পোষ্ট কৰা হৈছে:
17 NOV 2026 2:46PM by PIB Guwahati
চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ পঁচিশ বছৰৰ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিটি আয়োগে আজি নতুন দিল্লীৰ ভাৰত মণ্ডপমত ‘অভিযান হিচাপে নেতৃত্ব’ শীৰ্ষক এখন ৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ২০০১ চনৰ অক্টোবৰত গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে আৰু ২০১৪ চনৰ মে’ত ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে আৰু তেতিয়াৰে পৰা অবিৰতভাৱে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় পৰ্যায়ত চৰকাৰক নেতৃত্ব দি আহিছে। এই সময়ছোৱাত তেওঁ সেৱাক লক্ষ্য হিচাপে লৈ ৰাজহুৱা পদত অধিষ্ঠিত হৈ আহিছে। নিজকে ‘প্ৰধান সেৱক’ হিচাপে অভিহিত কৰি তেওঁ চৰকাৰৰ প্ৰতিটো কাৰ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত নাগৰিকক স্থান দিছে। ইয়াৰ উপৰিও অন্ত্যোদয়া, জন অংশীদাৰিত্ব (জন ভাগীদাৰী) আৰু ‘সবকা সাথ, সবকা বিকাশ, সবকা বিশ্বাস, সবকা প্ৰয়াস’ৰ নীতিয়ে দুয়োটা পৰ্যায়তে শাসন ব্যৱস্থাৰ দিশ নিৰ্ণয় কৰি আহিছে।
এই কৰ্মশালাখন পাঁচখন ৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্মশালাৰ শৃংখলাৰ প্ৰথমখন কৰ্মশালা। এই শৃংখলাৰ সময়ত হোৱা আলোচনা আৰু প্ৰত্যক্ষ অভিজ্ঞতাসমূহ অসামৰিক সেৱাৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান, শিক্ষানুষ্ঠান আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ বাবে ক্ষেত্ৰভিত্তিক অধ্যয়ন আৰু শিক্ষণ সামগ্ৰী হিচাপে প্ৰস্তুত কৰা হ'ব। এই শৃংখলাটোৰ জৰিয়তে বিগত পঁচিশ বছৰৰ অভিজ্ঞতা আৰু শিক্ষাক গৱেষণা আৰু পাঠদান সামগ্ৰীৰ মাধ্যমেৰে আগুৱাই নিয়া হ'ব, যিয়ে 'বিকশিত ভাৰত @২০৪৭' ৰ দিশে আহিবলগীয়া বছৰসমূহত নীতি আৰু প্ৰশাসনৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিব।
কৰ্মশালাত ৯০০ৰো অধিক অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে ভাগ লয়। ইয়াৰ ভিতৰত ২৫০ গৰাকীয়ে প্ৰত্যক্ষ আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰে। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ ভিতৰত আছিল কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ সচিব আৰু জ্যেষ্ঠ বিষয়া, অভিলাষী জিলাৰ আয়ুক্ত, শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু সামূহিক অংশীদাৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ধ্বজাবাহী আঁচনিৰ হিতাধিকাৰী। আইজিঅ’টি (iGOT) কৰ্মযোগী প্লেটফৰ্ম তথা কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক প্ৰশাসনিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানতো কাৰ্য্যক্ৰমণিকাসমূহ সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়, যাৰ জৰিয়তে সমগ্ৰ দেশৰ বিষয়াসকলে এই কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
ৰাষ্ট্ৰীয় গীত আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীতৰে আৰম্ভ হোৱা এই কৰ্মশালাত নিটি আয়োগৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া শ্ৰী অনুৰাগ জৈনে আদৰণি ভাষণ দিয়ে। তেওঁ কয় যে এই কৰ্মশালাৰ উদ্দেশ্য হৈছে মাননীয় প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ২৫ বছৰৰ নেতৃত্বৰ পৰা লাভ কৰা অভিজ্ঞতাসমূহ নথিভুক্ত কৰা আৰু সেইসমূহক ভৱিষ্যতৰ বাবে প্ৰাতিষ্ঠানিক জ্ঞানলৈ ৰূপান্তৰ কৰা।
