पोस्ट गरियो:
17 NOV 2026 1:57PM by PIB Gangtok
१७ नोभेम्बर २०२६, नयाँ दिल्ली
प्रधानमन्त्री श्री नरेन्द्र मोदीले आज फिलिपिन्स गणतन्त्रका राष्ट्रपति महामहिम फर्डिनान्ड आर. मार्कोस जुनियरको निमन्त्रणामा मनिलामा आयोजित २३औँ भारत–आसियान शिखर सम्मेलनमा सहभागिता जनाउनुभयो। उहाँले ‘सँगै मिलेर भविष्यको मार्गनिर्देशन’ भन्ने मूल नाराका साथ आसियानको अध्यक्षता सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको तथा भारतका लागि देश संयोजकका रूपमा सहयोग पुर्याएकोमा राष्ट्रपति मार्कोसलाई बधाई दिनुभयो।
शिखर सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्रीले आसियानसँगको व्यापक रणनीतिक साझेदारीलाई भारतले विशेष महत्त्व दिएको बताउनुभयो। प्रधानमन्त्रीले क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा शान्ति, स्थिरता र पूर्वानुमानयोग्य वातावरण कायम गर्न आसियान र भारतले मिलेर काम गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो। भारत स्वतन्त्र, खुला, समावेशी तथा नियममा आधारित हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रको पक्षमा रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले यस क्षेत्रको भविष्य प्रतिस्पर्धामा नभई सहकार्यमा निर्भर रहेको बताउनुभयो।
आसियानको एकता र केन्द्रीय भूमिकाप्रति भारत दृढ प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीले आसियान समुदायको दृष्टिकोण २०४५ र विकसित भारत २०४७ ले भारत तथा आसियानका जनताको साझा आकाङ्क्षा पूरा गर्न सहयोग पुर्याउने बताउनुभयो।
विश्वव्यापी अनिश्चितताको वर्तमान समयमा भारत र आसियानबीचका साझा मूल्य, विश्वप्रतिको समान दृष्टिकोण तथा गहिरो सांस्कृतिक सम्बन्धले साझेदारीलाई नयाँ आयाम दिएको उहाँले बताउनुभयो। भारतको ‘लुक इस्ट’ नीतिले भारत–आसियान सम्बन्धलाई नयाँ गति प्रदान गरेको पनि उहाँले उल्लेख गर्नुभयो।
विश्वको भविष्यका लागि प्रविधिको महत्त्व औँल्याउँदै प्रधानमन्त्रीले भारत र आसियान प्रविधिका उपभोक्ता मात्र नभई त्यसको संयुक्त रूपमा विकास गर्ने दिशामा अघि बढ्नुपर्ने तथा आफ्ना जनशक्तिलाई दक्ष बनाउन मिलेर काम गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो।
प्रधानमन्त्रीले सन् २०२७ भारत–आसियान सम्बन्धका लागि विशेष वर्ष हुने उल्लेख गर्नुभयो। उक्त वर्ष दुवै पक्षले आपसी सम्बन्धको ३५ वर्ष तथा व्यापक रणनीतिक साझेदारीको ५ वर्ष पूरा भएको अवसर मनाउनेछन्।
प्रधानमन्त्रीले भारत–आसियान सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन विभिन्न प्रस्तावहरू अघि सार्नुभयो, जसमा निम्न विषयहरू समावेश छन्:
● सम्पर्क सञ्जाल विस्तार, वैज्ञानिक अनुसन्धान, विपद् व्यवस्थापन, तटरक्षक बलबीचको सहकार्य, समुद्री क्षेत्रसम्बन्धी जानकारी आदानप्रदान तथा समुद्री यात्रीहरूको सुरक्षालाई समेट्ने दीर्घकालीन आसियान–भारत समुद्री सहकार्य योजना।
● क्षेत्रीय क्षमता अभिवृद्धिका लागि संयुक्त साइबर फरेन्सिक तालिम कार्यक्रम।
● आसियान–भारत आणविक ऊर्जा प्राविधिक आदानप्रदान।
● आसियान–भारत अन्तरिक्ष ह्याकाथन।
● खानी तथा महत्त्वपूर्ण खनिजको क्षेत्रमा आसियान–भारत सहकार्य।
● युवा शिखर सम्मेलन, युवा सांसदहरूबीचको आदानप्रदान तथा नवप्रवर्तन उद्यमसम्बन्धी ह्याकाथनमार्फत आसियान–भारत युवा सम्पर्क विस्तार।
● नालन्दा विश्वविद्यालयमा आसियान राष्ट्रका विद्यार्थीहरूका लागि छात्रवृत्ति वृद्धि।
● वेभ्स २०२७ मा आसियान–भारत सिर्जनात्मक साझेदारी मण्डप स्थापना।
● आसियान राष्ट्रका पर्यटकहरूका लागि निःशुल्क विद्युतीय प्रवेशाज्ञाको व्यवस्था।
प्रधानमन्त्रीले शिखर सम्मेलनको आयोजना गरेकोमा फिलिपिन्सका राष्ट्रपतिलाई धन्यवाद दिनुभयो। साथै, आसियानको आगामी अध्यक्षका रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्न लाग्नुभएका सिंगापुरका प्रधानमन्त्रीलाई शुभकामना व्यक्त गर्नुभयो।
नेताहरूले विपद् व्यवस्थापनमा सहकार्यसम्बन्धी आसियान–भारत संयुक्त वक्तव्य पारित गरे। प्रधानमन्त्रीको उद्घाटन मन्तव्य यहाँ हेर्न सकिन्छ।
***********
MPS/TWB