ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ (EBP) કાર્યક્રમને તબક્કાવાર, વૈજ્ઞાનિક રીતે માન્ય અને પરામર્શ આધારિત પ્રક્રિયા દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં નીતિ આયોગ, ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદકો, ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs), ઓટોમોટિવ રિસર્ચ એસોસિએશન ઑફ ઇન્ડિયા (ARAI), સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયન ઑટોમોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરર્સ (SIAM), ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પેટ્રોલિયમ (IIP) તેમજ અન્ય તકનીકી સંસ્થાઓ સામેલ છે.

ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણનું રોલઆઉટ ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદકો, SIAM, ARAI, કમ્પોનન્ટ ઉત્પાદકો, ટેસ્ટિંગ એજન્સીઓ અને ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) સાથે વ્યાપક પરામર્શ પછી જ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.

એન્જિનની ટકાઉપણું, ડ્રાઇવેબિલિટી, સ્ટાર્ટેબિલિટી, કાટ પ્રતિકાર, મટિરિયલ સુસંગતતા, ઉત્સર્જન (એમિશન) અને બળતણ કાર્યક્ષમતા જેવા પરિમાણોને આવરી લેતા ARAI, SIAM, IOCL, IIP અને ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદકો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા વ્યાપક પ્રયોગશાળા અભ્યાસો અને ફિલ્ડ ટ્રાયલ્સે પુષ્ટિ કરી છે કે E20 નિર્ધારિત ધોરણો હેઠળ ઉપયોગ માટે સુરક્ષિત છે.

આ અભ્યાસોએ એ પણ સ્થાપિત કર્યું છે કે જૂના વાહનો E20ને કારણે કામગીરીમાં કોઈ નોંધપાત્ર વિવિધતા અથવા અસાધારણ ઘસારો દર્શાવતા નથી. આ વ્યાપક પ્રયોગશાળા અભ્યાસો, ફિલ્ડ ચકાસણી અને વાસ્તવિક દુનિયાના સંચાલન અનુભવે E20 ઇંધણને કારણે વાહનની કામગીરી પર કોઈ વ્યાપક પ્રતિકૂળ અસર સ્થાપિત કરી નથી.

સરકારનું મૂલ્યાંકન માત્ર પ્રયોગશાળા સંશોધન પર જ નહીં પરંતુ દેશવ્યાપી અમલીકરણ પછીના મોટા પાયાના અનુભવ પર પણ આધારિત છે. ભારતમાં દરરોજ લગભગ 8 કરોડ વાહનો રિટેલ આઉટલેટ્સ પર આવે છે (લગભગ 80% પેટ્રોલ વાહનો).

આ બાબત એ તથ્યથી સ્પષ્ટ થાય છે કે E15+ મિશ્રિત પેટ્રોલ સાડા ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી અને E19-E20 ઇંધણ અઢી વર્ષથી વધુ સમયથી વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે. 20 કરોડથી વધુ ટુ-વ્હીલર અને 3 કરોડથી વધુ પેટ્રોલ કાર ઇથેનોલ મિશ્રણને આભારી વ્યાપક એન્જિન નિષ્ફળતા અથવા વાહનના ભંગાણના કોઈ પુષ્ટિ થયેલા પુરાવા વિના આ મિશ્રણ પર ચાલી રહ્યા છે. ઉત્પાદકના સર્વિસ ડેટા પુષ્ટિ કરે છે કે E20 ઇંધણને કારણે વાહનના આયુષ્યમાં કોઈ અસાધારણ કાટ, ઘસારો અથવા ઘટાડો થયો નથી. ઉત્પાદકો E20 ઇંધણનો ઉપયોગ કરતા વાહનો માટે વોરંટી જવાબદારીઓનું સન્માન કરવાનું ચાલુ રાખે છે, જે તેની સુરક્ષા અને વિશ્વસનીયતામાં વધુ વિશ્વાસ પૂરો પાડે છે.

એક અગ્રણી OEM એ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન 2.84 કરોડ વાહનોની સર્વિસ કરી હતી, જેમાં આશરે 1.5 કરોડ વાહનોનો સમાવેશ થાય છે જે મૂળ રૂપે E20-સુસંગત તરીકે પ્રમાણિત ન હતા, અને E20-સંબંધિત કાટ, અસાધારણ ઘસારો અથવા કમ્પોનન્ટના આયુષ્યમાં ઘટાડાની કોઈ જાણ કરી નથી. એક અગ્રણી 2-વ્હીલર કંપનીએ સમાન ફિલ્ડ અનુભવ નોંધાવ્યો છે. એક OEM એ તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે લાંબા ગાળા માટે ટ્રેક કરાયેલા 1.4 કરોડ E20-સંચાલિત વાહનોના ડેટામાં ઇથેનોલ-પ્રેરિત કાટનો કોઈ પુરાવો મળ્યો નથી. ARAI એ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે વાહનો ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા પહેલા સખત આંતરરાષ્ટ્રીય-માનક ચકાસણીમાંથી પસાર થાય છે.

ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદકો, કમ્પોનન્ટ સપ્લાયર્સ, SIAM, ARAI, ટેસ્ટિંગ એજન્સીઓ અને ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ E20ના વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન અને તબક્કાવાર રોલઆઉટના દરેક તબક્કા સાથે જોડાયેલા હતા. ફ્યુઅલ સિસ્ટમ્સ, એન્જિનની ટકાઉપણું, ડ્રાઇવેબિલિટી, મટિરિયલ સુસંગતતા અને એમિશન પર્ફોર્મન્સની સફળ ચકાસણી પછી જ E20 રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ અભ્યાસોમાં નિર્ધારિત સંચાલન પરિસ્થિતિઓ હેઠળ જૂના વાહનોમાં કામગીરી, ટકાઉપણું અથવા મટિરિયલ સુસંગતતા પર કોઈ નોંધપાત્ર પ્રતિકૂળ અસર જોવા મળી નથી. જો ઓટોમોબાઇલ ઉત્પાદકો પરિણામોથી સંપૂર્ણપણે સંતુષ્ટ ન હોત, તો તેઓએ જૂના વાહનો માટે E20 ઇંધણની ચકાસણી કરી ન હોત કે વોરંટી જવાબદારીઓનું સન્માન કર્યું ન હોત.

SIAM અને ARAIના જણાવ્યા અનુસાર, E20 કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડતી વખતે એક્સિલરેશન અને રાઇડ ક્વોલિટીમાં સુધારો કરે છે. ઇથેનોલનો ઉચ્ચ-ઓક્ટેન નંબર આધુનિક હાઇ-કોમ્પ્રેસન એન્જિનને સપોર્ટ કરે છે અને તેની ઉચ્ચ બાષ્પીભવનની ગરમી દહન કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરે છે.

આ માહિતી પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી શ્રી સુરેશ ગોપી દ્વારા આજે લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપવામાં આવી હતી.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com