14મી BRICS સાયન્સ, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન (STI) મિનિસ્ટ્રીયલ મીટિંગની શરૂઆત અહીં કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી અને પૃથ્વી વિજ્ઞાન રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) તથા પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય, કર્મચારી, જાહેર ફરીયાદો, પેન્શન, અણુ ઊર્જા અને અવકાશ રાજ્ય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહના ઉદ્ઘાટન પ્રવચન સાથે થઈ હતી. તેમણે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન ક્ષેત્રે ભારતની વધતી વૈશ્વિક પહોંચને વ્યાખ્યાયિત કરી હતી.

BRICS સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિમંડળોનું સ્વાગત કરતા ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે ભારતે 2026માં તેની BRICS અધ્યક્ષતાની થીમ "બિલ્ડીંગ ફોર રિસિલિયન્સ, ઇનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી" (સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહયોગ અને સ્થિરતા માટે નિર્માણ) પસંદ કરી છે. આ થીમ એ સહિયારા વિશ્વાસને દર્શાવે છે કે વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન ક્ષમતા વધારીને, સમાવેશી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપીને, ટકાઉ વિકાસને આગળ ધપાવીને અને રાષ્ટ્રો વચ્ચે સમાન ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપીને માનવતાની સેવા કરવી જોઈએ.

ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું કે વિશ્વ કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI), ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી, અદ્યતન સામગ્રી, બાયોટેક્નોલોજી, ફોટોનિક્સ, ભૂ-સ્થાનિક ટેક્નોલોજી અને હાઈ-પરફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ જેવી ઉભરતી ટેક્નોલોજીઓ દ્વારા ઝડપી પરિવર્તનના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. આ ટેક્નોલોજીઓ પ્રગતિ માટે અભૂતપૂર્વ તકો ઊભી કરી રહી છે, પરંતુ સાથે સાથે નવીનતા સુલભ, પરવડે તેવું, વિશ્વસનીય અને ટકાઉ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુ મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારની પણ જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે BRICS, તેની વિશાળ વસ્તી, વૈજ્ઞાનિક પ્રતિભા અને વધતી સંશોધન ક્ષમતાઓ સાથે, સહકારી, જવાબદાર અને ભવિષ્ય-લક્ષી ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શ્રેષ્ઠ સ્થાન ધરાવે છે. ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે સંવાદને જાળવી રાખવા અને તેને વ્યવહારુ સહયોગ તથા નક્કર પરિણામોમાં પરિવર્તિત કરવા બદલ STI સ્ટીઅરિંગ કમિટી, વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને વિવિધ STI વર્કિંગ ગ્રુપ્સના યોગદાનની પણ પ્રશંસા કરી હતી.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે BRICS STI સહયોગ સંશોધન સહયોગ, ઇનોવેશન પાર્ટનરશિપ, યુવા વૈજ્ઞાનિકોનું આદાન-પ્રદાન, સંશોધન માળખાકીય સુવિધાઓ અને વિષયવસ્તુ-આધારિત વર્કિંગ ગ્રુપ્સને આવરી લેતા એક મજબૂત મંચ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. ભારતની અધ્યક્ષતા દરમિયાન, ઉભરતા વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી ક્ષેત્રો અને સમાજની વિકાસલક્ષી આકાંક્ષાઓ સાથે સહયોગને સુસંગત બનાવવા માટે BRICS STI પ્રાથમિકતાઓની વ્યાપક સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે.

ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે ભારત વિજ્ઞાન અને ઇનોવેશન ક્ષેત્રે ખુલ્લા, સમાવેશી અને માનવ-કેન્દ્રિત અભિગમને આગળ ધપાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે નેશનલ ક્વોન્ટમ મિશન, નેશનલ સુપરકમ્પ્યુટિંગ મિશન, BioE3 પોલિસી, નેશનલ જિયોસ્પેશિયલ પોલિસી અને વિસ્તરતી ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇકોસિસ્ટમ સહિતની ભારતની પહેલોનો સંદર્ભ આપ્યો હતો, જે એવા અભિગમને દર્શાવે છે જ્યાં ઇનોવેશન અંતતઃ લોકોના જીવનમાં સુધારો કરે છે, સામાજિક ક્ષમતા મજબૂત કરે છે અને ટકાઉ આર્થિક પરિવર્તનને ટેકો આપે છે.

મંત્રીશ્રીએ BRICS ભાગીદારોને સરહદીય સંશોધન, ઇનોવેશન ફાઇનાન્સિંગ, ટેલેન્ટ મોબિલિટી, રિસર્ચ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર શેરિંગ, સ્ટાર્ટઅપ પાર્ટનરશિપ અને કેપેસિટી બિલ્ડિંગમાં ગાઢ સહકાર માટે મહત્વાકાંક્ષી પરંતુ વ્યવહારુ માર્ગો ઓળખવા આમંત્રણ આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે આવો સહયોગ ભવિષ્ય માટે તૈયાર BRICS STI આર્કિટેક્ચર બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે જે વૈશ્વિક પડકારોને પહોંચી વળવા માટે પ્રતિભાવશીલ હોય અને ગ્લોબલ સાઉથની આકાંક્ષાઓને સમર્થન આપે.

ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે ચેન્નાઈ ખાતેનો વિચાર-વિમર્શ BRICS ભાગીદારીની ભાવનાને વધુ મજબૂત કરશે અને વધુ નવીન, મજબૂત અને ટકાઉ વિશ્વ બનાવવામાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપશે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com