લીગલ મેટ્રોલોજી (ગવર્નમેન્ટ અપ્રૂવ્ડ ટેસ્ટ સેન્ટર) રૂલ્સ, 2013 હેઠળ સરકારી માન્યતા પ્રાપ્ત ટેસ્ટ સેન્ટર્સ (GATCs) તરીકે માન્યતા માટે ઉપભોક્તા બાબતોના વિભાગ, ઉપભોક્તા બાબતો, ખાદ્ય અને સાર્વજનિક વિતરણ મંત્રાલયે પાત્ર ઉદ્યોગો, પ્રયોગશાળાઓ, એન્જિનિયરિંગ કોલેજો, પોલિટેકનિક્સ, ITIs અને ટેસ્ટિંગ સુવિધાઓ પાસેથી ઓનલાઇન અરજીઓ મંગાવી છે.

અરજી માટેની વિન્ડો હાલમાં ખુલ્લી હોવાથી, પાત્ર સંસ્થાઓને 31 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ સાંજે 5:00 PMની અંતિમ તારીખ પહેલાં વિભાગના ઓનલાઇન પોર્ટલ emaap.gov.in/gatc દ્વારા તેમની અરજીઓ સબમિટ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. આ પોર્ટલ અરજીઓ સબમિટ કરવા, ફી ચૂકવવા, અરજીની સ્થિતિ ટ્રેક કરવા અને અરજદારો સાથે સંચાર માટે સંપૂર્ણ ડિજિટલ પ્રક્રિયા પૂરી પાડે છે, જે પ્રક્રિયાને વધુ સરળ, પારદર્શક અને વ્યાપાર-અનુકૂળ બનાવે છે.

વિભાગે અગાઉ GATC માળખા, તેના વિસ્તૃત વ્યાપ અને ચકાસણી સેવાઓની વ્યાપક પહોંચના લાભો વિશે વિગતવાર માહિતી પૂરી પાડી છે.

વ્યાપક ભાગીદારી દ્વારા ચકાસણી ક્ષમતાનો વિસ્તાર GATC પહેલનો ઉદ્દેશ્ય વેપાર અને વાણિજ્યમાં ઉપયોગમાં લેવાતા નિર્દિષ્ટ વજન અને માપોની ચકાસણી અને પુનઃ-ચકાસણીમાં ટેકનિકલ રીતે સક્ષમ ખાનગી ક્ષેત્રની સંસ્થાઓને ભાગ લેવા સક્ષમ બનાવીને ભારતના ચકાસણી ઇકોસિસ્ટમનો વિસ્તાર કરવાનો છે.

આજની તારીખે, 51 GATCs પહેલેથી જ માન્યતા પ્રાપ્ત કરી ચૂક્યા છે. વિભાગ હવે નેટવર્કનો વધુ વિસ્તાર કરી રહ્યો છે જેથી વ્યવસાયોને તેમના સ્થાનોની નજીક ચકાસણી સુવિધાઓની વધુ પહોંચ મળે, ટર્નઅરાઉન્ડ ટાઇમ ઘટે અને ઝડપી પાલન સુવિધા મળે.

આ પહેલ રાજ્ય લીગલ મેટ્રોલોજી વિભાગોના પ્રયાસોને પણ પૂરક બનાવશે. ચકાસણી સેવાઓ માટે વધુ મંજૂર કરાયેલા કેન્દ્રો ઉપલબ્ધ થવાથી, રાજ્યના લીગલ મેટ્રોલોજી અધિકારીઓ માર્કેટ સર્વેલન્સ, અમલીકરણ અને ગ્રાહક ફરિયાદ નિવારણ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે.
વજન અને માપોની 23 શ્રેણીઓ હવે આવરી લેવામાં આવી છે GATC નિયમોમાં તાજેતરના સુધારાઓને પગલે, માન્યતા પ્રાપ્ત GATCs આરોગ્યસંભાળ, ઊર્જા, પરિવહન, છૂટક, ઉત્પાદન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોને આવરી લેતી વજન અને માપોની 23 શ્રેણીઓની ચકાસણી અને પુનઃ-ચકાસણી કરી શકે છે. આમાં સમાવિષ્ટ છે: 