তেওঁ নেতৃত্বৰ যাত্ৰাৰ পৰা চাৰিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিজ্ঞতাৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰথমতে, ব্যক্তিগত নেতৃত্বৰ পৰা এক অংশীদাৰী সামূহিক অভিযানলৈ মনোযোগ স্থানান্তৰ কৰি পদানুক্রমিক স্থিতিৰ ওপৰত উদ্দেশ্যই অগ্ৰাধিকাৰ লাভ কৰা উচিত। দ্বিতীয়তে, সেৱাই আদেশক সলনি কৰি প্ৰশাসন শাৰীৰ শেষগৰাকী ব্যক্তিৰ ওচৰলৈ যোৱাত কেন্দ্ৰীভূত হ’ব লাগিব। তৃতীয়তে, অন্তৰ্নিহিত প্রত্যয়ে স্থিতিস্থাপকতাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ফলত প্রতিকূলতা সামাজিক পৰিবৰ্তনৰ এক সুযোগ হৈ পৰে। চতুৰ্থতে, প্ৰকৃত সবলীকৰণে শক্তিশালী প্ৰতিষ্ঠান, সক্ষম দল আৰু বহনক্ষম ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত নেতৃত্বক অতিক্ৰম কৰিব লাগিব।
নিটি আয়োগৰ উপাধ্যক্ষ শ্ৰী অশোক কুমাৰ লাহিড়ীয়ে উদ্বোধনী ভাষণ প্ৰদান কৰে। তেওঁ কয়, ‘ভাৰতৰ উন্নয়ন যাত্ৰাক আগুৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত শক্তিশালী ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক নেতৃত্বৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমাৰ মাননীয় প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পৰিবৰ্তনমূলক দৃষ্টিভংগীয়ে ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত বিকশিত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আকাংক্ষাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিবৰ্তন চিহ্নিত কৰে, যিয়ে এখন উন্নত, সমৃদ্ধিশালী আৰু বিশ্বব্যাপী প্ৰতিযোগিতামূলক ৰাষ্ট্ৰৰ দিশে দেশৰ পৰিবৰ্তনক প্ৰতিফলিত কৰে।’
তেওঁ ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত ৩০-৪০ ট্ৰিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ অৰ্থনীতি গঢ়ি তোলাৰ এই উচ্চাকাংক্ষা বাস্তৱায়িত কৰাৰ বাবে নীতি আয়োগৰ সংহত পথ-মানচিত্ৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে, য’ত জনমূৰি আয় ১৫,০০০--১৮,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ হ’ব আৰু ইয়াত বাৰ্ষিক ৭-১০ শতাংশৰ ধাৰাবাহিক প্ৰকৃত মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধিয়ে সমৰ্থন কৰিব।
উদ্বোধনী মূল ভাষণ প্ৰদান কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰধান সচিব ড০ পি কে মিশ্ৰই কয় যে ভাৰতৰ শাসন যাত্ৰাটো নিৰ্ণায়ক নেতৃত্বৰ শক্তি আৰু দৃষ্টিভংগীক কাৰ্য্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ সামৰ্থ্য প্ৰদৰ্শন কৰা মাইলৰ খুঁটি নিৰ্ধাৰণ কৰি চিহ্নিত কৰা হৈছে। ২০০১ চনৰ কচ্ছ ভূমিকম্পৰ প্ৰতি দ্ৰুত সঁহাৰিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ প্ৰতি দেশৰ সমন্বিত সঁহাৰি, বিশ্ব মহাকাশ অৰ্থনীতিত ভাৰতৰ স্থিত সম্প্ৰসাৰণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি লাখপতি দিদি উদ্যোগৰ পৰিবৰ্তনশীল প্ৰভাৱলৈকে, এই কাৰ্য্যই প্ৰতিফলিত কৰে যে কিমান শক্তিশালী ৰাজনৈতিক ইচ্ছাশক্তি, সঁহাৰিশীল প্ৰশাসন আৰু মিছন-চালিত প্ৰশাসনে মানুহৰ জীৱনত অৰ্থপূৰ্ণ পৰিবৰ্তন আনিব পাৰে।
কোটাক মহিন্দ্ৰা বেংকৰ প্ৰতিষ্ঠাপক শ্ৰী উদয় কোটাকে কয় যে গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে আৰু পৰবৰ্তী সময়ত ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত উদ্যোগশীলতাক অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণৰ মূল চালক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। সমৰ্থন প্ৰণালীৰ প্ৰাতিষ্ঠানিকীকৰণ, বিত্তীয় আৰু উদ্যোগী পৰিবেশতন্ত্ৰৰ শক্তিশালীকৰণ আৰু এক উজ্জীৱিত ষ্টাৰ্ট-আপ দৃশ্যপটে এই প্ৰতিশ্ৰুতিক প্ৰতিফলিত কৰে।
