ఫ్రాన్స్ ఉన్నత విద్య, పరిశోధన, అంతరిక్షశాఖ మంత్రి ప్రొఫెసర్ ఫిలిప్ బాప్టిస్ట్‌తో కేంద్ర శాస్త్ర, సాంకేతిక, భూ విజ్ఞాన శాస్త్రాలశాఖ సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత), ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం, సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పింఛన్లు, అణుశక్తి, అంతరిక్షశాఖల సహాయ మంత్రి డాక్టర్‌ జితేంద్ర సింగ్ వర్చువల్‌గా ద్వైపాక్షిక సమావేశం నిర్వహించారు. మానవ సహిత అంతరిక్షయానం, అధునాతన అంతరిక్ష సాంకేతికతలు, ఇరు దేశాల అంతరిక్ష సంస్థలు, పరిశ్రమల మధ్య మరింత విస్తృత భాగస్వామ్యంతో సహా అంతరిక్ష రంగంలో భారత్-ఫ్రాన్స్ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడానికి ఇరు పక్షాలు అంగీకరించాయి.

2026 సెప్టెంబర్ 9, 10 తేదీల్లో పారిస్‌లో జరగనున్న అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష సదస్సు, 2026 సెప్టెంబర్ 7 నుంచి 9 వరకు జరగనున్న బెంగళూరు స్పేస్ ఎక్స్‌పోకు ముందు ఈ చర్చలు జరిగాయి. పారిస్ సదస్సులో భారత్ పాల్గొనడం, బెంగళూరు స్పేస్ ఎక్స్‌పోలో ఫ్రాన్స్ భాగస్వామ్యంతోపాటు ఈ నెలాఖరులో ప్రొఫెసర్ బాప్టిస్ట్ భారత్‌లో చేపట్టనున్న పర్యటనపై ఇరుదేశాల నేతలు చర్చించారు.

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష సదస్సులో పాల్గొనడానికి భారత్ ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తోందని, ఫ్రాన్స్‌తో దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న అంతరిక్ష భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు కృషి చేస్తోందని డాక్టర్‌ జితేంద్ర సింగ్ తెలిపారు. అంతరిక్ష విజ్ఞానం, సాంకేతికత, అనువర్తనాలు, అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ, సురక్షిత అంతరిక్షం వంటి అంశాలపై సదస్సు దృష్టి సారించడం వల్ల అంతరిక్ష రంగ భవిష్యత్తుపై అంతర్జాతీయ చర్చలు, సహకారానికి ఇదొక కీలక వేదికగా నిలుస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

బాహ్య అంతరిక్షాన్ని సుస్థిరంగా వినియోగించడం, అంతరిక్ష ఆధారిత శాస్త్రీయ డేటా అందుబాటులో ఉండటం, పారదర్శకత, సమగ్రత, ఫ్రీక్వెన్సీ నిర్వహణకు సంబంధించి అంతర్జాతీయ టెలికమ్యూనికేషన్ యూనియన్ (ఐటీయూ) నియంత్రణ వ్యవస్థకు మద్దతు వంటి అంశాలపై సదస్సులో ప్రతిపాదించిన ఫలితాలను భారత్ స్వాగతించింది. ఈ కార్యక్రమాల తుది రూపకల్పన సందర్భంగా ఫ్రాన్స్‌తో అభిప్రాయాలను పంచుకునేందుకు భారత్ సిద్ధంగా ఉందని డాక్టర్‌ జితేంద్ర సింగ్ తెలిపారు.

పారిస్ సదస్సుకు భారత్‌ అందించనున్న సహకారం ఈ చర్చల్లో ప్రధాన అంశంగా నిలిచింది. ఇస్రో చైర్మన్, అంతరిక్ష శాఖ కార్యదర్శి లో ఎర్త్ ఆర్బిట్‌లో భారత్ భవిష్యత్తులో చేపట్టే మానవ సహిత అంతరిక్షయానంపై కీలక ప్రసంగం చేయడానికి ఆహ్వానం అందింది. ఫ్రాన్స్ కూడా ఉపయోగకరంగా భావిస్తే, భారత ప్రతినిధి బృందంలోని సభ్యులు అంతరిక్షంలో డిజైన్, తయారీ సాంకేతికతలు, అంతరిక్షం నుంచి అనుసంధానం, అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రానికి మించి అంతరిక్ష అన్వేషణ వంటి అదనపు అంశాలపై కూడా ప్రజెంటేషన్లు ఇవ్వగలరని డాక్టర్‌ జితేంద్ర సింగ్ తెలిపారు.

భారత్-ఫ్రాన్స్ మధ్య ఇప్పటికే కొనసాగుతున్న అంతరిక్ష సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసి, వేగవంతం చేయాలని ఫ్రాన్స్ కోరుకుంటోందని ప్రొఫెసర్ ఫిలిప్ బాప్టిస్ట్ తెలిపారు. సదస్సు కోసం ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ప్రతిపాదించిన వీడియో సందేశానికి భారత్‌కు ఆయన కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. ఈ కార్యక్రమంలో ఆమోదం కోసం ప్రతిపాదించిన ప్రకటనలపై భారత్‌తో నిరంతర సంప్రదింపులను కొనసాగించడాన్ని స్వాగతించారు.

బెంగళూరు స్పేస్ ఎక్స్‌పోలో ఫ్రాన్స్ భాగస్వామ్యం, ఇరు దేశాల అంతరిక్ష సంస్థలు, పరిశ్రమలు, అభివృద్ధి చెందుతున్న అంతరిక్ష వ్యవస్థల మధ్య పరస్పర సహకారాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు ఉన్న అవకాశాలపై ఇరు దేశాల నేతలు చర్చించారు.

2026 సెప్టెంబర్ 28 నుంచి 30 వరకు ప్రొఫెసర్ బాప్టిస్ట్ భారత్‌లో పర్యటించనున్నారు. ఈ సందర్భంగా బెంగళూరులోని ఇస్రో కేంద్రాలను సందర్శించి, డాక్టర్‌ జితేంద్ర సింగ్‌ను కలవాలనే ఆసక్తిని ఆయన వ్యక్తం చేశారు. సాధ్యమైన సహకార రంగాలు, పారిస్ సదస్సులో ప్రతిపాదించిన అదనపు ప్రజెంటేషన్లపై ఇరు దేశాల బృందాలు సంప్రదింపులను కొనసాగించాలని ఇరువురు నేతలు అంగీకరించారు.

భారత్, ఫ్రాన్స్‌లు దాదాపు ఆరు దశాబ్దాలుగా సన్నిహిత అంతరిక్ష భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి. ఇస్రో, ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన సీఎన్‌ఈఎస్‌ మధ్య సహకారంలో మేఘా-ట్రాపిక్స్, సారళ్‌ వంటి సంయుక్త ఉపగ్రహ యాత్రలు ఉన్నాయి.  భూ పరిశీలన, వాతావరణ సంబంధిత అనువర్తనాల రంగాల్లోనూ ఇరు దేశాలు మరింత సహకారాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి.

ఆవిష్కరణలు, పరిశోధన, మానవ సహిత అంతరిక్షయానం, సాంకేతిక అభివృద్ధి, ప్రైవేటు అంతరిక్ష రంగం భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంపొందించడం ద్వారా అంతరిక్ష రంగంలో భారత్-ఫ్రాన్స్ సహకారాన్ని మరింతగా బలోపేతం చేయాలన్న తమ నిబద్ధతను ఇరు దేశాలు ప్రకటించడంతో సమావేశం ముగిసింది.

***