(i)વોટર મીટર 
(ii)સ્ફિગ્મોમેનોમીટર
(iii)ક્લિનિકલ થર્મોમીટર
(iv)ઓટોમેટિક રેલ વેઇબ્રિજ 
(v)  ટેપ મેઝર 
(vi)એક્યુરેસી ક્લાસ III ના નોન-ઓટોમેટિક વેઇંગ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ (150 kg સુધી) 
(vii)એક્યુરેસી ક્લાસ IIIIના નોન-ઓટોમેટિક વેઇંગ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ
(viii)લોડ સેલ્સ 
(ix)બીમ સ્કેલ 
(x)કાઉન્ટર મશીન 
(xi)તમામ શ્રેણીના વજન 
(xii)ગેસ મીટર 
(xiii)એનર્જી મીટર 
(xiv)મોઇશ્ચર મીટર 
(xv)વહાન સ્પીડ મીટર 
(xvi)બ્રેથ એનાલાઇઝર 
(xvii)મલ્ટી-ડાઇમેન્શનલ મેઝરિંગ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ 
(xviii)ફ્લો મીટર 
(xix)પેટ્રોલ અને ડીઝલ ડિસ્પેન્સર 
(xx)CNG ડિસ્પેન્સર 
(xxi)LPG ડિસ્પેન્સર
(xxii)LNG ડિસ્પેન્સર
(xxiii)હાઇડ્રોજન ડિસ્પેન્સર

પેટ્રોલ, ડીઝલ, CNG, LPG, LNG અને હાઇડ્રોજન ડિસ્પેન્સરનો સમાવેશ GATC માળખાના તાજેતરના વિસ્તરણનો એક ભાગ છે. આનાથી ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સિંગ સિસ્ટમ્સ માટે ચકાસણી ક્ષમતા મજબૂત કરવામાં મદદ મળશે અને બળતણ વ્યવહારોમાં સચોટ માપન અને પારદર્શિતાને ટેકો મળશે.

ઉદ્યોગો માટે એક સરળ માર્ગ GATCs નો વિસ્તાર એ ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસનું એક મહત્વપૂર્ણ સુધારાત્મક પગલું છે. ચકાસણી માટે માત્ર મર્યાદિત વિભાગીય સુવિધાઓ પર આધાર રાખવાને બદલે, ઉત્પાદકો, વેપારીઓ અને વપરાશકર્તાઓ વિસ્તરતા GATC નેટવર્ક દ્વારા મંજૂર ટેકનિકલ સુવિધાઓનો વધુને વધુ લાભ લઈ શકે છે.

ડિજિટલ અરજી પ્રણાલી અરજદારોને સરકારી કચેરીઓની વારંવાર પ્રત્યક્ષ મુલાકાત લીધા વિના ઓનલાઇન અરજી કરવા, ડિજિટલ રીતે ચૂકવણી કરવા અને તેમની અરજીઓને ટ્રેક કરવા માટે સક્ષમ બનાવીને પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવે છે.
પાત્ર સંસ્થાઓ પાસે રાષ્ટ્રીય ધોરણો સાથે ટ્રેસેબલ નિર્ધારિત ટેસ્ટિંગ અને કેલિબ્રેશન સાધનો, લાયકાત ધરાવતા ટેકનિકલ કર્મચારીઓ અને GATC નિયમો હેઠળ નિર્દિષ્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હોવું આવશ્યક છે.

