কেন্দ্ৰীয় কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ তথা গ্ৰামোন্নয়ন মন্ত্ৰী শ্ৰী শিৱৰাজ সিং চৌহানে আজি নতুন দিল্লীত কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ উপাচাৰ্যসকলৰ ৩৬সংখ্যক বাৰ্ষিক সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে। “বিকশিত ভাৰত@২০৪৭ৰ বাবে কৃষি উচ্চ শিক্ষাৰ পুনৰ কল্পনা” শীৰ্ষক বিষয়বস্তুক কেন্দ্ৰ কৰি আয়োজিত এই দুদিনীয়া সন্মিলনখনত (২৫–২৬ আগষ্ট ২০২৬) ভৱিষ্যতৰ উপযোগী কৃষি শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ আৰু অগ্ৰাধিকাৰসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ উপাচাৰ্যসকল, ডেয়াৰ (DARE) আৰু আইচিএআৰৰ (ICAR) জ্যেষ্ঠ কর্মকর্তা বৃন্দ, উপ-মহাপ্ৰৱন্ধকসকল, অতিৰিক্ত মহাপ্ৰৱন্ধকসকল আৰু জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানীসকল একত্ৰিত হৈছে।

উদ্বোধনী সত্ৰত কেন্দ্ৰীয় কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ ৰাজ্যমন্ত্ৰীদ্বয় ক্ৰমে শ্ৰী ভাগীৰথ চৌধুৰী আৰু শ্ৰী ৰামনাথ ঠাকুৰ লগতে ডেয়াৰৰ সচিব তথা আইচিএআৰৰ মহাপ্ৰবন্ধক ড° এম. এল. জাট আৰু অন্যান্য জ্যেষ্ঠ বিষয়া তথা বিশিষ্ট ব্যক্তিসকল উপস্থিত থাকে।

সন্মিলনত ভাষণ প্ৰসংগত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী শ্ৰী শিৱৰাজ সিং চৌহানে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে কৃষি শিক্ষাৰ সফলতা কেৱল বিতৰণ কৰা ডিগ্ৰীৰ সংখ্যাৰে নহয়, বৰঞ্চ সৃষ্টি কৰা জ্ঞান আৰু দক্ষতা তথা কৃষকসকলৰ জীৱনলৈ অনা স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনৰ দ্বাৰা মাপ কৰা উচিত। তেওঁ কৃষি শিক্ষাক ব্যৱহাৰিক, প্ৰযুক্তি-চালিত আৰু কৃষকসকলৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে সংগতিপূৰ্ণ কৰি তুলিবলৈ ইয়াৰ নতুনকৈ ৰূপায়ন কৰাৰ আহ্বান জনায়। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়, আইচিএআৰ, কেভিকে (KVKs), এফপিঅ' (FPOs), উদ্যোগ আৰু কৃষকসকলৰ মাজত শক্তিশালী সহযোগিতাৰ জৰিয়তে গৱেষণাগাৰৰ পৰা পথাৰলৈ লৈ যাব লাগিব। তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহক স্পষ্ট লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ, কাৰ্যকৰী ৰোডমেপ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আৰু ফলাফলসমূহ জুখিবলৈ অনুৰোধ জনায়, যাতে প্ৰতিটো সন্মিলনে সুনিৰ্দিষ্ট সিদ্ধান্ত গ্ৰহণলৈ লৈ যায় আৰু বিকশিত ভাৰতৰ বাবে এটি আধুনিক, সুস্থিৰ আৰু সমৃদ্ধিশালী কৃষি খণ্ড গঠনত অৱদান যোগায়।

কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ ৰাজ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী ভাগীৰথ চৌধুৰীয়ে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে এখন বিকশিত ভাৰতৰ বাবে এক শক্তিশালী আৰু সমৃদ্ধিশালী কৃষি খণ্ড তথা সৱলীকৃত কৃষকৰ প্ৰয়োজন। তেওঁ কয় যে খাদ্য অভাৱৰ পৰা আত্মনিৰ্ভৰশীলতালৈ ভাৰতৰ যাত্ৰাই কৃষক, বিজ্ঞানী, শিক্ষক আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ যৌথ অৱদানক প্ৰতিফলিত কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী অগ্ৰাধিকাৰ হ'ব কৃষিক প্ৰযুক্তি-চালিত, উদ্ভাৱনীমূলক আৰু ভৱিষ্যতৰ উপযোগী কৰি তোলাটো। তেওঁ আধুনিক প্ৰযুক্তি, গৱেষণা, উদ্যোগীতা আৰু কৃষি-ব্যৱসায়ত সুযোগ সৃষ্টি কৰি যুৱক-যুৱতীসকলক কৃষিৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ লগতে কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়সমূহক শিক্ষা আৰু গৱেষণাক কৃষকৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে খাপ খুৱাবলৈ আহ্বান জনায়। তেওঁ আশা প্রকাশ কৰে যে উপাচাৰ্যসকলৰ সন্মিলনৰ আলোচনাই বিকশিত ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি কৃষি শিক্ষাক শক্তিশালী কৰিব, উদ্ভাৱনক প্ৰসাৰিত কৰিব আৰু এক স্থিতিস্থাপক, বহনক্ষম তথা সমৃদ্ধিশালী কৃষি খণ্ড গঠনত অৱদান যোগাব।

কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ ৰাজ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী ৰামনাথ ঠাকুৰে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে বিকশিত ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী লাভ কৰাৰ বাবে কৃষিক শক্তিশালী কৰা আৰু কৃষকসকলক সৱলীকৰণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। তেওঁ কৃষি শিক্ষাক আধুনিকীকৰণ কৰা, উদ্ভাৱনক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু উদ্ভৱ হৈ থকা প্রত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় জ্ঞান তথা দক্ষতাৰ সৈতে যুৱচামক সজাগ কৰি তোলাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক আঙুলিয়াই দিয়ে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে গৱেষণা আৰু শিক্ষা কৃষকৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত হৈ থাকিব লাগিব আৰু ব্যৱহাৰিক তথা পথাৰ পৰ্যায়ৰ সমাধানলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব লাগিব। তেওঁ বহনক্ষম আৰু প্ৰযুক্তিচালিত কৃষিৰ ওপৰত দৃঢ় গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহক উদ্ভাৱন, উদ্যোগীতা আৰু উৎকৃষ্টতাৰ সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিবলৈ আহ্বান জনায়। তেওঁ আস্থা ব্যক্ত কৰে যে শিক্ষা, গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰ ক্ষেত্ৰত যৌথ প্ৰচেষ্টাই কৃষি ৰূপান্তৰক ত্বৰান্বিত কৰিব আৰু কৃষকসকলৰ আয় তথা জীৱিকা বৃদ্ধিত অৱদান যোগাব।

ডেয়াৰৰ সচিব তথা আইচিএআৰৰ মহাপ্ৰবন্ধক ড° এম. এল. জাটে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে বিকশিত ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী লাভ কৰিবলৈ কৃষি উচ্চ শিক্ষাৰ এক মৌলিক ৰূপান্তৰৰ প্ৰয়োজন, পৰম্পৰাগত আৰ্হিৰ পৰা এক ভৱিষ্যতৰ উপযোগী, দক্ষতা-চালিত আৰু উদ্ভাৱনমুখী পৰিস্থিতিতন্ত্ৰলৈ পৰিৱৰ্তন অনিবাৰ্য। তেওঁ উদ্যোগ-শিক্ষায়তনৰ অংশীদাৰিত্ব শক্তিশালী কৰা, চাহিদাভিত্তিক গৱেষণাক প্ৰসাৰিত কৰা, সবল স্বীকৃতি সুনিৰ্দিষ্ট কৰা আৰু তথ্য-চালিত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁ আলোকপাত কৰে যে বৈজ্ঞানিক জ্ঞানক পথাৰ পৰ্যায়ৰ সমাধানলৈ আৰু কৃষকসকলৰ বাবে স্পষ্ট লাভলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষা, গৱেষণা আৰু সম্প্ৰসাৰণৰ নিৰবচ্ছিন্ন সংহতি অতি প্ৰয়োজনীয়। তেওঁ লগতে কয়, “ভৱিষ্যৎ কৃষি শিক্ষাৰ লক্ষ্য কেৱল ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰাত সীমাবদ্ধ নাথাকি ৰাষ্ট্ৰীয় অগ্ৰাধিকাৰ আৰু ভাৰতীয় কৃষিৰ বিকশিত প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি দক্ষ, উদ্ভাৱনীমূলক আৰু বিশ্বস্তৰতাত প্ৰতিযোগিতামূলক মানৱ মূলধন সৃষ্টি কৰা হোৱা উচিত।”

এই সন্মিলনত ছাত্ৰকেন্দ্ৰিক সংস্কাৰ, উচ্চ শিক্ষা, শিক্ষক বিকাশ, প্ৰতিষ্ঠানিক শক্তিশালীকৰণ, মান উন্নতকৰণ, শৈক্ষিক সংস্কাৰ, গৱেষণা, উদ্ভাৱন আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক উৎকৃষ্টতাক সামৰি ১৪টা কাৰ্যসূচীৰ বিষয় সামৰি লোৱা পাঁচটা সত্ৰৰ আধাৰত সজোৱা হৈছে। ছাত্ৰকেন্দ্ৰিক সংস্কাৰ আৰু কৃষি উচ্চ শিক্ষাৰ ওপৰত হোৱা আলোচনাত পূৰ্বৰ উপাচাৰ্যসকলৰ সন্মিলনৰ কাৰ্যপন্থা প্ৰতিবেদন, নামভৰ্তি ব্যৱস্থা, গৱেষণা জলপানি আৰু আসন আৱণ্টনৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্য/শিতানভিত্তিক ৪০% নিষেধাজ্ঞা আদি বিষয়সমূহ সামৰি লোৱা হয়।

কৃষি শিক্ষাক অধিক সহজলভ্য আৰু অন্তৰ্ভূক্তিমূলক কৰি তুলিবলৈ আইচিএআৰ-এআইকিউ পৰামৰ্শদাতা, পশু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ বাবে পৃথক পি এইচ ডি পৰামৰ্শদাতা আৰু কৃষি-যোগ্যতা সম্পন্ন তথা হিন্দী মাধ্যমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে স্নাতক ডিগ্ৰীৰ যোগ্যতাক লৈও আলোচনাত গুৰুত্ব দিয়া হয়।

ৰাষ্ট্ৰীয় অগ্ৰাধিকাৰৰ সৈতে জেআৰএফ/এছআৰএফ (JRF/SRF) গৱেষণা সংগতিপূৰ্ণ কৰিবলৈ, স্বীকৃতি আৰু মান নিশ্চিতকৰণ শক্তিশালী কৰিবলৈ আৰু বিত্তীয় ব্যৱস্থাপনা, জবাবদিহিতা তথা কাৰ্যক্ষমতা-ভিত্তিক পুঁজি উন্নত কৰিবলৈ গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থাসমূহো সন্মিলনত পৰ্যালোচনা কৰা হয়। শক্তিশালী উদ্যোগ-শিক্ষায়তনৰ সংযোগ, এপ্ৰেণ্টিশ্বিপ আৰু ইণ্টাৰ্ণশ্বিপ, পাঠ্যক্ৰম সংশোধনী, আৰু দ্বৈত তথা যুটীয়া ডিগ্ৰী কাৰ্যসূচী আৰু শৈক্ষিক বিনিময়ৰ প্ৰসাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।

শিক্ষক উন্নয়ন আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক শক্তিশালীকৰণৰ অধীনত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে কৃষি আৰু মিত্ৰ বিজ্ঞানৰ ডিগ্ৰীৰ সমতা, প্ৰশিক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা চিনাক্তকৰণ, প্ৰশিক্ষণ মডিউল বিকাশ আৰু বিশেষজ্ঞ/ডমেইন মেপিং আদি বিষয়ত আলোচনা কৰে। শৈক্ষিক পৰিস্থিতিতন্ত্ৰলৈ পেছাদাৰী পাৰদৰ্শিতা আৰু ব্যৱহাৰিক জ্ঞান আনিবলৈ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়সমূহক প্ৰস্তাৱিত পেছাদাৰী অধ্যাপকৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ বিষয়েও আলোচনা কৰা হয়।

