કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે નવી દિલ્હીમાં સ્ટેટ્સ/UTs ના એન્ટી-નાર્કોટિક્સ ટાસ્ક ફોર્સ (ANTF) ના વડાઓની 3 જી રાષ્ટ્રીય પરિષદનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પ્રસંગે, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ નાર્કોટિક પદાર્થો સામે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે ટેલિવિઝન કમર્શિયલ્સ (TVCs) લોન્ચ કર્યા અને લખનૌ અને દેહરાદૂનમાં નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરો (NCB) ના નવા ઝોનલ કોમ્પ્લેક્સનો પાયાનો પથ્થર મૂક્યો. આ કાર્યક્રમ દરમિયાન, રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારા ANTF ને પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ NCB ની નવી ડિઝાઇન કરેલી વેબસાઇટ લોન્ચ કરી. NCB દ્વારા આયોજિત બે દિવસીય પરિષદમાં, 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના ANTF વડાઓ, સંબંધિત સરકારી વિભાગોના પ્રતિનિધિઓ અને અન્ય હિતધારકો સાથે ભાગ લઈ રહ્યા છે.

પોતાના સંબોધનમાં, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં, આપણે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ડ્રગ મુક્ત ભારતના મુશ્કેલ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવાના પ્રયાસમાં એક પછી એક પગલાં ભરી રહ્યા છીએ. તેમણે કહ્યું કે હવે નાર્કોટિક્સ સામે નિર્ણાયક પ્રહાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે, જે દેશ અને દુનિયા માટે સૌથી ગંભીર ખતરો બની ગયું છે, અને સામૂહિક પ્રયાસો દ્વારા વિજય પ્રાપ્ત કરવાનો છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે 31 ડિસેમ્બર 2029 સુધીમાં, આપણે સામૂહિક રીતે ભારતમાં ડ્રગ્સના વેપારને ઉખાડી ફેંકવામાં સફળ થઈશું.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં આપણે કાશ્મીરમાં આતંકવાદ, ઉત્તરપૂર્વમાં ઉગ્રવાદ અને નક્સલવાદની સમસ્યા જેવા અનેક પડકારો સામે સફળતા મેળવી છે. ગૃહ મંત્રાલયે (MHA) તમામ રાજ્યોના સહયોગથી, આ દાયકાઓથી દેશ સામે ઉભી થયેલી મોટી સમસ્યાઓનો અંત આણ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ડ્રગ્સ સામેની લડાઈ એ તમામ લડાઈઓમાં સૌથી મુશ્કેલ છે, પરંતુ આપણે આ લડાઈ છોડી શકીએ નહીં. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતનું નિર્માણ કરવા, ભાવી પેઢીઓને બચાવવા અને યુવાનોને ભારતના વિકાસ સાથે જોડવા માટે, આપણી પાસે ભારતને ડ્રગ-મુક્ત બનાવવાનો એકમાત્ર વિકલ્પ છે. આપણે આ સમસ્યા સામે એકજુટ થઈને અને ઝનૂન સાથે લડવું પડશે, અને આપણે વિજય મેળવવો જ પડશે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે 'વિઝન ડોક્યુમેન્ટ 2026-2029' આ લડાઈમાં સામેલ તમામ લોકો માટે ગીતા સમાન છે. આ વિઝન ડોક્યુમેન્ટ 35 થી વધુ વિભાગો સાથેની ચર્ચા બાદ ખૂબ જ મહેનતથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે અમે તમામ હિતધારકો પાસેથી સૂચનો લીધા પછી સંપૂર્ણ રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે, અને તે ચોક્કસ લક્ષ્યો સાથે દરેકને આપવામાં આવ્યો છે. તેમાં લક્ષ્યો અને સમયસીમા પણ નક્કી કરવામાં આવી