મજબૂત લીગલ મેટ્રોલોજી સેવાઓ માટે ભાગીદારી GATC માળખું લીગલ મેટ્રોલોજીમાં ભાગીદારીના દ્રષ્ટિકોણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ટેકનિકલ રીતે સક્ષમ પ્રયોગશાળાઓ, ઉદ્યોગો, શૈક્ષણિક અને ટેસ્ટિંગ સંસ્થાઓને ચકાસણી ઇકોસિસ્ટમમાં લાવીને, સરકાર લીગલ મેટ્રોલોજી માળખા હેઠળ નિર્ધારિત નિયમનકારી દેખરેખ જાળવી રાખીને વિશ્વસનીય ચકાસણી સેવાઓની ઉપલબ્ધતા વધારી રહી છે.

આ દ્રષ્ટિકોણ એક મોટું, વધુ સુલભ અને જવાબદાયક ચકાસણી નેટવર્ક બનાવવામાં મદદ કરશે, જેનો લાભ વ્યવસાયો અને ગ્રાહકો બંનેને થશે.

ઝડપી પાલન, વિશ્વસનીય માપન અને ગ્રાહક સુરક્ષા વ્યાજબી વ્યવહારો અને ગ્રાહક વિશ્વાસ માટે સચોટ વજન અને માપ આવશ્યક છે. GATCનું વ્યાપક નેટવર્ક ચકાસણી અને પુનઃ-ચકાસણી સેવાઓને વધુ સુલભ અને સમયસર બનાવવામાં મદદ કરશે, જેથી વ્યાપારી વ્યવહારોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા માપન સચોટ અને વિશ્વસનીય રહે તેની ખાતરી કરવાની સાથે વ્યવસાયોને તેમની નિયમનકારી જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં ટેકો મળશે.

તેથી આ સુધારાનો ઉદ્દેશ્ય ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસ અને ગ્રાહક સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન હાંસલ કરવાનો છે, જે પ્રમાણિક વ્યવસાયો માટે પાલનને વધુ સરળ બનાવે છે અને રોજિંદા વ્યવહારોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા માપનમાં વિશ્વાસ મજબૂત કરે છે.

વિભાગના GATC સુધારાઓ તેના ડિજિટલ ગવર્નન્સ, આત્મનિર્ભર ભારત અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃત માપન પદ્ધતિઓ સાથે સુસંગતતા સહિત ભારતની ગુણવત્તાયુક્ત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવાના વ્યાપક પ્રયાસો સાથે પણ સુસંગત છે.

31 ઓગસ્ટ 2026 સુધી અરજીઓ ખુલ્લી રહેશે સરકારી માન્યતા પ્રાપ્ત ટેસ્ટ સેન્ટર્સ બનવામાં રસ ધરાવતી પાત્ર સંસ્થાઓ emaap.gov.in/gatc દ્વારા ઓનલાઇન પોતાની અરજીઓ સબમિટ કરી શકે છે.

અરજીનો સમયગાળો: 17 ઓગસ્ટ 2026 થી 31 ઓગસ્ટ 2026
 અંતિમ તારીખ/સમય: 31 ઓગસ્ટ 2026, સાંજે 5:00 PM સુધી

વિગતવાર પાત્રતા શરતો, નિર્ધારિત જરૂરિયાતો અને અરજી પ્રક્રિયા પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે. પાત્ર સંસ્થાઓને અંતિમ તારીખ પહેલા અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. 51 GATCs પહેલેથી જ માન્યતા પ્રાપ્ત કરી ચૂક્યા છે અને ચકાસણીનો વ્યાપ 23 શ્રેણીઓમાં વિસ્તૃત થયો છે, વિભાગ ઉદ્યોગોને સેવાઓની સરળ પહોંચ, ઝડપી પાલન અને ગ્રાહકોને વ્યાપારી માપનની સચોટતામાં વધુ વિશ્વાસ પ્રદાન કરવા માટે ભારતના માપન ચકાસણી નેટવર્કને વધુ વિસ્તૃત કરી રહ્યું છે.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad