કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે આજે ટોક્યોમાં અગ્રણી જાપાનીઝ નાણાકીય અને રોકાણ સંસ્થાઓના વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે લાંબા ગાળાના મૂડી પ્રવાહને મજબૂત કરવા, રોકાણ ભાગીદારીને ગાઢ બનાવવા અને ભારતના વિકાસની યાત્રામાં જાપાનીઝ ભાગીદારીનો વિસ્તાર કરવા અંગે ચર્ચા કરી હતી.

આ બેઠકમાં MUFG, ડેવલપમેન્ટ બેંક ઓફ જાપાન (DBJ), મિઝુહો, મોર્ગન સ્ટેનલી, નોમુરા અને નિપ્પોન લાઈફના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓ એકઠા થયા હતા. ચર્ચાઓ ભારતના આર્થિક પરિદ્રશ્ય, ઉભરતી રોકાણની તકો અને ભારતમાં જાપાનીઝ સંસ્થાકીય રોકાણને વધુ સરળ બનાવવાના ઉપાયો પર કેન્દ્રિત હતી.

શ્રી ગોયલે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ છતાં ભારતે ગયા વર્ષે 7.7 ટકાનો ગ્રોથ નોંધાવ્યો હતો અને 2047 સુધીમાં USD 30 ટ્રિલિયનનું અર્થતંત્ર બનવા તરફ કામ કરી રહ્યું છે તે વાતને ટાંકીને ભારતીય અર્થતંત્રની શક્તિ અને સ્થિતિસ્થાપકતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે સતત આર્થિક વૃદ્ધિના મુખ્ય ચાલક બળો તરીકે ભારતની બેંકિંગ પ્રણાલીની મજબૂતી, મજબૂત મૂડી પર્યાપ્તતા, બિન-નિષ્પાદિત સંપત્તિઓ (NPA) નું નીચું સ્તર, વિસ્તરતો મધ્યમ વર્ગ અને વધતી જતી ખર્ચપાત્ર આવકને રેખાંકિત કરી હતી.

મંત્રીશ્રીએ સેમિકન્ડક્ટર્સ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ડેટા સેન્ટર્સ, રિન્યુઅલ એનર્જી, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, અદ્યતન ઉત્પાદન અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં જાપાનીઝ રોકાણકારો માટે નોંધપાત્ર તકો દર્શાવી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારતની વિસ્તરતી અક્ષય ઊર્જા ક્ષમતા અને રાષ્ટ્રીય પાવર ગ્રીડ ઊર્જા-ગહન ડિજિટલ ઉદ્યોગોના વિકાસ માટે મજબૂત પાયો પૂરો પાડે છે, જ્યારે ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન ઉત્પાદન અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે નવી તકો ઉભી કરી રહ્યું છે.

ભારત-જાપાન સંબંધોના વ્યૂહાત્મક અને વ્યાપક સ્વરૂપ પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારત વૈશ્વિક મેન્યુફેક્ચરિંગ, ટેકનોલોજી અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ હબ બનવાની તેની સફરમાં જાપાનને એક વિશ્વસનીય ભાગીદાર ગણે છે. તેમણે બૌદ્ધિક સંપદા સંરક્ષણ, ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી પ્રતિભાની ઉપલબ્ધતા, નીતિગત સુધારા અને વધુને વધુ અનુકૂળ વ્યાપાર વાતાવરણ ઊભું કરવા માટે ભારતની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂક્યો હતો.

જાપાનીઝ નાણાકીય સંસ્થાઓએ ભારત સાથેના તેમના વધતા જોડાણને શેર કર્યું હતું અને દેશની લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ પ્રત્યે મજબૂત વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. MUFG એ શ્રીરામ ફાઇનાન્સમાં આશરે USD 4 બિલિયનના રોકાણ અને અક્ષય ઊર્જા તેમજ હાઇડ્રોજન સહિતના ક્ષેત્રોમાં તેના વધતા રસ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. DBJ એ તેની સમર્પિત ઇન્ડિયા વ્યૂહરચના અને પ્રોપર્ટી ડેવલપમેન્ટ, વેન્ચર કેપિટલ અને અન્ય લાંબા ગાળાના રોકાણની તકોમાં વધતા રસની રૂપરેખા આપી હતી.

