ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಪ್ರಕೋಪ ಪ್ರವಾಹಗಳು (GLOF) ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತಗಳ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಮಾಲಯ ರಾಜ್ಯಗಳು/ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದ್ ಮೋಹನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA), ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ (CWC), ಭಾರತ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಭೂ-ಮಾಹಿತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸ್ಥಾಪನೆ (DGRE) ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ GLOF ಗಳ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ದುರ್ಬಲ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಳಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಸಕಾಲಿಕ ಪ್ರಸರಣ, ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ದುರ್ಬಲ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು, ಮುಂಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ, ಸಮುದಾಯ ಸನ್ನದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿಯೋಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸನ್ನದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದವು. ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ನದ್ಧತೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು, ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕುರಿತು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.

ದುರ್ಬಲ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಹೇಳಿದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.

GLOFಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ-ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಅಪಾಯ-ಮಾಹಿತಿ ಯೋಜನೆ, ತಡೆಗಟ್ಟುವ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ಮುಂಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ತೀವ್ರ ಘಟನೆಯ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. 2024 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ GLOF ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ದುರ್ಬಲ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಂತರ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ, ಅಪಾಯದ ಮಾಹಿತಿಯ ನಿಯಮಿತ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

*****