કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી શ્રી પ્રહલાદ જોશીએ આજે યુવાનોને વાસ્તવિક જીવનના પડકારોને ઓળખવા અને વ્યવહારુ તથા વ્યાપક ઉકેલો વિકસાવવા માટે 'સેવા' ની ભાવનાને ઇનોવેશન સાથે જોડવા આહ્વાન કર્યું હતું. આનાથી વિકસિત ભારત, 2047 ના વિઝનને સાકાર કરવામાં તેમની ભાગીદારી અને યોગદાન શક્ય બનશે. મંત્રીએ ભારતીય વિજ્ઞાન સંસ્થા (IISc), બેંગલુરુ ખાતે દક્ષિણ ઝોન માટે 'સેવા ફર્સ્ટ ઇનોવેશન ચેલેન્જ' (SFIC) નું ઉદ્ઘાટન કરતી વખતે આ વાત કહી હતી. મંત્રીએ SFIC માટે વેબસાઇટ અને રજીસ્ટ્રેશન પોર્ટલ પણ લોન્ચ કર્યું હતું.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, "સેવા કાર્યોમાં દેખાવી જોઈએ," તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સમસ્યાને સમજવી અને તેને મોટા પાયે ઉકેલવા માટે નવીન માર્ગ શોધવો એ સેવાની એક મહત્વપૂર્ણ અભિવ્યક્તિ છે. ભારતના જનસંખ્યા વિષયક લાભ પર પ્રકાશ પાડતાં, શ્રી જોશીએ નોંધ્યું હતું કે ભારતની લગભગ 65 ટકા વસ્તી 35 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત પાસે એવી પેઢી છે જે જિજ્ઞાસુ, આત્મવિશ્વાસુ અને ટેકનોલોજી સાથે સહજ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તે જિજ્ઞાસાને ઉપયોગી કાર્યોમાં બદલવા માટે યુવાનોને તકો પૂરી પાડવાની આપણી જવાબદારી છે.

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 ની ભૂમિકા અને મહત્વનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી પ્રહલાદ જોશીએ જણાવ્યું હતું કે NEP એ નિર્ણાયક વિચારસરણી સર્જનાત્મકતા, અનુભવાત્મક શિક્ષણ અને સમસ્યા ઉકેલવાની ક્ષમતાને શિક્ષણના કેન્દ્રમાં રાખી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ વિઝન વિદ્યાર્થીઓ માટે નાની ઉંમરથી જ પ્રયોગો કરવા, નિર્માણ કરવા અને નવીનતાઓ કરવાની તકોમાં પરિવર્તિત થઈ રહ્યું છે. તેમણે 10,000 થી વધુ અટલ ટિંકરિંગ લેબ્સ, 17,300 જેટલી ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ ઇનોવેશન કાઉન્સિલ અને સ્માર્ટ ઇન્ડિયા હેકાથોન જેવી પહેલો દ્વારા એક મજબૂત ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સરકારના પ્રયાસો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સેવા ભાવનાથી માર્ગદર્શિત ઇનોવેશન વિકસિત ભારત @2047 ના વિઝનમાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપી શકે છે. તેમણે સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને ઉદ્યોગ ભાગીદારોને આ ચેલેન્જમાંથી ઉભરતા યુવા ઇનોવેટર્સ સાથે જોડાવા આહ્વાન કર્યું હતું અને આશાસ્પદ ઉકેલોને ભવિષ્યમાં માર્ગદર્શન, અપનાવવા અને વ્યાપક બનાવવા માટે SFIC વેબસાઇટ દ્વારા રાષ્ટ્રીય રિપોઝિટરી બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. તેમણે IISc બેંગલુરુ, સહભાગી સંસ્થાઓ, ફેકલ્ટી સભ્યો, સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને આ પહેલ સાથે જોડાયેલા તમામ હિતધારકોને અભિનંદન આપ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે તેઓ ડિસેમ્બર 2026માં નવી દિલ્હી ખાતે નેશનલ ફિનાલેમાં સમગ્ર ભારતમાંથી શ્રેષ્ઠ ઉકેલો જોવાની અપેક્ષા રાખે છે.

IISc બેંગલુરુ સાઉથ ઝોન નોડલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ તરીકે સેવા આપશે, જે કર્ણાટક, તમિળનાડુ, કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, પુડુચેરી, અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ અને લક્ષદ્વીપમાં તકનીકી મૂલ્યાંકન અને માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે.

SFIC પાંચ રાષ્ટ્રીય વિષયો (1. સ્વચ્છ અને સતત ભારત, 2. સમૃદ્ધ ખેડૂત, સમૃદ્ધ ભારત, 3. સ્વસ્થ અને સમાવેશી ભારત, 4. શિક્ષિત અને કુશળ ભારત અને 5. સુરક્ષિત ભારત) અને બે ઉકેલ ટ્રેક (ટ્રેક A — પ્રોડક્ટ અથવા ટેકનોલોજી સોલ્યુશન અને ટ્રેક B — બિઝનેસ મોડલ અથવા ગવર્નન્સ સોલ્યુશન) હેઠળ શાળાઓ, ITI, પોલિટેકનિક, કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓના વિદ્યાર્થીઓ અને યુવા ઇનોવેટર્સને એકસાથે લાવશે. આ ચેલેન્જનો ઉદ્દેશ્ય મેંટોરિંગ, ઇન્ક્યુબેશન અને વાસ્તવિક જીવનમાં અપનાવવાના માર્ગો દ્વારા માત્ર એન્ટ્રીઓ મેળવવાથી આગળ વધીને આશાસ્પદ વિચારોને આગળ લઈ જવાનો છે. આ ચેલેન્જમાં રજીસ્ટ્રેશન 25 સપ્ટેમ્બરથી 24 ઓક્ટોબર, 2026 સુધી ખુલ્લું રહેશે, જેમાં નેશનલ ફિનાલે ડિસેમ્બર 2026 માં નવી દિલ્હી ખાતે યોજાશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc), બેંગલુરુના ડિરેક્ટર પ્રો. ગોવિંદન રંગરાજન; ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગના અતિરિક્ત સચિવ શ્રી આનંદરાવ વી. પાટિલ; અને યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશનના સચિવ પ્રો. શ્યામા રથ, NITs અને અન્ય સંસ્થાઓના ડિરેક્ટરો અને પ્રતિનિધિઓ; ફેકલ્ટી સભ્યો; ઉદ્યોગ અને સ્ટાર્ટ-અપ ઇકોસિસ્ટમના પ્રતિનિધિઓ; વિદ્યાર્થીઓ અને યુવા ઇનોવેટર્સ સાથે આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહ્યા હતા.

વધુ માહિતી માટે, સત્તાવાર વેબસાઇટની મુલાકાત લો: https://sevafirst.mic.gov.in/

SM/DK/JD