છે. ગૃહમંત્રીએ ઉમેર્યું કે થોડા સમય પછી તેની સમીક્ષા પણ કરવામાં આવશે. શ્રી શાહે ઉમેર્યું કે MHA અથવા NCB આ બધું એકલું કરી શકતા નથી. આપણે બધાએ આ લડાઈ સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા અને પૂર્ણ સમર્પણ સાથે લડવી પડશે, અને આપણે તેને જીતવી પણ પડશે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભાવી પેઢીઓને ખોખલી કરી રહેલા ડ્રગ્સના આ દૂષણને સમાપ્ત કરવાની આપણી સહિયારી જવાબદારી અને સંકલ્પ હોવો જોઈએ. મારો સંકલ્પ એ હોવો જોઈએ કે આપણે દુનિયાના કોઈપણ ખૂણેથી દેશમાં એક પણ ગ્રામ ડ્રગ્સ પ્રવેશવા દઈશું નહીં, કે ન તો આપણા દેશમાંથી દુનિયામાં એક પણ ગ્રામ ડ્રગ્સ જવા દઈશું. તેમણે કહ્યું કે અમે વિશ્વભરના યુવાનોના કલ્યાણના સંકલ્પ સાથે આ રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે આપણે સંવેદનશીલતા સાથે, તેના મહત્વની સમજ સાથે અને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા તરીકે ડ્રગ-મુક્ત ભારત માટે કામ કરવું પડશે. તેમણે કહ્યું - ડ્રગ્સથી પીડિત એક પણ યુવકના માતા-પિતા અને ભાઈ-બહેનોને એકવાર મળો. જ્યાં સુધી તમે તેમને નહીં મળો, ત્યાં સુધી તમારામાં આ લડાઈમાં તીવ્રતા આવી શકશે નહીં. એક રડતી, કકળતી માતા, એક નાની બહેન, અને ધોરણ 10 ની બોર્ડ પરીક્ષામાં ટોપ 10 માં રેન્ક મેળવનાર છોકરો ધીમે ધીમે મૃત્યુ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, જ્યારે તેના લાચાર માતા-પિતા જોઈ રહ્યા છે. આનાથી મોટું દુઃખ કોઈ માટે હોઈ શકે નહીં, અને આપણા માટે પણ આ એક રાષ્ટ્રીય ક્ષતિ છે. એક પ્રતિભાશાળી બાળક જે આવનારા દિવસોમાં ભારતના વિકાસમાં યોગદાન આપવાનો હતો - તેનું જીવન અધવચ્ચે જ સમાપ્ત થઈ રહ્યું છે. આપણા માટે અને દેશ માટે આનાથી મોટું નુકસાન બીજું કંઈ હોઈ શકે નહીં.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે આપણે ડ્રગ્સ સામેની લડાઈ સ્પષ્ટતા સાથે લડવાની છે. તેમણે કહ્યું કે આ લડાઈના મુખ્ય બિંદુઓની ઓળખ થઈ ચૂકી છે, અને ઇન્ટેલિજન્સ, ઇન્વેસ્ટિગેશન, ફાઇનાન્સિયલ એક્શન અને પ્રોસિક્યુશનને એક દિશામાં લઈ જવા માટે રાજ્ય સ્તરે એક રોડમેપ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે પ્રથમ ANTF પરિષદમાં આપણે એક સંસ્થાકીય માળખું બનાવ્યું હતું અને તેને મજબૂત બનાવ્યું હતું. બીજી ANTF પરિષદમાં, અમે તે માળખાને ક્રિયામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે ક્ષમતા, કાર્યવાહી અને અમલીકરણ પર ચર્ચા કરી હતી. આજે, ત્રીજી ANTF પરિષદ આ રોડમેપને નિર્ણાયક લડાઈમાં રૂપાંતરિત કરશે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આપણે અત્યાર સુધી જે પણ કર્યું છે તે પૂરતું નથી. જ્યાં સુધી દરેક શાળાના પ્રિન્સિપાલ, ગામના પટવારી, પોલીસ સ્ટેશનના PSI, પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP) અને રાજ્યના મુખ્ય સચિવ અને ભારત સરકારના ગૃહ સચિવ પણ એક જ દિશામાં કામ નહીં કરે, ત્યાં સુધી આપણને સફળતા મળશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે આજની પરિષદ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે આ વખતે આપણે Target, Timeline અને Accountability નક્કી કરીને સંપૂર્ણ વિજય તરફ આગળ વધીશું.