নিটি আয়োগৰ সদস্য ড০ আৰ বালাসুব্ৰমণিয়ামে এই কৰ্মশালাৰ আৰ্হি আৰু গাঁথনিৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰে। তেওঁ কয় যে এই কৰ্মশালাই সিদ্ধান্ত আৰু কাৰ্য্যৰ জৰিয়তে নেতৃত্বৰ কাষ চাপিছে য’ত ই দৃশ্যমান হয়, অভিজ্ঞতাৰ পৰা বিশ্লেষণলৈ আৰু বিশ্লেষণৰ পৰা অনুশীলনলৈ যাবলৈ দিনটোৰ কাৰ্য্যক্ৰমণিকাসমূহ প্ৰস্তুত কৰা হয়। কাৰ্য্যক্ৰমণিকাসমূহ পাঁচটা পৰ্যায়ত কৰা হৈছিলঃ শিকণ, বিশ্লেষণ, প্ৰতিফলন, প্ৰয়োগ আৰু প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধতা, যাৰ অধীনত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্তসমূহৰ প্ৰাৰম্ভিক বিৱৰণৰ পৰা শিক্ষা আহৰণ কৰি চৰকাৰ, শিক্ষাবিদ আৰু নাগৰিকসকলক জড়িত কৰি আলোচনাৰ জৰিয়তে সেইসমূহৰ বিশ্লেষণ কৰিছিল, ৰাজহুৱা নেতৃত্বৰ স্থায়ী অনুশীলনৰ ওপৰত প্ৰতিফলিত কৰিছিল, শিক্ষণক তেওঁলোকৰ নিজৰ কামত প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি প্ৰয়োগ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ নেতৃত্বৰ অনুশীলনত নিৰ্দিষ্ট পৰিবৰ্তনৰ বাবে প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ হৈছিল। তেওঁ লগতে কয় যে এই কৰ্মশালাই ভাৰতীয় সিদ্ধান্ত আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰাজহুৱা নেতৃত্বৰ ওপৰত এক ভাৰতীয় জ্ঞানৰ সংস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ প্ৰয়াস কৰিছে, যিয়ে অসামৰিক কৰ্মচাৰীসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ পদ্ধতি আৰু বিকশিত ভাৰত ২০৪৭ৰ দিশত তেওঁলোকে আগবাঢ়ি যোৱাৰ পদ্ধতি প্ৰস্তুত কৰিব।
নেতৃত্বৰ মুহূৰ্তৰ অধিৱেশনৰ সময়ত চাৰিগৰাকী বক্তাই গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত আৰু তেওঁলোকৰ নেতৃত্বৰ শিক্ষণৰ প্ৰাথমিক অভিজ্ঞতা শ্বেয়াৰ কৰে।
গুজৰাট চৰকাৰৰ স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ বিভাগৰ অতিৰিক্ত মুখ্য সচিব তথা প্ৰধান সচিব শ্ৰী ৰাজীৱ তপ্ন’ই ২০০১ চনৰ ভূমিকম্পৰ পিছত কচ্ছৰ পুনৰ্গঠনৰ বিষয়ে প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ কয় যে কচ্ছ ২০০১ কেৱল স্বাভাৱিক অৱস্থা ঘূৰাই অনাৰ কাহিনী নাছিল, ই আছিল জন ভাগীদাৰী, প্ৰাতিষ্ঠানিক শক্তি আৰু সামূহিক সংকল্পৰ জৰিয়তে এক নতুন স্বাভাৱিক সৃষ্টিৰ কাহিনী। এই অভিজ্ঞতাই কাৰ্যকৰী প্ৰশাসন, দৃষ্টিভংগীত স্পষ্টতা আৰু নিৰ্ণায়কতা, সংহতি আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি, ৰাজ্যৰ সমৰ্থনত জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ আৰু শক্তিশালী প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাণৰ চাৰিটা মূল স্তম্ভৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।
প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় স্বাস্থ্য সচিব তথা ইউপিএছচিৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ তথা মহামাৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু সঁহাৰিৰ স্বতন্ত্ৰ পেনেলৰ প্ৰাক্তন সদস্য শ্ৰীমতী প্ৰীতি সুদানে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত ভাৰতৰ ক’ভিড-১৯ৰ প্ৰতি সঁহাৰি এক সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী দৃষ্টিভংগীৰ পৰা সমগ্ৰ সমাজৰ আন্দোলনত পৰিণত হৈছে। চিকিৎসক, নাৰ্ছ আৰু আগশাৰীৰ যোদ্ধাসকলৰ সুৰক্ষাক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া, প্ৰযুক্তিক ইয়াৰ মেৰুদণ্ড হিচাপে গ্ৰহণ কৰা আৰু জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণক চালিত কৰা জন আন্দোলনৰ জৰিয়তে ভাৰতে এক সমন্বিত সঁহাৰি আগবঢ়াইছিল। ভেকচিন মৈত্ৰীৰ জৰিয়তে দেশখনে ১০০ৰো অধিক দেশক প্ৰায় ৩০০ নিযুত প্ৰতিষেধকৰ পালি যোগান ধৰি বিশ্বব্যাপী সংহতিৰ প্ৰতি ইয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি অধিক সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।
