কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰী শ্ৰী ভূপেন্দ্র যাদৱে আজি নতুন দিল্লীত 'জীৱিকা আৰু উপাৰ্জনৰ স্তম্ভ হিচাপে বাঘৰ গাঁথনিৰ দৃশ্যপটঃ সংৰক্ষণ, জৈৱ-অৰ্থনীতি আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন' শীৰ্ষক বিষয়বস্তু সন্দৰ্ভত দুদিনীয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্মশালা উদ্বোধন কৰে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিগ কেট এলায়েন্স (আই বি চি এ), এছিয়ান ডেভেলপমেণ্ট বেংক (এ ডি বি) আৰু নেশ্যনেল টাইগাৰ কনজাৰভেচন অথৰিটি (এন টি চি এ), পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয় (এম অ’ ই এফ চি চি) ৰ দ্বাৰা যৌথভাৱে ২০২৬ চনৰ ২-৩ ছেপ্টেম্বৰত এই কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে।

মঞ্চত উপস্থিত বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল সচিব (ইএফচিচি), শ্ৰী তন্ময় কুমাৰ; ডিজি (বন) আৰু বিশেষ সচিব (ইএফচিচি), শ্ৰী সুশীল কুমাৰ অৱস্তি; ডিজি আইবিচিএ, শ্ৰী এছ পি যাদৱ; ভাৰতৰ দেশ সঞ্চালক (এডিবি), শ্ৰী মিয়া ওকাৰ উপৰি মন্ত্ৰালয়, আইবিচিএ, এনটিচিএ, এডিবিৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকল আৰু টাইগাৰ ৰেঞ্জ দেশসমূহৰ প্ৰতিনিধিসকল। এই আলোচনাত বাঘৰ গাঁথনিৰ দৃশ্যপটক প্ৰাকৃতিক মূলধন হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া, পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সেৱাৰ মূল্যৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা আৰু সংৰক্ষণ, জৈৱ অৰ্থনীতি তথা পৰিৱেশ পৰ্যটন কেনেকৈ বহনক্ষম জীৱিকা, স্থানীয় উপাৰ্জন সৃষ্টি আৰু দীৰ্ঘম্যাদী পৰিৱেশগত সুৰক্ষাৰ মূল চালক হিচাপে কাম কৰিব পাৰে তাৰ অন্বেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হ’ব।

উদ্বোধনী অধিৱেশনত সম্বোধন কৰি শ্ৰী যাদৱে বাঘ প্ৰকল্পৰ অধীনত ভাৰতৰ উল্লেখযোগ্য সংৰক্ষণ যাত্ৰাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি জোৰ দি কয় যে বাঘৰ জীয়াই থকাটো অৰণ্য, ঘাঁহনি, নদী, চিকাৰ প্ৰজাতি, বন্যপ্ৰাণী কৰিডৰ আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ স্বাস্থ্যৰ সৈতে অন্তৰ্নিহিতভাৱে জড়িত। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে বাঘৰ গাঁথনিৰ দৃশ্যপটে পানী সুৰক্ষা, কাৰ্বন সংৰক্ষণ, জলবায়ু নিয়ন্ত্ৰণ, জৈৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ আৰু জীৱিকাৰ সহায়ৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশতন্ত্ৰত সেৱা প্ৰদান কৰি মূল্যৱান প্ৰাকৃতিক মূলধনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে প্ৰজাতি-কেন্দ্ৰিক সংৰক্ষণৰ বাহিৰেও সংহত গাঁথনিৰ দৃশ্যপট ব্যৱস্থাপনাৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ জৰিয়তে একে সময়তে পৰিৱেশগত সুৰক্ষা আৰু আৰ্থ-সামাজিক উন্নয়নৰ অগ্ৰগতি সাধন কৰে।তেওঁ প্ৰকৃতিভিত্তিক সমাধান, উদ্ভাৱনীমূলক বিত্তীয় ব্যৱস্থা আৰু সম্প্ৰদায়ভিত্তিক পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।

শ্ৰী যাদৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয়, "সম্প্রীতিৰ সৈতে সংৰক্ষণ আৰু মানৱ-প্ৰকৃতিৰ সহাৱস্থান পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ ভেটি হোৱা উচিত।" তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সংৰক্ষণৰ অৰ্থ হৈছে গুণগত মানৰ খাদ্যৰ সুৰক্ষা, যিটো অৱশেষত মানৱ প্ৰজাতিৰ জীয়াই থকাৰ বাবে অত্যাৱশ্যকীয়। মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে বিশ্বই মৰুভূমি আৰু মাটিৰ আৰ্দ্ৰতা হ্ৰাস আৰু মাটিৰ গুণগত মানৰ অৱনতিৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছে। প্ৰকৃতিৰ সুৰক্ষাৰ উপৰি বহনক্ষম সামাজিক-অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ সুবিধাৰ বাবে স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ জ্ঞানৰ প্ৰয়োগ কৰি বাঘৰ গাঁথনিৰ দৃশ্যপটৰ সংৰক্ষণে এই পৰিস্থিতিত প্ৰধান গুৰুত্ব বহন কৰে।

মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কৰ্মশালাৰ অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক পৰম্পৰাগত জ্ঞানক সংহিতাবদ্ধ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত আলোচনা কৰিবলৈ আৰু সেই জ্ঞানক কথোপকথন, জৈৱ-অৰ্থনীতি আৰু পৰিৱেশ-পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত নীতি প্ৰস্তুতকৰণৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। এই কৰ্মশালাত জ্ঞানৰ আদান-প্ৰদান, ক্ষমতা নিৰ্মাণ, স্থানীয় জ্ঞানৰ আদান-প্ৰদান আৰু নীতি নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰকৃতিৰ ৰূপান্তৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। তেওঁ লগতে কয় যে আই বি চি এ-য়ে পৰিৱেশ সংৰক্ষণ নীতি প্ৰস্তুত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত গোলকীয় দক্ষিণৰ পৰা স্থানীয় জ্ঞানক একত্ৰিত কৰিবলৈ নেতৃত্ব ল'ব লাগিব।

অনুষ্ঠানৰ সময়ত, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিগ কেট এলায়েন্স (আই বি চি এ) আৰু এছিয়ান ডেভেলপমেণ্ট বেংক (এ ডি বি)-এ এক বুজাবুজি চুক্তি স্বাক্ষৰৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্বক আনুষ্ঠানিক ৰূপ দিয়ে। এই মিত্ৰতা প্ৰাকৃতিক গাঁথনিৰ দৃশ্যপট সংৰক্ষণ, বহনক্ষম বিকাশ, ক্ষমতা নিৰ্মাণ, জ্ঞানৰ বিনিময় আৰু প্ৰকৃতি-অনুকূল বিত্তীয় পদক্ষেপৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। শ্ৰী যাদৱে প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দৃষ্টিভংগীৰ অধীনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিগ কেট এলায়েন্স (আই বি চি এ) ৰ বৰ্ধিত ভূমিকাৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰি সাতটা বিশেষ মেকুৰী প্ৰজাতিৰ সংৰক্ষণৰ বাবে কাম কৰা দেশ আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মাজত সহযোগিতাৰ বাবে এক গোলকীয় মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিছে।

আই বি চি এ আৰু এ ডি বি-ৰ মাজৰ অংশীদাৰিত্বক আদৰণি জনাই শ্ৰী মিয়া ওকাই জনায় যে ২০২৬ চনত ভাৰতৰ সৈতে এ ডি বি-ৰ অংশীদাৰিত্বৰ ৪০ বছৰ সম্পূৰ্ণ হৈছে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে বিগ কেট ৰেঞ্জৰ দেশসমূহৰ সৈতে ভাগ বতৰা কৰিবলৈ ভাৰতে পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু বহনক্ষম সামাজিক-অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ বিশাল অভিজ্ঞতা কঢ়িয়াই আনিছে। শ্ৰী ওকাই বিগ কেট ৰেঞ্জৰ পৰিসৰৰ দেশসমূহক একত্ৰিত কৰা আৰু ভাৰতৰ সমৃদ্ধ সংৰক্ষণৰ অভিজ্ঞতা ভাগ বতৰা কৰাৰ লগতে পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে বহনক্ষম বিত্তীয় সুযোগ সৃষ্টি কৰাত এডিবি-য়ে পালন কৰা ভূমিকাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।

এই কৰ্মশালাত বাংলাদেশ, ভূটান, কম্বোডিয়া, মালয়েছিয়া, নেপাল আৰু ভিয়েটনামৰ বিশিষ্ট আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞ আৰু চৰকাৰী প্ৰতিনিধিসকলৰ লগতে এম অ’ ই এফ চি চি-ৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকল, সমগ্ৰ দেশৰ ৰাজ্যিক বন বিভাগ আৰু ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ প্ৰতিনিধিসকল, উন্নয়ন অংশীদাৰ, গৱেষক, সংৰক্ষণ অনুশীলনকাৰী আৰু অন্যান্য মুখ্য অংশীদাৰসকল একত্ৰিত হয়। ই অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান, আঞ্চলিক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ প্ৰচাৰ  তথা বহনক্ষম উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যসমূহক আগুৱাই নিয়াৰ সময়ত প্ৰাকৃতিক গাঁথনিৰ দৃশ্যপট সংৰক্ষণ শক্তিশালী কৰাৰ হকে উদ্ভাৱনীমূলক পদ্ধতি চিনাক্তকৰণৰ বাবে এক অনন্য মঞ্চ প্ৰদান কৰে।

*****

VM/DD