সন্মিলনত প্ৰমাণ-ভিত্তিক পৰিকল্পনা, পৰ্যবেক্ষণ আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ বাবে এক সৱল কৃষি শিক্ষা তথ্য পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ বিকাশৰ কথাটো অধিক বিবেচনা কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক গ্ৰাম্য বাস্তৱতাৰ সৈতে সংযোগ কৰাত আৰু গ্ৰাম্য ৰূপান্তৰক সমৰ্থন কৰাত গ্ৰাম্য কৃষি কৰ্ম অভিজ্ঞতা শক্তিশালী কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে আলোকপাত কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশ প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ পৰ্যবেক্ষণ, মূল্যায়ন, শিক্ষন আৰু প্ৰভাৱ মূল্যায়ন আৰু এগ্ৰিইউনিফেষ্ট (Agriunifest) তথা এগ্ৰিছ'ৰ্টছ-২০২৬ত কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ অধিক অংশগ্ৰহণৰ বিষয়সমূহো আলোচনাত সামৰি লোৱা হয়।

শৈক্ষিক সংস্কাৰ, গৱেষণা, উদ্ভাৱন আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক উৎকৃষ্টতাৰ ওপৰত হোৱা আলোচনাত ভাৰতীয় কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় সংঘৰ (IAUA) সাধাৰণ কাৰ্যসূচী আইটেম, ইউজিচি (UGC) পিএইচডি নিয়মাৱলী, ২০১৬ৰ একেধৰণৰ ৰূপায়ন আৰু গৱেষণাক ব্যৱহাৰিক প্ৰযুক্তি আৰু উদ্ভাৱনলৈ ত্বৰান্বিত কৰিবলৈ ৰাজ্যিক কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ মাজত প্ৰযুক্তি প্ৰস্তুতি স্তৰৰ (TRL) প্ৰসাৰ আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। সন্মিলনখনত কৃষি আৰু মিত্ৰ খণ্ডৰ বাবে এনআইআৰএফ (NIRF) ৰেটিং মাপকাঠিসমূহ আৰু অধ্যাপকৰ পেছাদাৰীসকলৰ জৰিয়তে পাৰদৰ্শিতা ভাগ-বতৰা কৰাৰ কৌশলসমূহৰ বিষয়েও আলোচনা কৰা হয়।

আলোচনা সমূহে যৌথভাৱে শিক্ষা, গৱেষণা, উদ্ভাৱন, উদ্যোগ আৰু গ্ৰাম্য ব্যস্ততাক একত্ৰিত কৰি কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়সমূহক গতিশীল, প্ৰযুক্তি-সক্ষম আৰু ফলাফল-মুখী পৰিস্থিতিতন্ত্ৰলৈ বিকশিত কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। শক্তিশালী শৈক্ষিক অংশীদাৰিত্ব, মান নিশ্চিতকৰণ, তথ্য-চালিত শাসন ব্যৱস্থা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অগ্ৰাধিকাৰৰ সৈতে সংগতিপূৰ্ণ গৱেষণাক বিশ্বস্তৰতাত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ গঢ়ি তোলাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি চিহ্নিত কৰা হয়।

ইফালে, আইচিএআৰৰ কৃষি শিক্ষাৰ উপ-মহাপ্ৰবন্ধক ড° যশপাল মালিকে আদৰণি ভাষণ প্ৰদান কৰে। উদ্বোধন সত্ৰত পূৰ্বৰ সন্মিলনৰ কাৰ্যপন্থা প্ৰতিবেদনৰ ওপৰত উপস্থাপন আৰু আলোচনা লগতে পূৰ্বৰ সিদ্ধান্তসমূহৰ অগ্ৰগতিৰো পৰ্যালোচনা কৰা হয়।

****

RC/MS/DB