પ્રતિષ્ઠિત પર્યટન સ્થળોએ 10,000 માર્ગદર્શકોને કૌશલ્યવર્ધન માટે એક પાયલોટ યોજનાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો.

નાણામંત્રીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે, "સાંસ્કૃતિક, આધ્યાત્મિક અને વારસો જેવા મહત્વના તમામ સ્થળોનું ડિજિટલ દસ્તાવેજીકરણ કરવા માટે એક રાષ્ટ્રીય સ્થળ ડિજિટલ જ્ઞાન ગ્રીડ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ પહેલ સ્થાનિક સંશોધકો, ઇતિહાસકારો, સામગ્રી નિર્માતાઓ અને ટેકનોલોજી ભાગીદારો માટે નોકરીઓની એક નવી ઇકોસિસ્ટમ બનાવશે."

નાણામંત્રીએ કહ્યું, “ભારત પાસે વિશ્વભરના લોકોને વિશ્વ કક્ષાના ટ્રેકિંગ અને હાઇકિંગ અનુભવો પ્રદાન કરવાની ક્ષમતા અને તક છે. અમે પર્યાવરણીય રીતે ટકાઉ (i) હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ અને જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પર્વતીય રસ્તાઓ; (ii) પૂર્વી ઘાટમાં અરાકુ ખીણ અને પશ્ચિમ ઘાટમાં પોધિગાઈ મલાઈ; (iii) ઓડિશા, કર્ણાટક અને કેરળના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં 14 મુખ્ય માળાના સ્થળોએ કાચબાના રસ્તાઓ; અને (iv) આંધ્ર પ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં પુલિકટ તળાવ પર પક્ષી નિરીક્ષણ માર્ગો વિકસાવીશું.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું, “માનનીય પ્રધાનમંત્રીના દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ, અમે 2024માં આંતરરાષ્ટ્રીય બિગ કેટ એલાયન્સની સ્થાપના કરી. આ વર્ષે, ભારત પ્રથમ વખત ગ્લોબલ બિગ કેટ સમિટનું આયોજન કરી રહ્યું છે, જ્યાં 95 રેન્જ દેશોના સરકારના વડાઓ અને મંત્રીઓ સંરક્ષણ માટે સામૂહિક વ્યૂહરચનાઓની ચર્ચા કરશે.”

વારસો અને સંસ્કૃતિ પ્રવાસન

વારસો અને સંસ્કૃતિ પર્યટનના વિષય પર બોલતા શ્રીમતી નિર્મલા સીતારામને લોથલ, ધોળાવીરા, રાખીગઢી, અદિચનાલ્લુર, સારનાથ, હસ્તિનાપુર અને લેહ પેલેસ સહિત 15 પુરાતત્વીય સ્થળોને જીવંત, અનુભવી સાંસ્કૃતિક સ્થળો તરીકે વિકસાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો”.

કેન્દ્રો અને માર્ગદર્શિકાઓને મદદ કરવા માટે ઇમર્સિવ સ્ટોરી-ટેલિંગ કુશળતા અને ટેકનોલોજી રજૂ કરવામાં આવશે."

પૂર્વોદય રાજ્યો અને ઉત્તર-પૂર્વીય ક્ષેત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો

પૂર્વોદય પર બોલતા નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે, "હું દુર્ગાપુર ખાતે સારી રીતે જોડાયેલા નોડ સાથે સંકલિત પૂર્વ કિનારાના ઔદ્યોગિક કોરિડોરનો વિકાસ, 5 પૂર્વોદય રાજ્યોમાં 5 પ્રવાસન સ્થળોનું નિર્માણ અને 4,000 ઈ-બસોની જોગવાઈનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું."

ઉત્તર-પૂર્વીય ક્ષેત્રમાં બૌદ્ધ સ્થળો વિશે બોલતા, તેમણે કહ્યું કે ઉત્તર-પૂર્વીય ક્ષેત્ર થરવાદ અને 18 મહાયાન/ વજ્રયાન પરંપરાઓનો સભ્યતાપૂર્ણ સંગમ છે.

નાણામંત્રીએ અરુણાચલ પ્રદેશ, સિક્કિમ, આસામ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં બૌદ્ધ સર્કિટના વિકાસ માટે એક યોજના શરૂ કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ યોજનામાં મંદિરો અને મઠોનું સંરક્ષણ, યાત્રાધામ અર્થઘટન કેન્દ્રો, કનેક્ટિવિટી અને યાત્રાળુઓ માટે સુવિધાઓનો સમાવેશ થશે.

SM/NP/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com