আজি সংসদত ২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ অৰ্থনৈতিক জৰীপ উপস্থাপন কৰি কেন্দ্ৰীয় বিত্ত আৰু কৰ্পৰেট পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী শ্ৰীমতী নিৰ্মলা সীতাৰমণে কয় যে "সবকা সাথ, সবকা বিকাশ, সবকা প্ৰয়াস"ৰ মনোভাৱেৰে চৰকাৰে সুলভ মূল্যৰ বাসগৃহ, সামাজিক আৰু খাদ্য সুৰক্ষা, আৰ্থিক অন্তৰ্ভুক্তি, মৌলিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ সুবিধা, আৰু মান্য জীৱন ধাৰণৰ মানদণ্ডৰ উন্নতিৰ বাবে উল্লেখযোগ্য প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে দৰিদ্ৰতা দূৰ কৰাত আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান বৈষম্য হ্ৰাস কৰাত যথেষ্ট অৰিহণা যোগাইছে, যিটো অৰ্থনৈতিক জৰীপত উল্লেখ কৰা হৈছে।

অৰ্থনৈতিক সমীক্ষাত কোৱা হৈছে যে আয় বৃদ্ধি, সামাজিক সুৰক্ষা, শ্ৰম বজাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু সকলোৰে বাবে শিক্ষাৰ দৰে নীতিয়ে ৰাজ্যসমূহক ব্যক্তিৰ আয়ুসজুৰি আৰু প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মৰ মাজত সামাজিক গতিশীলতাৰ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাত সহায় কৰিব।

দৰিদ্ৰতা আৰু ভোকৰ পৰিসৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মানুহৰ আশা আৰু নীতিগত প্ৰচেষ্টাৰ মূল্যায়ন কৰা হয়। বিশ্ব বেংকৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৰিদ্ৰতা ৰেখা (আইপিএল) এনে এটা পদক্ষেপ, যিয়ে ব্যক্তিৰ দৈনন্দিন মৌলিক প্ৰয়োজনীয়তা যেনে খাদ্য, কাপোৰ, বাসস্থান পূৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় মূলধনৰ পৰিমাণ প্ৰতিফলিত কৰে। ২০২৫ চনৰ জুন মাহত বিশ্ব বেংকে দৰিদ্ৰ সীমাৰেখা প্ৰতিদিনে ২.১৫ মাৰ্কিন ডলাৰৰ পৰা প্ৰতিদিনে ৩.০০ মাৰ্কিন ডলাৰলৈ বৃদ্ধি কৰি ২০২১ চনৰ ক্ৰয় ক্ষমতাৰ সমতালৈ সামঞ্জস্য কৰি দিয়ে।

অৰ্থনৈতিক সমীক্ষাত উল্লেখ কৰা হৈছে যে সংশোধিত আইপিএলৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ চৰম দৰিদ্ৰতাৰ হাৰ ২০২২-২৩ বৰ্ষত ৫.৩ শতাংশ হ’ব বুলি প্ৰকল্প কৰা হৈছে, আৰু নিম্ন-মধ্যম আয়ৰ দৰিদ্ৰতাৰ হাৰ ২৩.৯ শতাংশ। বিশ্ব বেংকৰ তথ্য অনুসৰি ভাৰতে অনা-আৰ্থিক দৰিদ্ৰতা হ্ৰাস কৰাৰ বাবে উল্লেখযোগ্য পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। বিশ্ব বেংকৰ দৰিদ্ৰতাৰ অনুমানৰ লগতে দৰিদ্ৰ সীমাৰেখাৰ ওপৰত তেণ্ডুলকাৰ কমিটীৰ প্ৰতিবেদনে ভাৰতত দৰিদ্ৰতা দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পোৱাৰ প্ৰতিফলন ঘটায়। ২০১১-১২ আৰু ২০২৩-২৪ চনৰ ভিতৰত পুনৰ বিতৰণমূলক হস্তক্ষেপৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত স্থায়ী অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধিয়ে ২০১১-১২ চনত ২১.৯ শতাংশৰ পৰা ২০২২-২৩ চনত ৪.৭ শতাংশলৈ আৰু ২০২৩-২৪ চনত আৰু ২.৩ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰে। এই অনুমানসমূহে ৰাজ্যসমূহৰ লগতে গ্ৰাম্য আৰু চহৰ দুয়োটা অঞ্চলতে দৰিদ্ৰতা হ্ৰাস পোৱাৰ প্ৰতিফলন ঘটায়।

বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্য (এছডিজি) ৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃগাঁথনি সূচকাংক (এনআইএফ) ২০২৫ প্ৰতিবেদনে বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত এই পৰিৱৰ্তনশীল পদক্ষেপসমূহৰ প্ৰভাৱৰ এক বিস্তৃত ছবি প্ৰদান কৰে।

সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাই সামৰি লোৱা জনসংখ্যা ২০১৬ চনত ২২ শতাংশৰ পৰা ২০২৫ চনত ২৪.৩ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে দেশত সামাজিক সুৰক্ষাৰ কভাৰেজৰ অবিৰত সম্প্ৰসাৰণৰ প্ৰতিফলন ঘটায়। গ্ৰাম্য অঞ্চলত খোৱাপানী সম্পদৰ জনসাধাৰণৰ সুবিধা ২০১৫-১৬ চনত ৯৪.৬ শতাংশৰ পৰা ২০২৪-২৫ চনত ৯৯.৬ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে। ২০২১-২২ চনত সাৰ্বজনীন ঘৰুৱা বিদ্যুৎকৰণ লাভ কৰাৰ বিপৰীতে ২০১৯-২০ চনত ১০০ শতাংশ জিলাক মুকলি শৌচমুক্ত (অ’ডিএফ) ঘোষণা কৰা হয়, আৰু ২০২৫ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত ৯৬ শতাংশতকৈ অধিক স্বচ্ছ ভাৰত মিছন গাঁৱে অ’ডিএফ প্লাছৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে।

সাধাৰণ চৰকাৰী সমাজ সেৱা ব্যয় (এছএছই)য়ে সামাজিক খণ্ডৰ বৃদ্ধিৰ গতি অব্যাহত ৰাখিছিল। সাধাৰণ চৰকাৰী এছএছইয়ে বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২২লৈকে বৃদ্ধি দেখুৱাইছিল। বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২২ৰ পৰা বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২৬লৈকে পাঁচ বছৰৰ ভিতৰত এছএছইৰ বাৰ্ষিক বৃদ্ধিৰ হাৰ ১২ শতাংশ চিএজিআৰৰে বৃদ্ধি পাইছে। শিক্ষাৰ ব্যয় ১১ শতাংশ চিএজিআৰৰে বৃদ্ধি পাইছে আনহাতে স্বাস্থ্যৰ ব্যয়ে একে সময়ছোৱাত ৮ শতাংশ চিএজিআৰ পঞ্জীয়ন কৰিছে।

*****

NB/KV/Sri/AA