મિઝુહોએ ભારતમાં કાર્યરત જાપાની કંપનીઓની સુધરતી નફાકારકતા અને પુણેમાં સ્થિત તેના ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર સહિત ભારતમાં તેના કામગીરીના વિસ્તાર પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. મોર્ગન સ્ટેનલીએ 19,000 થી વધુ કર્મચારીઓ સાથે ભારતને તેના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક સ્થળોમાંના એક તરીકે વર્ણવ્યું હતું અને ઉચ્ચ-મૂલ્ય ધરાવતા કેપિટલ માર્કેટ્સ અને નાણાકીય સેવાઓની પ્રવૃત્તિઓ તરફ તેની ભારત કામગીરીના ઉત્ક્રાંતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

નોમુરાએ ભારતમાં તેની લાંબા ગાળાની ઉપસ્થિતિ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ તેમજ સાયબર સિક્યુરિટી જેવા ક્ષેત્રોમાં ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓ દ્વારા ભારતીય તકો સાથે જાપાનીઝ કંપનીઓ અને વૈશ્વિક ઉદ્યોગોને જોડવામાં તેની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. નિપ્પોન લાઈફે લાંબા ગાળાની "ધૈર્યવાન મૂડી"ના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો અને તેની ભારતીય કામગીરી દ્વારા મેળવેલા મજબૂત રિટર્ન નોંધ્યા હતા.

ચર્ચાઓમાં ભારતમાં જાપાની સંસ્થાકીય મૂડીના પ્રવાહને વધુ સરળ બનાવવાના પગલાં પણ આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. સહભાગીઓએ નફાના પુનઃપ્રત્યાવર્તન માટેની પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા, ભારતીય કેપિટલ માર્કેટ્સ સુધી પહોંચ સુધારવા અને લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે વધુ નિયમનકારી અનુમાનિતતા સુનિશ્ચિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

જાપાની સંસ્થાઓએ પુનરાવર્તિત કર્યું કે ભારત પર તેમનો લાંબા ગાળાનો વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણ ખૂબ જ સકારાત્મક રહે છે, જ્યારે એ પણ નોંધ્યું કે ચલણની હિલચાલ અને કેટલાક નિયમનકારી તેમજ નીતિગત પાસાઓ ટૂંકા ગાળાના રોકાણના નિર્ણયોને પ્રભાવિત કરી શકે છે. શ્રી ગોયલે આ પ્રતિસાદનું સ્વાગત કર્યું હતું અને સરળ વ્યાપાર વ્યવસ્થામાં સતત સુધારો કરવા અને વધુ સીમલેસ રોકાણ વાતાવરણ ઊભું કરવા માટે સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

આ બેઠકમાં ભારતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મૂડી માટેના ગેટવે તરીકે અને જાપાન તેમજ ભારત વચ્ચે સરહદ પારના વધુ મૂડી પ્રવાહને સરળ બનાવવા માટેના મંચ તરીકે ગિફ્ટ સિટીની સંભાવનાઓ પણ તપાસવામાં આવી હતી.

શ્રી ગોયલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત માત્ર મૂડી જ નથી ઈચ્છતું પરંતુ એવી લાંબા ગાળાની ભાગીદારી ઈચ્છે છે જે ટેકનોલોજી, ઇનોવેશન, મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતાઓ, રોજગાર અને વૈશ્વિક વેલ્યુ ચેઇન્સ સાથે સંકલન લાવે. તેમણે નવા અને ઉભરતા ક્ષેત્રો તેમજ આધુનિકીકરણ અને તકનીકી અપગ્રેડેશનની જરૂરિયાત ધરાવતા સ્થાપિત વ્યવસાયો બંનેમાં રહેલી તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

આગામી દાયકામાં ભારતમાં 10 ટ્રિલિયન યેનનું જાપાની ખાનગી રોકાણ એકત્રિત કરવાના ભારત-જાપાનના ઉદ્દેશ્યના સંદર્ભમાં આ ચર્ચાઓ મહત્વ ધારે છે. આ સંવાદે ભારતની લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિની સંભાવનાઓમાં અગ્રણી જાપાનીઝ નાણાકીય સંસ્થાઓના મજબૂત વિશ્વાસની પુનરોચ્ચાર કરી અને દ્વિપક્ષીય રોકાણ, ટેકનોલોજી અને વ્યવસાયિક સંબંધોને વિસ્તારવા માટેની નોંધપાત્ર ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડ્યો.

આ બેઠકે ભારત-જાપાન આર્થિક ભાગીદારીને ગાઢ બનાવવા અને ભારતના વિકાસના આગામી તબક્કામાં લાંબા ગાળાની જાપાની સંસ્થાકીય મૂડીના વધુ પ્રવાહને અનલોક કરવા તરફ વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ચિહ્નિત કર્યું છે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com