ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಯುಪಿಐ ಚೌಕಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಣದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಡೆಯುವ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

₹2,000 ವರೆಗಿನ ವರ್ತಕರ ಪಾವತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರಿಗೆ, ಶೂನ್ಯ-ಎಂಡಿಆರ್ (zero-MDR) ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಸಹ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪಿ2ಎಂ (P2M - ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವರ್ತಕರಿಗೆ ನಡೆಯುವ) ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 96 ರಷ್ಟು ವಹಿವಾಟುಗಳು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಉಚಿತವಾಗಿರಲಿವೆ. ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ವರ್ತಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಡಿಆರ್ (MDR - ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ (NPCI) ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ತೆರಿಗೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕವಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ನಡುವೆ ಇದನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.

'ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2007' ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಈ ಚೌಕಟ್ಟು, ಯುಪಿಐ ಸಂಚಾಲನ ಸಮಿತಿಯ (UPI Steering Committee) ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳ ನಂತರ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಯುಪಿಐನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

I. ಯಾವುದು ಉಚಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ

ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಡೆಯುವ ವಹಿವಾಟುಗಳು: ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿವೆ. ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕ, ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಟ್ಟು ವಹಿವಾಟು ಮೌಲ್ಯದ ಶೇಕಡಾ 70 ರಷ್ಟಿರುವ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಂಡಿಆರ್ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಗಿರುತ್ತವೆ.

₹2,000 ವರೆಗಿನ ವರ್ತಕರ ಪಾವತಿಗಳು: ₹2,000 ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವರ್ತಕರಿಗೆ ನಡೆಯುವ (P2M) ವಹಿವಾಟುಗಳು ಎಂಡಿಆರ್‌ನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಇಂತಹ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಗ್ರಾಹಕರು ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪಾವತಿಗಳು: ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ-ವರ್ತಕ (P2PM) ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರು ಎಲ್ಲಾ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

II. ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ

₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ತಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳು: ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿ2ಎಂ (P2M) ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶೇಕಡಾ 0.4 ರಷ್ಟು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ₹75,000 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ, ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹300 ಕ್ಕೆ ಪರಿಮಿತಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಗತ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳು: ರೈಲ್ವೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ವಿಮೆ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕನಿಷ್ಠ ಲಾಭಾಂಶವಿರುವ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ₹5 ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಶುಲ್ಕವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚದ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಹಿವಾಟುಗಳು: ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು, ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳು, ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 0.02 ರಷ್ಟು ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹300 ಕ್ಕೆ ಪರಿಮಿತಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಡಿಮೆ ದರವು ಔಪಚಾರಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಿರಂತರ ಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

III. ಗ್ರಾಹಕರು ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲ

ಎಂಡಿಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ತಕರ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಳಗಿನ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕವಲ್ಲ.

ವರ್ತಕರು ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಶುಲ್ಕಗಳು ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಚಿತ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಸಿಕ ಕೋಟಾಗಳು, ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ಹಂತಗಳ ಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅನ್ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಉಚಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಹಿವಾಟಿನ ವರ್ಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ₹1 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ (NPCI) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದೈನಂದಿನ ವಹಿವಾಟು ಮಿತಿಗಳು ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ-ನಿರ್ವಹಣಾ ರಕ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲ.

IV. ಬಹುಪಾಲು ವರ್ತಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯಲಿವೆ

ಮಾಹಿತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ವರ್ತಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 4 ರಷ್ಟು ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದರರ್ಥ ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 96 ರಷ್ಟು ವರ್ತಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಬದಲಾಗದೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ₹2,000 ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿವೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಶೂನ್ಯ-ಎಂಡಿಆರ್ (zero-MDR) ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಚೌಕಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ವರ್ತಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸೀಮಿತ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

V. ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ

ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಟ್ಟು ಎಂಡಿಆರ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಶೇಕಡಾ 5 ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಈ ನಿಧಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.

ಈ ನಿಧಿಯು ವ್ಯಾಪಕ ಯುಪಿಐ ಸ್ವೀಕಾರ, ನಿರಂತರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

VI. ಯುಪಿಐ ನ ನಿರಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು

ಅನ್ವಯವಾಗುವ ದರಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಯುಪಿಐ ಸಂಚಾಲನ ಸಮಿತಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳ ನಂತರ, 'ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2007' ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಚೌಕಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಯುಪಿಐ ನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ದೊಡ್ಡ ವರ್ತಕರ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪಾವತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಚೌಕಟ್ಟು ಹಣಕಾಸು ವಿಷಯದ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ 32ನೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶಿಫಾರಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಆದಾಯದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

*****