સંરક્ષણ મંત્રાલયના સંરક્ષણ ઉત્પાદન વિભાગ (DDP) એ રૂ. 3,070 કરોડના અંદાજિત વ્યાપાર ક્ષમતા ધરાવતી 405 વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ વસ્તુઓને આવરી લેતી છઠ્ઠી પોઝિટિવ ઇન્ડિજનાઇઝેશન લિસ્ટ (PIL) બહાર પાડી છે. આ યાદીમાં લાઇન રિપ્લેસેબલ યુનિટ્સ, સબ-સિસ્ટમ્સ, સબ-એસેમ્બલીઝ, સ્પેરપાર્ટ્સ, ઘટકો અને કાચો માલ સામેલ છે. જેમાં ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ (ICG) ની 16 વસ્તુઓ અને ડિફેન્સ પબ્લિક સેક્ટર અંડરટેકિંગ્સ (DPSUs) ની 389 વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. આ વસ્તુઓ સંરક્ષણ પ્લેટફોર્મ્સ અને સિસ્ટમ્સની વ્યાપક શ્રેણીને આવરી લે છે, જેમાં નીચે મુજબનો સમાવેશ થાય છે:

· એડવાન્સ લાઇટ હેલિકોપ્ટર, લાઇટ યુટિલિટી હેલિકોપ્ટર, Su-30MKI, લાઇટ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ અને AL-31FP એન્જિન જેવા એર પ્લેટફોર્મ્સ

· T-72, T-90 અને BMP-II સહિતના આર્મર્ડ પ્લેટફોર્મ્સ

· યુદ્ધ જહાજો

· કોંકુર્સ-એમ, ઇન્વાર અને MRSAM જેવી મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ

· રડાર, સોનાર, ફાયર કંટ્રોલ સિસ્ટમ્સ અને સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સ સહિત સંરક્ષણ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ

· હાઇ એક્સપ્લોસિવ એન્ટી-ટેન્ક દારૂગોળો અને અન્ય કટોકટીના સંરક્ષણ સાધનો

405 વસ્તુઓની છઠ્ઠી પોઝિટિવ ઇન્ડિજનાઇઝેશન લિસ્ટ

વસ્તુઓની વિગતવાર યાદી શ્રીજન પોર્ટલ (srijandefence.gov.in) પર પણ ઉપલબ્ધ છે. દરેક વસ્તુ માટે સ્વદેશીકરણની એક દર્શાવેલ સમયસીમા છે. સફળ સ્વદેશી વિકાસ પછી, આ વસ્તુઓ ભારતીય ઉદ્યોગો પાસેથી ખરીદવામાં આવશે. DPSUs અને ICG ખાસ કરીને MSMEs સહિતના ઉદ્યોગોની ભાગીદારી સાથે તેમની 'મેક' પ્રક્રિયા અને ઇન-હાઉસ વિકાસ સહિત વિવિધ માર્ગો દ્વારા સ્વદેશીકરણ હાથ ધરશે.

આ છઠ્ઠી PIL એ આત્મનિર્ભર ભારત પહેલ હેઠળ સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન આપવાના સરકારના પ્રયાસોમાં વધુ એક પગલું દર્શાવે છે. તેનાથી ભારતીય ઉદ્યોગો માટે તકોનો વધુ વિસ્તાર થવાની, સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમ મજબૂત થવાની, રોકાણ અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન મળવાની અને આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવામાં યોગદાન મળવાની અપેક્ષા છે.

સંરક્ષણ ઉત્પાદન વિભાગ (DDP) એ ઓગસ્ટ 2020માં શ્રીજન સંરક્ષણ પોર્ટલ એક સમર્પિત પ્લેટફોર્મ તરીકે શરૂ કર્યું હતું જેના દ્વારા DPSUs અને સર્વિસ હેડક્વાર્ટર (SHQs) સ્વદેશી વિકાસ અને ઉત્પાદન માટે MSMEs અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ સહિતના ઉદ્યોગોને સંરક્ષણ વસ્તુઓની ઓફર કરે છે. તેની શરૂઆતથી, આ પોર્ટલે જૂન 2026 સુધીમાં DPSUs અને SHQs દ્વારા સ્વદેશીકરણ માટે 33,000 થી વધુ સંરક્ષણ વસ્તુઓની ઓફરની સુવિધા આપી છે. જેમાં પ્રથમ પાંચ પોઝિટિવ ઇન્ડિજનાઇઝેશન લિસ્ટ હેઠળ અંકિત કરાયેલી 5,012 વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે.

15,700 થી વધુ સંરક્ષણ વસ્તુઓનું સફળતાપૂર્વક સ્વદેશીકરણ કરવામાં આવ્યું છે, જેના પરિણામે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં અંદાજે રૂ. 9,000 કરોડનું આયાત અવેજીકરણ મૂલ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. આ ઉપરાંત, DPSUs એ માર્ચ 2026 સુધીમાં સ્થાનિક વિક્રેતાઓને ઇન-હાઉસ ઉત્પાદન સહિત આશરે રૂ. 10,000 કરોડના મૂલ્યના ખરીદી ઓર્ડર આપ્યા છે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com