ভাৰত চৰকাৰৰ গ্ৰাম্য উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰাক্তন সচিব শ্ৰী শৈলেশ কুমাৰ সিঙে কয় যে ‘লাখপতি দিদি উদ্যমটো হৈছে কেনেদৰে এটা দৃষ্টিভংগীক অভূতপূৰ্ব পৰিসৰত কাৰ্য্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰি, তাৰেই এক দৃষ্টান্ত। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে গ্ৰামাঞ্চলৰ মহিলাসকলক উদ্যোগী, উৎপাদক আৰু সেৱা প্ৰদানকাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰি এই পদক্ষেপক এক স্পষ্ট আৰু উচ্চাকাংক্ষী লক্ষ্য প্ৰদান কৰে। লাখপতি দিদি উদ্যম আয় সৃষ্টিৰ বাবেই নহয়, ই তেওঁলোকৰ পৰিয়াল আৰু সমাজত মহিলাসকলৰ বাবে অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা, মৰ্যাদা আৰু স্বীকৃতি বৃদ্ধি কৰাৰ বিষয়েও। মোৰ বাবে সেইটোৱেই ইয়াৰ বৃহত্তম উদ্দেশ্য।’
ইছৰোৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ তথা ভাৰত চৰকাৰৰ মহাকাশ বিভাগৰ প্ৰাক্তন সচিব ড০ এছ সোমনাথে উল্লেখ কৰে যে উদাৰীকৰণ কৰা প্ৰত্যক্ষ বিদেশী বিনিয়োগ (এফডিআই) নিয়মে কেনেদৰে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশগ্ৰহণৰ বাবে নতুন পথ মুকলি কৰিছে, যাৰ জৰিয়তে অৰ্থনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানকাৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। তেওঁ গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে ইছৰোৱে ইয়াৰ দক্ষতা, আন্তঃগাঁথনি আৰু সুবিধাসমূহ ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকললৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰি এই পৰিবৰ্তনক সূচল কৰি তোলাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। ভৱিষ্যতলৈ চালে ভাৰতৰ মহাকাশ অভিযান ২০৪৭-এ আমাৰ বৈজ্ঞানিক সামৰ্থ্যক আৰু অধিক আগুৱাই নিব আৰু মহাকাশ শক্তি হিচাপে বিশ্বত ভাৰতৰ স্থিতি শক্তিশালী কৰিব।
অধিৱেশনৰ পাছত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে কেছ ক্লিনিকত অংশগ্ৰহণ কৰে, য’ত প্ৰতিটো দলে ইয়াৰ নিৰ্ধাৰিত খণ্ডৰ পৰা এটা নিৰ্দিষ্ট সিদ্ধান্ত পৰীক্ষা কৰে। প্ৰতিটো গোটত চৰকাৰী বিষয়া, সম্প্ৰদায়ৰ অংশীদাৰ আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু সামৰ্থ্য বিকাশ আয়োগৰ অমৃত জ্ঞান কোষ উদ্যোগৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত এজন কেছ ৰাইটাৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল। দলীয় আলোচনাবোৰ, বক্তাসকলৰ প্ৰত্যক্ষ অভিজ্ঞতাৰ সৈতে সামৰ্থ্য বিকাশ আয়োগৰ দ্বাৰা ঘটনাৱলীৰ অধ্যয়নলৈ বিকশিত কৰা হ’ব আৰু অসামৰিক কৰ্মচাৰী, প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে আইজিঅ’টি কৰ্মযোগী প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ কৰা হ’ব।
ইয়াৰ পাছত ‘বিকশিত ভাৰতৰ বাবে নেতৃত্ব’ শীৰ্ষক এখন আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত হ’ব আৰু চৰকাৰী বিষয়াসকলে এপ্লিকেচন ক্লিনিকত অংশগ্ৰহণ কৰিব। কেবিনেট সচিব ড০ টি ভি সোমনাথনে কৰ্মযোগী সংকল্পৰ শুভাৰম্ভ কৰাৰ লগতে সামৰণি ভাষণ আগবঢ়াব।
***
MJPS/PRK/NB