কেন্দ্ৰীয় উপভোক্তা সুৰক্ষা কৰ্তৃপক্ষই (চিচিপিএ) আইনৰ অধীনত প্ৰয়োজনীয় বাধ্যতামূলক নিয়ন্ত্ৰক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা অবিহনে ইয়াৰ ই-কমাৰ্চ প্লেটফৰ্মত এমোনিয়াম নাইট্ৰেটৰ অনলাইন তালিকা, হোষ্টিং, বিজ্ঞাপন আৰু বিক্ৰীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ডায়েল4 ট্ৰেড টেকন’লজীছ প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ ওপৰত ১০ লাখ টকাৰ জৰিমনা আৰোপ কৰিছে। মুখ্য আয়ুক্ত শ্ৰীমতী নিধি খাৰে আৰু আয়ুক্ত শ্ৰী অনুপম মিশ্ৰৰ নেতৃত্বত চিচিপিএ-য়ে গ্ৰাহক সুৰক্ষা আইন, ২০১৯ -ৰ ধাৰা ১০, ২০ আৰু ২১-ৰ অধীনত চূড়ান্ত নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে।

চি চি পি -য়ে ইয়াৰ প্লেটফৰ্মত বিস্ফোৰক আইন, ১৮৮৪-ৰ অধীনত বিস্ফোৰক হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা এমোনিয়াম নাইট্ৰেট বা আন যিকোনো পদাৰ্থৰ তালিকা, হোষ্টিং, বিজ্ঞাপন বা বিক্ৰীৰ সুবিধা তাৎক্ষণিকভাৱে বন্ধ কৰিবলৈ ডায়েল4 ট্ৰেডক নিৰ্দেশ দিছে।

চিচিপিএ-য়ে বাধ্যতামূলক প্ৰকাশ আৰু প্ৰমাণীকৰণৰ অনুপস্থিতি বিচাৰি পাইছে

এই প্লেটফৰ্ম পৰীক্ষা কৰাৰ সময়ত, চি চি পি এ-য়ে গম পায় যে পৰ্যাপ্ত সুৰক্ষা ব্যৱস্থা অবিহনে এমোনিয়াম নাইট্ৰেট তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু ক্ৰয়ৰ বাবে উপলব্ধ কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত আছেঃ

• বিক্ৰেতাৰ বৈধ পিইএছঅ’(পেট্ৰ’লিয়াম আৰু বিস্ফোৰক সুৰক্ষা সংস্থা) অনুজ্ঞাপত্ৰৰ সবিশেষ প্ৰকাশ কৰা।
• ক্ৰয় কৰাৰ আগতে ক্ৰেতাৰ পৰিচয় আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰৰ স্থিতিৰ প্ৰমাণীকৰণ।
• এমোনিয়াম নাইট্ৰেট নীতি, ২০১২ -ৰ অধীনত প্ৰয়োজন অনুসৰি লেনদেনৰ সন্ধানযোগ্যতা নিশ্চিত কৰাৰ ব্যৱস্থা।
• পদাৰ্থৰ দখল আৰু ব্যৱহাৰৰ ওপৰত আইনী সীমাবদ্ধতা তথা অননুমোদিত দখলৰ পৰিণাম সম্পৰ্কে সতৰ্কবাণী।

তালিকাখনৰ লগত বিস্ফোৰণ আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ দেখুওৱা ছবিও আছিল। চি চি পি এ-য়ে লক্ষ্য কৰে যে এনে চিত্ৰই সামগ্ৰীৰ বিপজ্জনক আৰু নিয়ন্ত্ৰিত প্ৰকৃতি সম্পৰ্কে যোগাযোগ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে সামগ্ৰীটোৰ প্ৰতি মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।

চি চি পি এ-ৰ মতে ডিজিটেল বজাৰত দেখুওৱা আৰু ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণৰ সৈতে যোগাযোগ কৰা সামগ্ৰীৰ তালিকা গ্ৰাহক সুৰক্ষা আইন, ২০১৯-ৰ ধাৰা ২ (১)-ৰ অধীনত ‘বিজ্ঞাপন’ ৰ সংজ্ঞাৰ ভিতৰত পৰে। কৰ্তৃপক্ষই লগতে কয় যে ব্যৱহাৰকাৰীসকলক ইয়াৰ বৈধ ক্ৰয়ৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত অনুজ্ঞাপত্ৰৰ প্ৰয়োজন বুলি অৱগত নকৰাকৈ সাধাৰণ উপভোক্তা সামগ্ৰীৰ দৰে বিক্ৰীৰ বাবে নিয়ন্ত্ৰিত বিস্ফোৰক পদাৰ্থ উপস্থাপন কৰাটো আইনৰ ধাৰা ২(২৮) আৰু ২ (৪৭)  ৰ অধীনত এক বিভ্রান্তিমূলক বিজ্ঞাপন আৰু অন্যায় বাণিজ্য অনুশীলন।

ডায়েল4 ট্রেডে দাবী কৰিছিল যে ই ব্যৱসায়ৰ-পৰা-ব্যৱসায় (বি2বি) বজাৰৰ মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে কাম কৰে আৰু তৃতীয় পক্ষৰ বিক্ৰেতাসকলে আপলোড কৰা তালিকাৰ বাবে দায়বদ্ধ হ'ব নালাগে। চি চি পি এ-য়ে যুক্তিটো নাকচ কৰি উল্লেখ কৰিছিল যে প্লেটফৰ্মে এককৰ দৰে কম পৰিমাণে পদাৰ্থ ক্ৰয় কৰাৰ অনুমতি দিছিল আৰু সাধাৰণতে বি2বি মডেলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত নিম্নতম অৰ্ডাৰৰ পৰিমাণ বা প্ৰতিষ্ঠানিক-ক্ৰেতা প্ৰমাণীকৰণ প্ৰণালী নাছিল।