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે હવે આપણે Meeting થી Mission, Reporting થી Result, Seizure થી નેટવર્કને નષ્ટ કરવા તરફ, અને Case થી Conviction તરફ જવાનું છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી રાજ્ય સરકારો અને ભારત સરકારના તમામ વિભાગો આ કામમાં નહીં જોડાય ત્યાં સુધી આપણે આગળ વધી શકીએ નહીં.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના 140 કરોડ નાગરિકો સામે 15 ઓગસ્ટ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારત બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જ્યારે ભારત દરેક ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક સ્તરે મોખરે હશે. તેમણે કહ્યું કે જો આપણે આ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવું હોય, તો આપણે નશાથી ખોખલી થયેલી યુવા શક્તિ અને ભાવી પેઢી સાથે તે કરી શકીએ નહીં. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત વિશ્વનો સૌથી યુવા દેશ છે, તેથી જ વૈશ્વિક સંદર્ભમાં આપણા માટે ખતરો પણ સૌથી મોટો છે. આ આપણી જરૂરિયાત છે કારણ કે યુવાનોનું સ્વાસ્થ્ય, કૌશલ્ય, શ્રમ અને વિચારવાની ક્ષમતા જ દેશને તે લક્ષ્ય તરફ લઈ જઈ શકે છે, અને ડ્રગ્સ આ ચારેય ક્ષમતાઓને નુકસાન પહોંચાડે છે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે સિંથેટિક ડ્રગ્સ, પ્રિકર્સર કેમિકલ્સનું ડાયવર્ઝન, નવી સંચાર ટેકનોલોજી, ડાર્ક-નેટ, ડ્રગ માર્કેટ્સ, ક્રિપ્ટો, ડેડ-ડ્રોપ ડિલિવરી સિસ્ટમ્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ નેટવર્ક જેવા ઉભરતા પડકારો માટે, દરેક રાજ્યમાં 'આઉટ-ઓફ-ધ-બોક્સ' વિચારતા અધિકારીઓની એક ટીમ બનાવવી જોઈએ, અને સફળતા સમગ્ર દેશમાં શેર અને અમલમાં મૂકવી જોઈએ.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે વિઝન ડોક્યુમેન્ટ 2026–2029 ચાર સ્તંભો પર આધારિત છે: એન્ફોર્સમેન્ટ, ઇન્ટેલિજન્સ અને ઓપરેશન્સ, પ્રિકર્સર અને સિંથેટિક ડ્રગ્સનું નિયંત્રણ, ડિમાન્ડ અને હાર્મ રિડક્શન, અને કેપેસિટી બિલ્ડિંગ અને કોઓર્ડિનેશન. આ ચાર સ્તંભોમાં 100 થી વધુ લક્ષ્યોને વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. વિઝન ડોક્યુમેન્ટમાં દર્શાવેલ 1 લાખ નશામુક્ત મિત્રોની નોંધણીના લક્ષ્ય હેઠળ, વિવિધ મંત્રાલયોએ અત્યાર સુધીમાં 46,780 નશામુક્ત મિત્રોની નોંધણી કરી છે, અને તેઓ કાર્યરત છે. આ ઝુંબેશને ગ્રાસરૂટ સ્તરે લઈ જવા માટે, નશામુક્ત મિત્રો આવનારા દિવસોમાં દેશભરની 10 લાખ શાળાઓ, કોલેજો અને સંસ્થાઓની મુલાકાત લઈને યુવાનોને ચેતવણી આપશે અને કેમ્પસ ડિરેક્ટર્સને સંવેદનશીલ બનાવશે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે આજે આપણે રોડમેપને પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરવા પર ચર્ચા કરી રહ્યા છીએ, અને આ બે દિવસ દરમિયાન થઈ રહેલા વિચાર-મંથનનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ તત્વ સંવેદના (compassion) છે. અમારું લક્ષ્ય ANTF ને 'Anti-Narco Mission Command' માં રૂપાંતરિત કરવાનું હોવું જોઈએ, અને રાજ્યોના મુખ્ય સચિવોએ માનવબળ, ટેકનોલોજી, બજેટ અને અન્ય સંસાધનો અંગે એક અલગ અભિગમ અપનાવવાની જરૂર પડશે. ગૃહમંત્રીએ ઉમેર્યું કે ભારત સરકાર કેપેસિટી બિલ્ડિંગમાં ટેકનોલોજી અને ફોરેન્સિક્સ પર ભાર મૂકી રહી છે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અને સહકારિતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સીઝર-કેન્દ્રી (seizure-centric) અભિગમ જાળવી રાખવાને બદલે, આપણે સમગ્ર નેટવર્કને નષ્ટ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે આગળ વધવું જોઈએ. આપણી પ્રાથમિકતા, બેકવર્ડ-ફોરવર્ડ ઇન્વેસ્ટિગેશન સાથે, ફાઇનાન્સિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન અને ડિજિટલ લિંક્સ ટ્રેસ કરવાનો પણ હોવો જોઈએ. આપણો પ્રહાર ડ્રગ ડીલરો દ્વારા કમાયેલા ભંડોળ (funds) પર થવો જોઈએ. શ્રી શાહે કહ્યું કે કાર્ટેલને ત્રણ સ્તરે લક્ષ્ય બનાવવું આવશ્યક છે: એન્ટ્રી પોઇન્ટ, ઇન્ટર-સ્ટેટ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સિસ્ટમ અને જિલ્લાઓમાં સ્થાનિક વેચાણ નેટવર્ક. વધુમાં, જિલ્લાઓને ત્રણ ક્લસ્ટરોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવશે: જ્યાં ડ્રગ્સનું ઉત્પાદન થાય છે અથવા દેશમાં પ્રવેશ કરે છે, જે ટ્રાન્સપોર્ટેશન કોરિડોર તરીકે સેવા આપે છે, અને જ્યાં વપરાશ થાય છે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આપણે PITNDPS નો ઉપયોગ વધારવો પડશે, કારણ કે દેશમાં તેની સખત જરૂરિયાત છે. સરકારી વકીલો (public prosecutors) ના સમન્વય સાથે તપાસથી લઈને દોષસિદ્ધિ (conviction) સુધીનો સંપૂર્ણ રોડમેપ તૈયાર કરવો આવશ્યક છે. ભારતમાં હાજર વિદેશી અસામીઓને દેશનિકાલ કરવા અને તેમને બ્લેકલિસ્ટ કરવા માટે એક સમર્પિત ઝુંબેશ શરૂ કરવી આવશ્યક છે જેથી તેઓ ક્યારેય દેશમાં ફરી પ્રવેશ ન કરી શકે. આ ઉપરાંત, વિદેશથી દેશમાં ડ્રગ્સ સપ્લાય કરી રહેલા ભાગેડુઓને પકડીને ભારતીય અદાલતો સમક્ષ લાવવા જોઈએ. સરહદો અને ઉત્પાદન કેન્દ્રોને લક્ષ્ય બનાવીને તમામ ખામીઓ (loopholes) દૂર કરવી આવશ્યક છે. દરેક ANTF એ માહિતીને એક્શનેબલ ઇન્ટેલિજન્સમાં રૂપાંતરિત કરવાની આખી પ્રક્રિયાને તેમના સંબંધિત રાજ્ય પોલીસ દળની કાર્ય સંસ્કૃતિમાં સંકલિત કરવી જોઈએ. ગૃહમંત્રીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આપણે ડ્રગ્સ સામેની આ લડાઈમાં સફળ થઈશું અને વિજયી બનીશું.

આ રાષ્ટ્રીય પરિષદમાં ભાગ લેવાથી રાજ્યો, વિભાગો અને એજન્સીઓને 'હોલ ઓફ ગવર્નમેન્ટ એપ્રોચ' હેઠળ આગામી ત્રણ વર્ષમાં દેશભરમાં ડ્રગ ટ્રાફિકિંગ સામે અસરકારક રીતે લડવા માટે નવા સંકલ્પ સાથે આગળ વધવામાં મદદ મળશે.

પરિષદ દરમિયાન યોજાયેલી વિચારણાઓ ડ્રગ કંટ્રોલ કાયદાઓના અસરકારક અમલીકરણને મજબૂત કરવામાં અને દેશના યુવાનોને ડ્રગ્સથી બચાવવા માટે અપનાવવામાં આવેલી વ્યૂહરચનાઓને વધુ પ્રભાવશાળી બનાવવામાં મદદ કરશે. આ રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ ડ્રગ્સના દૂષણનો સામનો કરવા અને નશા મુક્ત ભારતની પ્રતિજ્ઞા પૂરી કરવા માટે NCB અને રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના ANTF વચ્ચે ભવિષ્ય માટે તૈયાર ભાગીદારીને મજબૂત કરવા માટે એક અસરકારક મંચ પૂરો પાડશે.

SM/DK/JD