চি চি পি এ-য়ে তথ্য প্ৰযুক্তি আইন, ২০০০-ৰ ধাৰা ৭৯ -ৰ অধীনত মধ্যৱৰ্তী -বন্দৰ সুৰক্ষাৰ ওপৰত ডায়েল4 ট্ৰেডৰ নিৰ্ভৰশীলতাও পৰীক্ষা কৰিছিল। কৰ্তৃপক্ষই লক্ষ্য কৰিছিল যে এনে সুৰক্ষা নিৰ্ধাৰিত যথাযথ যত্নৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ অনুপালনা সাপেক্ষে। ইয়াত দেখা গৈছে যে নিয়ন্ত্ৰিত আৰু বিপদজনক পদাৰ্থৰ ক্ষেত্ৰত তালিকাভুক্ত কৰাৰ সময়ত প্ৰমাণীকৰণৰ পৰিৱৰ্তে চিনাক্তকৰণৰ পাছত কেৱল প্ৰতিক্ৰিয়াশীলভাৱে তালিকাসমূহ আঁতৰোৱাৰ ওপৰত আধাৰিত এক অনুপালন ব্যৱস্থা পৰ্যাপ্ত নাছিল।

চি চি পি এ-য়ে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে ডায়েল4 ট্ৰেডৰ বিক্ৰেতাসকলক ব্লক কৰা আৰু ইয়াৰ প্লেটফৰ্মৰ পৰা সামগ্ৰীসমূহ তালিকাভুক্ত কৰাৰ ক্ষমতা আছিল, যি সূচায় যে প্লেটফৰ্মে ইয়াত দেখুওৱা সমলৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

ই-কমাৰ্চ প্লেটফৰ্মসমূহৰ খণ্ডভিত্তিক পৰীক্ষা

বিপজ্জনক ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, বিস্ফোৰক পদাৰ্থ আৰু আনুষংগিক পূৰ্বসূৰীৰ অননুমোদিত অনলাইন বিক্ৰীৰ সন্দৰ্ভত ই-কমাৰ্চ প্লেটফৰ্মসমূহৰ চিচিপিএ-ৰ চলি থকা পৰীক্ষাৰ অংশ হিচাপে ডায়েল4 ট্ৰেডৰ বিৰুদ্ধে এই পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ অধীনত থকা পদাৰ্থসমূহৰ ভিতৰত আছে এমোনিয়াম নাইট্ৰেট, গান পাউডাৰ, পিকৰিক এচিড আৰু পেণ্টাৰিথ্ৰিটল টেট্ৰানিট্ৰেট (পিইটিএন)।

এই বিষয়টো বৰ্তমান নিম্নলিখিত মঞ্চসমূহৰ সন্দৰ্ভত পৰীক্ষাধীন হৈ আছেঃ

১. ইণ্ডিয়া মাৰ্ট

  ২.  জাষ্ট ডায়েল

  ৩.  চিগমা-অলড্ৰিচ ইণ্ডিয়া

  ৪.  এক্সপৰ্টাৰ্চ ইণ্ডিয়া

  ৫. আইবায়েকেমিকেলছ

  ৬. আলফা কেমিকা

  ৭. ট্ৰেড ইণ্ডিয়া

চি চি পি এ-য়ে ই-কমাৰ্চ প্লেটফৰ্মসমূহৰ দ্বাৰা উপযুক্ত পৰিশ্ৰমৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা দোহাৰে

চিচিপিএ-য়ে উল্লেখ কৰে যে এমোনিয়াম নাইট্ৰেট হৈছে এক নিয়ন্ত্ৰিত পদাৰ্থ যাৰ নিৰ্ধাৰিত সুৰক্ষা ব্যৱস্থা অবিহনে অননুমোদিত বিক্ৰী বা অধিকাৰে ৰাজহুৱা সুৰক্ষাৰ বাবে বিপদৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কৰ্তৃপক্ষই পুনৰ কয় যে গ্ৰাহকসকলে অনলাইন ক্ৰয় কৰোঁতে সামগ্ৰীৰ তালিকা আৰু বিৱৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে আৰু ই-কমাৰ্চ প্লেটফৰ্মসমূহে নিয়ন্ত্ৰিত সামগ্ৰীৰ সৈতে লেনদেন কৰোঁতে উপযুক্ত পৰিশ্ৰম কৰাৰ প্ৰয়োজন।

চিচিপিএ-য়ে গ্ৰাহকৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা, অন্যায় বাণিজ্য অনুশীলন প্ৰতিৰোধ কৰা আৰু ই-কমাৰ্চ প্লেটফৰ্মৰ দ্বাৰা অনুপালন শক্তিশালী কৰা, বিশেষকৈ নিয়ন্ত্ৰিত আৰু বিপজ্জনক সামগ্ৰীৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ নিশ্চিত কৰে।

চূড়ান্ত অৰ্ডাৰটো চিচিপিএ ৱেবছাইটত উপলব্ধঃ https://ccpa.doca.gov.in

***

RT/ ARC/MK